স্বৰাজবীৰ সিং
| স্বৰাজবীৰ | |
|---|---|
 ১৯৯৮ চনত স্বৰাজবীৰ, ফটো অমৰজিৎ চন্দন | |
| জন্ম | স্বৰাজবীৰ সিং ২২ এপ্ৰিল, ১৯৫৮ (৬৭ বছৰ) ভেৰ্কা টাউন, পাঞ্জাব, ভাৰত। |
| ৰাষ্ট্ৰীয়তা | ভাৰতীয় |
| শিক্ষা | এম বি বি এছ |
| পেচা | নাট্যকাৰ, কবি, সাংবাদিক, প্ৰশাসক |
| সক্ৰিয় হৈ থকা সময় | ১৯৮০ চনৰপৰা বৰ্তমানলৈকে |
| নিয়োগকৰ্তা | দ্য ট্ৰিবিউন ট্ৰাষ্ট (editor) ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা ( আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান ) কেন্দ্ৰীয় ঔদ্যোগিক সুৰক্ষা বাহিনী (মহাপৰিদৰ্শক ).[1] পঞ্জাৱ অসামৰিক চিকিৎসা সেৱা (Doctor) |
| উল্লেখযোগ্য কৰ্ম | ধৰম গুৰু (১৯৯৯), কৃষ্ণ (২০০০), মেদনী (২০০২), শৈৰী (২০০৪), আৰু মাছিয়া দি ৰাত (২০১৩) |
| দাম্পত্যসঙ্গী | অৰবিন্দৰ কৌৰ (Wife) |
| সন্তান | মনৰাজ সিং (Son) |
স্বৰাজবীৰ সিং (ইংৰাজী: Swarajbir Singh) (জন্ম ২৪ এপ্ৰিল ১৯৫৮) এজন ভাৰতীয় পাঞ্জাবী নাট্যকাৰ, কবি, প্ৰশাসক আৰু সম্পাদক। মছিহা দি ৰাত (২০১৬) নাটকৰ বাবে তেওঁ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা লাভ কৰে।[2]
২০১৮ চনৰ ৩১ আগষ্টৰপৰা ২০২৪ চনৰ ১৩ জানুৱাৰীলৈকে তেওঁ দৈনিক কাকত পাঞ্জাবী ট্ৰিবিউনৰ সম্পাদক আছিল। [3] তেওঁ পাঞ্জাবী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেনেটৰ মনোনীত সদস্যও। [4] ১৯৮৩–১৯৮৪ চনৰ ভিতৰত গুৰদাসপুৰ জিলাৰ এখন গ্ৰাম্য চৰকাৰী ঔষধৰ দোকানত চিকিৎসা চিকিৎসক হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮৪ চনত ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা একাউণ্ট বিভাগত অসামৰিক সেৱাত যোগদান কৰা তেখেতে ১৯৮৬ চনত ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাত যোগদান কৰে। অসম-মেঘালয় কেডাৰত নিযুক্তি লাভ কৰি ২০১৮ চনৰ জুলাই মাহত মেঘালয়ৰ শিলচৰত আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। [5]
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
[সম্পাদনা কৰক]স্বৰাজবীৰৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ পঞ্জাৱৰ অমৃতসৰ জিলাৰ ভেৰকা গাঁৱত।[6] তেওঁৰ জন্ম গাঁও ধৰ্মবাদ যদিও তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছে গুৰদাসপুৰ জিলাৰ নৱন পিণ্ড মালোৱালি আৰু ঘুমন গাঁৱত। তেওঁ অমৃতসৰ চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।
লেখক হিচাপে কমজীৱন
[সম্পাদনা কৰক]স্বৰাজবীৰ এজন ভাল নাট্যকাৰ।[7] তেখেতৰ নাটকসমূহ সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে মঞ্চস্থ হৈ কেইবাটাও বঁটা লাভ কৰিছে। স্বৰাজবীৰে ১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে কবিতা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে।[2] তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা সংকলন "আপনি আপনি ৰাত "(১৯৮৫) গুৰু নানক দেৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা অধ্যাপক মোহন সিং বঁটাৰে সন্মানিত হয়। তেওঁ পাঞ্জাবী সাহিত্য আলোচনী প্ৰীত লাৰী, আক্স আৰু ৱাহগাত লিখাৰ অৰিহণা যোগাই আহিছে।
