সুকুটি

সুকুতি

অন্য নাম	শুকান মাংস
প্ৰকাৰ	জলপান
উৎপত্তিৰ স্থান	নেপাল
উদ্ভাৱক	লিম্বু জনগোষ্ঠী
মুখ্য উপাদান	মহ, ভেড়া আৰু ছাগলী

সুকুটি (ইংৰাজী: Sukuti) নেপালৰ নেপালী মূলৰ শুকান মাংস উৎপাদন, ভাৰত আৰু তিব্বতৰ হিমালয় অঞ্চলতো খোৱা হয়। সাধাৰণতে ম’হ, ভেড়া পোৱালি বা ছাগলীৰ মাংসৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। সুকুতি লিম্বু জনগোষ্ঠীৰ এটা প্ৰধান খাদ্য আৰু লিম্বু ভাষাত ইয়াক সাখেক্য বুলি জনা যায়। ইয়াক প্ৰটিনৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু লগতে পাহাৰীয়া অঞ্চলত শীতকালত খাদ্যত বৈচিত্ৰ্য যোগ কৰা হৈছিল। আজি এই খাদ্য সাধাৰণতে পাহাৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মাজত উপলব্ধ, আৰু এইদৰে বছৰজুৰি খাব আৰু বিক্ৰী কৰিব পাৰি। নেপালৰ বহু মাংসজাত সামগ্ৰীৰ ভিতৰত সুকুটি অন্যতম; আৰু বহু ধৰণে গ্ৰহণ কৰিব পাৰি।

ইতিহাস

হিন্দু মন্দিৰত পশু বলিদানৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত পুৰোহিতে পৰিয়ালৰ লোকৰ উপস্থিতিত দেৱতাৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত ম’হ আগবঢ়ায়। ম’হটোক চিঙুনীয়া (আবীৰ) লেপি দিয়া হয়। তেজ দেৱতাসকলক উৎসৰ্গা কৰা হয়, আৰু ইয়াৰ মূৰ মন্দিৰত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত গাঁৱৰ মানুহে ম’হটোক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰে আৰু যিহেতু দুৰ্গম অঞ্চলত মাংস বিলাসী বস্তু, গতিকে জন্তুটোৰ কোনো অংশই অপচয় নহয়। মাংসৰ কিছু অংশ সেইদিনা ৰাতিৰ আহাৰত সিজোৱা হয়, আৰু বাকীখিনি শুকুৱাই পিছত শুকান ফিতা কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হয়। নেপালত ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু দোকানৰ সৈতে গঢ়ি উঠা নগৰীয়া জীৱনৰ আগতে মানুহে সদায় মাংস গ্ৰহণ কৰা নাছিল। কঠোৰ শীতকালত এই ক্ষীণ, শুকান মাংস খাদ্য যোগান হিচাপে কাম কৰিছিল।

পদ্ধতি

সুকুটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ যিকোনো প্ৰাণী বা চৰাইৰ মাংস পাতলকৈ কাটি চৰ্বি সাৱধানে আঁতৰাই পেলোৱা হয়। মাংসৰ ফিতাবোৰ চাদত চুলহো (কাঠৰ জুইৰ ধোঁৱা)ৰ ওপৰত ওলোমাই আৰ্দ্ৰতা আঁতৰাই ইয়াক এক সুকীয়া ধোঁৱাময় সোৱাদ দিয়ে। শুকুৱাইলেও অপ্ৰীতিকৰ গোন্ধৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে, গতিকে ফিতাবোৰত প্ৰায়ে নিমখ, জিৰা, জলকীয়া, মৰিচাৰ গুড়ি, হলুদ আদি মচলাৰে আৱৰণ দিয়া হয়, কেতিয়াবা আদা আৰু নহৰুৰ পেষ্টেৰে আৱৰণ দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত পৰিষ্কাৰ কাপোৰত বিস্তাৰ কৰি ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত মাংসত তিতা সোৱাদ পোৱা যায় আৰু পোক-পৰুৱাক বিকৃত কৰে। সকলো আৰ্দ্ৰতা আঁতৰাই মাংসখিনি পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে শুকুৱাই লোৱাৰ পাছত ইয়াক সম্পূৰ্ণ সামগ্ৰী বুলি গণ্য কৰা হয়। গ্ৰেভিত সিজায়ো ইয়াক খাব পাৰি; কিন্তু ইয়াক সাধাৰণতে শুকান বা তেলত ভাজি দিয়া হয়।

প্ৰস্তুতি আৰু পৰিৱেশন

নেপালী মানুহে মাংস শুকুৱাই নোযোৱালৈকে পাকঘৰত সুকুটি ৰান্ধি থাকে। সোৱাদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চুকুটি প্ৰস্তুত কৰাৰ কেইবাটাও উপায় আছে। নেপালী মানুহৰ মাজত চুকুটি প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰধান পদ্ধতি হ’ল ডিপ ফ্ৰাই বা গ্ৰীল ৰোষ্টিং। চুকুটি বনাবলৈ নিমখ, জলকীয়া, জিৰা, হলুদ, আৰু মৰিচাৰ গুড়ি লাহে লাহে ব্ৰাউন হোৱালৈকে পোৰা হয় আৰু তাৰ পিছত পিহি পেষ্ট কৰা হয়। তাৰ পিছত এই মচলাবোৰৰ লগত সুকুটি মিহলাই তেলত ভাজি লোৱা হয়। সুকুতি বহুমুখী; ইয়াক প্ৰায়ে কটা পিঁয়াজ আৰু টমেটোৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়, তাৰ ওপৰত সেউজীয়া পিঁয়াজ বা ধনীয়া পাতৰ পেষ্ট দিয়া হয়। ফলত পোৱা জলপান প্ৰায়ে অতিৰিক্ত ব্যঞ্জন, ৰুচিকৰ খাদ্য বা মদ্যপানৰ সৈতে অতিৰিক্ত ব্যঞ্জন হিচাপে পৰিৱেশন কৰা হয়।