সোণগুঁই
| সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই | |
|---|---|
| |
| সংৰক্ষণ স্থিতি | |
বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিভাজন 
| |
| অধিজগৎ: | সংকোষকেন্দ্ৰী |
| ৰাজ্য: | প্ৰাণী |
| পৰ্ব: | পৃষ্ঠদণ্ডী |
| শ্ৰেণী: | Reptile |
| বৰ্গ: | Squamata |
| পৰিয়াল: | Varanidae |
| গণ: | Monitor lizard |
| প্ৰজাতি: | V. flavescens |
| দ্বৈৰাশিক নামকৰণ | |
| Varanus flavescens (Hardwicke & Gray, 1827) | |
সোণগুঁই (ইংৰাজী: Golden monitor বা Yellow monitor; বৈজ্ঞানিক নামঃ Varanus flavescens) বা হালধীয়া গুঁই হ'ল দক্ষিণ এছিয়াৰ স্থানীয় গুঁই৷[1]
বিৱৰণ
[সম্পাদনা কৰক]সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই এক মধ্যমীয়া আকাৰৰ গুঁই, নেজলৈকে ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৪৫ৰপৰা ৯৫ চে.মি. (১৮ আৰু ৩৭ ইঞ্চি)ৰ ভিতৰত আৰু ওজন ১.৪৫ কিলোগ্ৰাম (৩.২ পাউণ্ড) পৰ্যন্ত হয়।[2] সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইৰ নেজডাল দুৰ্বলভাৱে সংকোচিত আৰু এঢলীয়া। মূৰৰ চোকোৰা বা বাকলিবোৰ সৰু আৰু উপশমান; ভ্ৰুৰ ওপৰৰ চোকোৰা বা বাকলিৰ মধ্যম শৃংখলাটো অনুপ্ৰস্থভাৱে সামান্য প্ৰসাৰিত। ওপৰৰ পৃষ্ঠত থকা চোকোৰা বা বাকলিবোৰ মধ্যমীয়া, অণ্ডাকাৰ আৰু নাৱৰ তলভাগৰ নিচিনা আকৃতিৰ। পেটৰ চোকোৰা বা বাকলিবোৰ মসৃণ আৰু ৬৫ৰপৰা ৭৫টা অনুপ্ৰস্থ শাৰীত থাকে। প্ৰাপ্তবয়স্কবোৰৰ ওপৰভাগ জলফাই বা হালধীয়া বাদামী ৰঙৰ হয়, অনিয়মিত গাঢ় চিহ্ন থাকে যিবোৰ সাধাৰণতে বহল ক্ৰছবাৰত মিলি যায়; ক'লা ৰঙৰ পাৰ্থিৱ ৰেখা থাকে; তলৰ পৃষ্ঠভাগ হালধীয়া ৰঙৰ, যথেষ্ট অস্পষ্ট বাদামী ৰঙৰ ক্ৰছ বাৰ থাকে, যিবোৰ ডিঙিত অতি স্পষ্ট। ডেকাবোৰৰ ওপৰভাগ গাঢ় বাদামী ৰঙৰ, হালধীয়া দাগবোৰ ক্ৰছবাৰত মিলি যায়; তলৰ পৃষ্ঠভাগ হালধীয়া আৰু গাঢ় বাদামী ৰঙৰ ক্ৰছ বাৰ থাকে।[3] প্ৰতিটো দাঁতৰ অৱস্থানত যিকোনো সময়তে অপেক্ষা কৰাৰ সময়ত মাত্ৰ এটাকৈ সলনি দাঁত থাকে।[4]
বিতৰণ আৰু বাসস্থান
[সম্পাদনা কৰক]
ভাৰত, পাকিস্তান, নেপাল আৰু বাংলাদেশৰ সিন্ধু, গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ প্লাৱনভূমিত সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই দেখা যায়।[1] ই আৰ্দ্ৰ অঞ্চল, বনাঞ্চলৰ প্ৰান্তত আৰু মানুহৰ বসতি আৰু কৃষিভূমিৰ ওচৰত বাস কৰে। পিছফালৰ ঠেঙৰ আঙুলি চুটি হোৱাৰ বাবে ই গছত উঠিবলৈ দক্ষ নহয়।[2]
আচৰণ আৰু পৰিৱেশতন্ত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]আন আন দিবাচৰ জেঠী জাতীয় প্ৰাণীৰ দৰেই সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইয়ে ৰ’দঘাই আৰু ছাঁয়াময় অঞ্চলৰ মাজত গতি কৰি তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে৷ মানুহৰ জ্বলোৱা জুইৰ ফলত সৃষ্ট তপত ছাইৰ দম এটাৰ ওপৰত হালধীয়া গুঁই এটা পৰি থকাৰ এক সংবাদ পোৱা গৈছিল, হালধীয়া গুঁইয়ে যেন তাৰ পৰা তাপহে লৈছে।[5]
ই খেলাৰ আচৰণ দেখুওৱাবলৈ সক্ষম হ’ব পাৰে। জলাশয়ত সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁই এটা উলম্ব অৱস্থাত সাঁতোৰা আৰু নিশ্চলভাৱে ভাঁহি থকা পৰ্যায়ক্ৰমে হোৱা দেখা গৈছিল।[6]
ভাবুকি