”তেওঁৰ এই ৰচনাৰ শক্তিশালী সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰা হৈছে।[2] তেওঁৰ নাটকত প্ৰায়ে অত্যাচাৰ, অন্যায় আৰু স্বাধীনতাৰ সংগ্ৰাম আদি বিষয়ৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। সমালোচক পংকজ কে সিঙে কৈছে, "স্বৰাজবীৰৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা আৰু মানৱীয় চিন্তাধাৰাই তেওঁক বাৰে বাৰে এনে এক প্ৰশ্নবোধক দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তুলিবলৈ বাধ্য কৰে যিয়ে প্ৰধান শ্ৰেণী আৰু বংশৰ অন্যায় মতাদৰ্শ আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে, সেয়া পুৰাণ, ইতিহাস বা আজিৰ বাস্তৱতেই হওক, আৰু নিপীড়িতসকলক কণ্ঠদান কৰে।" [8] সমসাময়িক নাট্যকাৰ অতমজিৎ সিঙে কয়, "স্বৰাজবীৰৰ বাবে জনাজাত তেওঁৰ বিষয়-বস্তুৰ গভীৰ অধ্যয়ন আৰু তেওঁৰ নাটকীয় কাৰ্য্য, যিটো বেছিভাগেই ইতিহাস বা পৌৰাণিক কাহিনীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠে।" [9]
ইতিহাস আৰু সমসাময়িক বিষয়ৰ আধাৰত স্বৰাজবীৰৰ নাটকেও ইতিহাসবিদসকলৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। শ্বাহৰয়াৰৰ "পিৰো প্ৰেমন" আৰু বিজেন্দ্ৰ দাসৰ "সন্ত কবি মা পিৰো"ৰ লগতে স্বৰাজবীৰৰ নাটক "শ্যাৰী (কবিতা)" বিশ্লেষণ কৰা ইতিহাসবিদ অংশু মালহোত্ৰাই নাটকখনৰ বিষয়ে লিখিছে, "স্বৰাজবীৰে নিজৰ নায়িকাক নাৰীবাদী সাঁচত নিক্ষেপ কৰিছে, ইয়াৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে নাৰীবাদ সাংস্কৃতিকভাৱে খাপ নোখোৱা নাৰীক শ্ৰেণীভুক্ত কৰাৰ এক উপায় হ'ব পাৰে নিৰ্ধাৰিত ভূমিকা।" [10] ইতিহাসবিদ ৰাজ কুমাৰ হান্সে তেওঁৰ অপ্ৰকাশিত কিন্তু মঞ্চস্থ নাটক "কাছি গাধি"ক ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটত বিশ্লেষণ কৰিছে; হান্সৰ মতে, "স্বৰাজবীৰে সচেতনভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত ইতিহাস লেখাৰপৰা বাদ পৰা প্ৰতিসোঁতৰ অন্বেষণ কৰে।" [8] ইতিহাসবিদ ভগৱান জোছে তেওঁৰ নাটক তছবীৰানক পাঞ্জাবী মহিলাৰ ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটত মূল্যায়ন কৰিছে।[8]ৈ গীতিময় সৌন্দৰ্য্য আৰু মানৱ অৱস্থাৰ অন্বেষণৰ বাবে তেওঁৰ কবিতা পৰিচিত। [11]
কৰ্মৰাজি
[সম্পাদনা কৰক]স্বৰাজবীৰ সিং পাঞ্জাবী সাহিত্যৰ এজন বিশিষ্ট ব্যক্তি। তেওঁ অসংখ্য বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে <refname="award-ht"/> আৰু তেওঁৰ ৰচনা বহু ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে। স্বৰাজবীৰ সিঙৰ ৰচনাৰ তালিকা ইয়াত দিয়া হ'ল। [8]
প্ৰকাশিত নাটক
[সম্পাদনা কৰক]- ধৰমা গুৰু (১৯৯৯)
- কৃষ্ণ (২০০০)
- মেদনী (পৃথিৱী) (২০০২)
- শ্বিয়াৰী (কবিতা) (২০০৪)
- কল্লাৰ (ক্ষাৰকীয় পৃথিৱী (২০০৬)
- মাছিয়া দি ৰাত (চন্দ্ৰহীন নিশা)(২০১৩)
- তাছবীৰণ (চিত্ৰ) (২০১৪, কেৱাল ধলিৱালৰ সম্পাদনাত নট-সৰভাৰ সংকলন প্ৰকাশ) (২০১৭ স্বতন্ত্ৰভাৱে প্ৰকাশ)
