স্বৰ্গাৰোহণ পৰ্ব

ইন্দ্ৰই যুধিষ্ঠিৰক নৰক দেখুৱাইছে, ইভেলিন পলে চিত্ৰিত কৰা স্বৰ্গৰোহণ পৰ্বৰ এটা দৃশ্য

স্বৰ্গাৰোহণ পৰ্ব ভাৰতীয় মহাকাব্য মহাভাৰতৰ আঠাইশটা পৰ্ব (গ্ৰন্থ)ৰ অন্তিমটো স্বৰোহণ পৰ্ব। ইয়াত পৰম্পৰাগতভাৱে ৬টা অধ্যায় আছে, আনহাতে সমালোচনাত্মক সংস্কৰণত ৫টা অধ্যায় আছে। ই মহাভাৰতৰ অন্যতম চুটি পৰ্ব।

স্বৰ্গৰোহণ পৰ্বত যুধিষ্ঠিৰৰ স্বৰ্গ আগমন, তেওঁৰ নৰক ভ্ৰমণ আৰু দুয়ো ঠাইতে তেওঁ কি দেখা পালে সেই বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। স্বৰ্গত দুষ্ট মানুহ আৰু নৰকত ভাল মানুহ দেখা পাই যুধিষ্ঠিৰ বিচলিত হয়। তেওঁ ভগৱানক নৰকলৈ পঠিয়াবলৈ দাবী কৰে, য’ত তেওঁক ভালপোৱাসকল উপস্থিত থাকে। তেতিয়া দেৱতাসকলে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁলোকৰ আপোনজন সঁচাকৈয়ে স্বৰ্গত আছে। শুনি যুধিষ্ঠিৰ সুখী হৈ পৰে আৰু পৰ্বৰ অন্ত পৰে।

গঠন আৰু অধ্যায়

স্বৰ্গৰোহণ পৰ্বত পৰম্পৰাগতভাৱে ৬টা অধ্যায় আছে যদিও কোনো গৌণ উপ-পৰ্ব নাই। ই মহাকাব্যখনৰ দ্বিতীয় চুটি গ্ৰন্থ।

স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত পৃথিৱীত পাপ কৰা মানুহক স্বৰ্গত দেখা পাই যুধিষ্ঠিৰ হতাশ হয়। তাৰ পিছত তেওঁক নৰক ভ্ৰমণ কৰিবলৈ কোৱা হয়, নৰকত তেওঁ এনে লোকক বিচাৰি পায়, যিসকলক তেওঁ পৃথিৱীত ভাল আৰু গুণী বুলি ভাবিছিল। তেওঁ প্ৰশ্ন কৰে যে দেৱতাসকল আচলতে ন্যায়পৰায়ণ আছিল নেকি, আৰু পাৰ্থিৱ জীৱনৰ সকলো কৰ্মই গুণৰ অৰ্থ কৰিছিল নেকি? খঙৰ ভমকত তেওঁ দাবী কৰে যে, তেওঁক নৰকলৈ পঠিয়াই দিয়া হওক যাতে তেওঁ সেই মানুহৰ লগত থাকিব পাৰে যিসকল প্ৰকৃততে ভাল, ন্যায়পৰায়ণ, গুণী আছিল, যাক তেওঁ ভাল পাইছিল আৰু যিসকলে তেওঁকো ভাল পাইছিল। যুধিষ্ঠিৰৰ কথা শুনি দেৱতাসকলে পৰীক্ষা হিচাপে সৃষ্টি কৰা মায়াৰ নৰকখন নাইকিয়া কৰি পেলায়। যুধিষ্ঠিৰৰ পিতৃ ধৰ্ম দেৱতা আবিৰ্ভাৱ হয় আৰু যুধিষ্ঠিৰক বৈকুণ্ঠলৈ পঠিয়াই ধৰ্মৰ বাবে থিয় দিয়াৰ বাবে অভিনন্দন জনায়, য’ত তেওঁ চিৰন্তন আনন্দ পায়।

যুধিষ্ঠিৰ সুখী হয়। তেওঁ বিষ্ণু ৰূপত কৃষ্ণক লগ পায়। তাৰ পিছত তেওঁ আন ভাইসকলৰ সৈতে স্বৰ্গত দ্ৰৌপদীক দেখে।

ইংৰাজী অনুবাদ

স্বৰ্গাৰোহণ পৰ্ব সংস্কৃত ভাষাত ৰচনা কৰা হৈছিল। ইংৰাজী ভাষাত কেইবাখনো অনুবাদ উপলভ্য। দুখন ১৯ শতিকাৰ অনুবাদ, যিবোৰ বৰ্তমান ৰাজহুৱা স্থানত আছে। অনুবাদক কিশাৰী মোহন গাংগুলী আৰু মন্মথ নাথ দত্ত। প্ৰতিজন অনুবাদকৰ ব্যাখ্যাৰ লগত অনুবাদৰ ভিন্নতা আছে।

দেবৰয়ে ২০১১ চনত লক্ষ্য কৰিছে যে, স্বৰ্গৰোহণ পৰ্বৰ নবীকৃত সমালোচনাত্মক সংস্কৰণত এতিয়ালৈকে সাধাৰণতে ভুৱা বুলি গ্ৰহণ কৰা পদবোৰ আঁতৰাই মূল পদত সন্নিবিষ্ট কৰাৰ পিছত ৫টা অধ্যায় (অধ্যায়) আৰু ১৯৪টা শ্লোক (পদ্য) আছে।

লেখক কৰ্মশালাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত কবি ড° পুৰুষোত্তম লালে সমগ্ৰ পৰ্ব "সৃষ্টি" কৰি পদ্য অনুবাদ কৰিছে।

তাৎপৰ্য

স্বৰ্গাৰোহণ পৰ্বৰ তাৎপৰ্য এয়ে যে, এই পৰ্বত বেদব্যাসএ ৬,০০০,০০০ শ্লোকৰ মহাকাব্য সৃষ্টি কৰা বুলি দাবী কৰিছে। ইয়াৰে তেওঁ দেৱতাক ৩,০০০,০০০ শ্লোক, ১৫,০০,০০০ শ্লোক পিতৃ(পূৰ্বপুৰুষ)ক, ৪ লাখ শ্লোক যক্ষ (প্ৰকৃতি-আত্মা) আৰু ১ লাখ শ্লোক মহাভাৰত হিচাপে মানুহক দিছিল। ইয়াত হিচাপহীন ১,০০০,০০০ পদ ক’ত আছে সেই কথা প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাই। ইয়াত শেষত এই দাবী কৰা হয় যে মহাকাব্যখনত সত্যৰ সকলো ছাঁ আছে।

স্বৰ্গাৰোহণ পৰ্বৰ ৪ নং অধ্যায়টোও কৃষ্ণক ব্ৰহ্ম ৰূপত দাবী কৰাৰ বাবে তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। অনুশাসন পৰ্বত কৃষ্ণক বিষ্ণু আৰু শিৱৰ ৰূপ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল। মহাভাৰতত কৃষ্ণৰ বিভিন্ন ৰূপক এক হিচাপে সমাৰ্থক তালিকাভুক্ত কৰা এই তত্ত্বৰ সূচনা হৈছে যে বৈদিক সাহিত্যত উল্লেখ কৰা সকলো দেৱতাই এক ঈশ্বৰৰ বিভিন্ন ৰূপ।