[সম্পাদনা কৰক]প্ৰত্যক্ষ হত্যা সোণগুঁই বা হালধীয়া গুঁইৰ প্ৰধান ভাবুকি। স্থানীয় লোকৰ মাজত এই প্ৰজাতিটোৰ বিষয়ে জ্ঞানৰ অভাৱেই বেছিভাগ হত্যাৰ কাৰণ, হত্যাৰ বেছিভাগেই ছালৰ ব্যৱহাৰ আৰু ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত। সংৰক্ষিত অঞ্চল প্ৰজাতিটোৰ বাবে অপৰ্যাপ্ত কাৰণ ইয়াৰ সম্ভাৱ্য বাসস্থানৰ অধিকাংশই সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ বাহিৰত, আৰু ইয়াক প্ৰায়ে মানুহৰ বসতিৰ ওচৰত পোৱা যায়; ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ প্ৰতি ভাবুকি বৃদ্ধি পায়।[7] নেপালৰ বজাৰত ইয়াৰ ছালখন বিক্ৰী হোৱা দেখা যায়৷[7]
সংৰক্ষণ
[সম্পাদনা কৰক]পাকিস্তান, নেপাল, ভাৰত, ভূটান আৰু বাংলাদেশৰ বাহিৰে সকলো ইয়াৰ বিচৰণক্ষেত্ৰ থকা দেশতে সোণগুঁই সুৰক্ষিত।[1] ইয়াৰ প্ৰকৃত সংখ্যা বা জনসংখ্যাৰ ধাৰাৰ বিষয়ে অজ্ঞাত। কিন্তু সোণগুঁইৰ সংখ্যাৰ ঘনত্ব ইয়াৰ পছন্দৰ বাসস্থানতো কম।সীমিত অধ্যয়নে প্ৰকাশ কৰিছে যে প্ৰজাতিটো হ্ৰাস পাইছে, অৱশ্যে প্ৰজাতিটোৰ প্ৰকৃত ধাৰা নিশ্চিত কৰিবলৈ অধিক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন।[2][7]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Das, A.; Hasan, M.K.; Bhattarai, S.; Wangyal, J.; Mohapatra, P. (2021). Varanus flavescens. p. e.T22872A127899602. doi:10.2305/IUCN.UK.2021-2.RLTS.T22872A127899602.en.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Ghimire, H. R.; Shah, K. B. (2014). "Status and habitat ecology of the Yellow Monitor, Varanus flavescens, in the Southeastern part of Kanchanpur District, Nepal". Herpetological Conservation and Biology খণ্ড 9 (2): 387–393. http://www.herpconbio.org/Volume_9/Issue_2/Ghimire_Shah_2014.pdf.
- ↑ Boulenger, G. A. 1890. Fauna of British India. Reptilia and Batrachia.
- ↑ Maho, Tea; Reisz, Robert R. (2024-02-07). "Exceptionally rapid tooth development and ontogenetic changes in the feeding apparatus of the Komodo dragon" (en ভাষাত). PLOS ONE খণ্ড 19 (2): e0295002. doi:10.1371/journal.pone.0295002. ISSN 1932-6203. PMID 38324523. PMC 10849390. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0295002.
- ↑ Al-Razi, H.; Baki, M.; Alam, S.M.I. (2014). "Varanus flavescens (yellow monitor): Thermoregulation". Herpetological Bulletin খণ্ড 129: 27–28. https://www.researchgate.net/publication/269114224.
- ↑ Khandakar, N.; Jeny, K.N.; Islam, S.; Hakim, M.A.; Pony, M. (2020). "Play behavior by a Yellow Monitor, Varanus flavescens (Hardwicke and Gray 1827)". Herpetological Bulletin খণ্ড 27 (2): 257–258. doi:10.17161/randa.v27i2.14261.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 Ghimire, H. R.; Phuyal, S.; Shah, K. B. (2014). "Protected species outside the protected areas: People's attitude, threats and conservation of the Yellow Monitor (Varanus flavescens) in the Far-western Lowlands of Nepal". Journal for Nature Conservation খণ্ড 22 (6): 497–503. doi:10.1016/j.jnc.2014.08.003.