- হক (অধিকাৰ) (২০১৫)
- অগ্নি কুণ্ড(জুই পুট) (২০১৬)
অপ্ৰকাশিত নাটক
[সম্পাদনা কৰক]- জান দা মিট (ৰাইজৰ এজন প্ৰতিনিধি)
- পুল-চিৰাত (বিচাৰৰদিনা স্বৰ্গলৈ পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত নৰকৰ ওপৰত পৌৰাণিক দলং)
- কাচী গড়ী (বোকা-দুৰ্গ)
- ফাছাল (শস্য চপোৱা)
- এহ গ্যালান কাদে ফিৰ কাৰাংগে (এইবোৰ কথা পিছত কেতিয়াবা কথা পাতিম) ( নটা একক কথন)
- অহিলায়
- মহাদান্দ (মহা শাস্তি)
প্ৰবন্ধ
[সম্পাদনা কৰক]- Teri Dharti Tere Lok (Your Earth Your People), Monthly Column against the terrorism of the 1980s published in Punjabi Magazine Preet Lari in 1988-89.
কবিতা
[সম্পাদনা কৰক]- অপনি অপনি ৰাত (Everybody's own night) (1985)
- সাহান থানি (Through our Breath) (1989)
- ২৩ মাৰ্চ (১৯৯৩), (Poems in memory of Pash)
বঁটা আৰু মনোনয়ন
[সম্পাদনা কৰক]ইয়াত বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা দিয়া হৈছে[8]
| বছৰ | পুৰস্কাৰ | প্ৰতিষ্ঠান | কৰ্ম | টোকা |
|---|---|---|---|---|
| ১৯৮৬ | অধ্যাপক মোহন সিং পুৰস্কাৰ | গুৰু নানক দেৱ বিশ্ববিদ্যালয় | অপনি অপনি ৰাত | |
| ১৯৯৫ | কবিতা পুৰাস্কৰ | পাঞ্জাবী
,দিল্লী||23 March|| | ||
| ২০০০ | নাটক পুৰস্কাৰ | পাঞ্জাবী একাডেমী,দিল্লী | ধৰম গুৰু | |
| ২০০১ | আম্বেদকাৰ পুৰস্কাৰ | মানৱবাদী মঞ্চ, জলন্ধৰ | সাহিত্য | |
| ২০০২ | সুখদেৱ প্ৰীত যাদগৰী পুৰস্কাৰ | মঞ্চ-ৰংমঞ্চ | সাহিত্য | |
| ২০০২ | PULS মঞ্চ পুৰস্কাৰ | PULS Manch | সাহিত্য | গুৰশৰ্ণ সিঙৰ নেতৃত্বত PULS মঞ্চ |
| ২০০৫ | কালাম পুৰষ্ক্ৰাৰ | PULS Manch | সাহিত্য | |
| ২০১০ | পৰম সাহিত সেৱা পুৰস্কাৰ | পাঞ্জাবী একাডেমী,দিল্লী | সাহিত্য | for overall contribution to Punjabi literature. |
| ২০১৩ | ড° জগতাৰ যাদগৰী পুৰস্কাৰ | সাহিত্য | পাঞ্জাবী কবি জগতাৰৰ স্মৃতিত এই বঁটা, পাঞ্জাবী কবিতা আৰু নাটকলৈ স্বৰাজবীৰৰ অৱদানৰ বাবে | |
| ২০১৫ | বীৰ্সা বিহাৰ পুৰস্কাৰ | অমৃতসৰৰ বিৰছা বিহাৰ | সাহিত্য | ২০১৫ চনৰ পাঞ্জাবী থিয়েটাৰলৈ সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে |
| ২০১৫ | সাহিতৰ্থ পুৰাস্কৰ | ছাবাদ-লোক সংগঠন | সাহিত্য | পাঞ্জাবী সাহিত্যলৈ স্বৰাজবীৰৰ সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে প্ৰয়াত পাঞ্জাবী সাহিত্যিক শ্ৰী সন্ত সিং ছেখোনৰ সন্মানত প্ৰদান কৰা হৈছে |
| ২০১৬ | সাহিত্য অকাডেমী বঁটা | সাহিত্য অকাডেমী | Masia di Rāt | প্ৰধান প্ৰবন্ধ: List of Sahitya Akademi Award winners for Punjabi
|
| ২০১৮ | পাঞ্জাবী সাহিত সভা দিল্লীপুৰস্কাৰ | Punjabi Sahit Sabha Delhi | Literature | Along with Amarjit Chandan and Jang Bahadur Goyal |
