হালদি

হালদি
	যুদ্ধৰ দেৱতা
	; উৰাৰ্টু দেৱতা খালদী (হালদী)ৰ সম্ভাৱ্য চিত্ৰণ, সিংহৰ ওপৰত থিয় হৈ; এৰেবুনি দুৰ্গ সংগ্ৰহালয়: আৰ্মেনিয়াৰ ইয়েৰেভান
অন্য নাম	খালদি
সম্পৰ্ক	উৰাৰ্টিয়ান পৌৰাণিক কথা
নিবাস	উৰাৰ্টু
প্ৰতীক	সিংহ
সন্তান	পেন্থন/আৰ্দিনিচ

টেইচেবা আৰু শিৱিনী (আন নাম খালদি)ৰ লগতে উৰাৰ্টু (উৰাৰাট/আৰাৰাট ৰাজ্য)ৰ তিনিজন প্ৰধান দেৱতাৰ ভিতৰত হালদি অন্যতম আছিল। তেওঁ আছিল এজন যোদ্ধা দেৱতা যাৰ ওচৰত উৰাৰ্টুৰ ৰজাসকলে যুদ্ধত বিজয়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। হালদিক সিংহৰ ওপৰত থিয় হৈ থকা ডেউকা থকা বা নথকা মানুহ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।.^[3]

তেওঁৰ নীতিগত মন্দিৰ আছিল আৰ্দিনী (মুছাছিৰ)ত। হালদি বা খালদিক উৎসৰ্গিত মন্দিৰসমূহ তৰোৱাল, বৰশী, ধনু আৰু কাঁড় আদি অস্ত্ৰৰে সজোৱা আছিল আৰু দেৱালত ওলমি থকা ঢালবোৰো কেতিয়াবা "অস্ত্ৰৰ ঘৰ" বুলিও কোৱা হৈছিল।^[3]

ইতিহাস

উৰাৰ্ট'লজিষ্ট পল জিমানস্কিৰ মতে, হালদি কোনো থলুৱা উৰাৰ্টিয়ান দেৱতা নাছিল; বৰঞ্চ আপাত দৃষ্টিত এজন অস্পষ্ট আক্কাডিয়ান দেৱতা আছিল, (যিয়ে ইৰাকৰ আধুনিক ৰাৱাণ্ডিজৰ ওচৰত বুলি বিশ্বাস কৰা মুছাছিৰত হালদিৰ মূল উপাসনা মন্দিৰৰ অৱস্থানৰ ব্যাখ্যা কৰে)।^[4] হালদিক প্ৰথম অৱস্থাত উৰাৰ্টিয়ানসকলে অন্ততঃ তেওঁলোকৰ প্ৰধান দেৱতা হিচাপে পূজা কৰা নাছিল, কাৰণ ইছপুইনিৰ ৰাজত্বকাললৈকে তেওঁৰ পূজা প্ৰৱৰ্তন হোৱা যেন নালাগে।^[4]

মাইকেল চি এষ্ট'ৰৰ মতে, হাল্ডি ব্যুৎপত্তিগতভাৱে হুৰিয়ান শব্দ "হেল্ডি"ৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে, যাৰ অৰ্থ "উচ্চ"।^[5] এটা বিকল্প তত্ত্বই ধাৰণা কৰে যে, এই নামটো ভাৰত-ইউৰোপীয় (সম্ভৱতঃ হেলেনো-আৰ্মেনিয়ান) বা পুৰণি আৰ্মেনিয়ান মূলৰ হ’ব পাৰে, যাৰ অৰ্থ হৈছে "সূৰ্য্য দেৱতা"। উৰাৰ্টিয়ান ৰজাসকলে হালদি বাবে উৎসৰ্গিত স্থম্ভ স্থাপন কৰিছিল য’ত তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ সামৰিক অভিযানৰ সফলতা, নিৰ্মাণ কৰা অট্টালিকা আৰু তেওঁলোকৰ ৰাজত্বকালত সংঘটিত কৃষি কাৰ্য্যকলাপৰ বিষয়েও লিপিবদ্ধ কৰিছিল।^[6]

কিম্বদন্তি

আৰ্ডিনিৰ হালদিৰ লগতে উৰাৰ্টুৰ আন দুজন প্ৰধান দেৱতা আছিল কুমেনুৰ থেইস্পাছ আৰু তুছপাৰ শিৱিনী।[5] উৰাৰ্টিয়ান প্যান্থেয়নৰ সকলো দেৱতাৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক শিলালিপি হালদিৰ নামত উৎসৰ্গিত। তেওঁৰ পত্নী আছিল অৰুবনী দেৱী আৰু / বা বাগৱৰ্তী দেৱী।^[3]

তেওঁ আছিল উৰাৰ্টিয়ান জনগোষ্ঠীৰ আটাইতকৈ বিশিষ্ট গোটটোৰ প্ৰাথমিক দেৱতা। কিছুমান সূত্ৰই দাবী কৰে যে আৰ্মেনিয়ানসকলৰ কিংবদন্তি পিতৃপুৰুষ আৰু প্ৰতিষ্ঠাপক হাইক হালডিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে যদিও হাইকৰ ব্যুৎপত্তি সম্পৰ্কীয় অন্যান্য তত্ত্বসমূহ অধিক ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণ কৰা হৈছে।^[7]^[7]

ইউৰেচিয়ান শিল্পত হাল্ডিৰ চিত্ৰণ বিভ্ৰান্তিৰ বিষয় হৈ পৰিছে আৰু ২০১২ চনলৈকে তেওঁৰ কোনো ছবি স্পষ্টভাৱে তেনে বুলি লেবেল লগোৱা নাছিল। ১৯৬৩ চনত মাৰ্গাৰেট ৰিমশ্বনাইডাৰে হালডিক "চিত্ৰহীন" আৰু ইউৰেচিয়ান চিত্ৰকল্পত কেতিয়াও চিত্ৰিত কৰা হোৱা নাই বুলি প্ৰস্তাৱ দিছিল আৰু তেওঁক লাঞ্চৰ দ্বাৰা প্ৰতীকিত কৰা বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। জিমানস্কিয়ে (২০১২) লিখিছে যে তেওঁ এই তত্ত্বৰ প্ৰতি সন্দেহবাদী আছিল, কিন্তু...

"মই ভাবো যে হাল্ডিৰ নিৰাপদে চিনাক্তকৰণ কৰা চিত্ৰণৰ অভাৱ সম্পূৰ্ণৰূপে ইউৰেচিয়ান শিল্পত নিৰাপদ চিনাক্তকৰণৰ দৰিদ্ৰতাৰ বাবেই সাধাৰণতে হ'ব পাৰে।"

আৰু দেৱতাৰ প্যান্থেয়নক যুদ্ধলৈ লৈ যোৱা জুইৰ শিখাৰে আগুৰি থকা মানুহৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তিই ৰজাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল – এজন "মৰ্ত্যৰ এজেণ্ট ... ঈশ্বৰৰ দ্বাৰা শক্তিশালী।" ^[7]