তথ্যৰ উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Singh, Nonika. "Policeman's pen". tribuneindia.com (The Tribune). Archived from the original on 4 September 2023. https://web.archive.org/web/20230904063727/https://m.tribuneindia.com/2011/20110710/spectrum/book9.htm.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Parul (December 22, 2016). "'I dedicate this award to the people of Punjab', says Sahitya Akademi Award winner Swarajbir". The Indian Express. https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/i-dedicate-this-award-to-the-people-of-punjab-sayssahitya-akademi-award-winner-swarajbir-4439481/.
- ↑ "Swaraj Bir Singh joins as Punjabi Tribune Editor". The Tribune. https://www.tribuneindia.com/news/archive/punjab/swaraj-bir-singh-joins-as-punjabi-tribune-editor-645895। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 September 2023.
- ↑ Correspondent, HT (Sep 16, 2021). "Punjabi University senate meets after five years". Hindustan Times. https://www.hindustantimes.com/cities/others/punjabi-university-senate-meets-after-five-years-101631816710728.html.
- ↑ Bhattacharjee, Sudipta (7 November 2021). "An Officer and a Gentleman". The TelegraphThe Telegraph Online. https://www.telegraphindia.com/culture/an-officer-and-a-gentleman/cid/1837622। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 September 2023.
- ↑ "SWARAJBIR - Jagjit Singh Anand Memorial Award Winner-2021". Anand Awards. https://www.anandawards.in/swarajbir। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 September 2023.
- ↑ Correspondent, HT (Dec 22, 2016). "IPS officer Swaraj Bir Singh wins Sahitya Akademi Award for Punjabi play". www.hindustantimes.com (Hindustan Times). https://www.hindustantimes.com/punjab/ips-officer-swarajbir-wins-sahitya-akademi-award-for-punjabi-playwright/story-aAZbd63TqjsgCtoKb49ZyI.html.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 Singh, Harjodh (2016). Swarajbir da nāt jagat. প্ৰকাশক Ludhiana, Punjab: Chetna Parkashan. পৃষ্ঠা. 446-448. ISBN 9789351121886.
- ↑ Siṅgh, Ātamajīt (2014). New Wave Punjabi Drama: Six Punjabi Plays in English. Punjabi Academy, Delhi. পৃষ্ঠা. 22-23. ISBN 9789382455233.
- ↑ Malhotra, Anshu (2017). Piro and the Gulabdasis: gender, sect, and society in Punjab. প্ৰকাশক New Delhi, India: Oxford University Press. ISBN 9780199468188.
- ↑ Kaur, Sapanpreet (March 2018). "An Interview with Dr. Swarajbir Singh, Sahitya Akademi Awardee for 2016". Literary Voice খণ্ড 1 (8): 5–13. Archived from the original on 2 September 2023. https://web.archive.org/web/20230902155648/https://www.literaryvoice.in/img/lv_2018.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 September 2023.