হালীম
 সাধাৰণতে হালিম ভজা পিয়াঁজ, ধনীয়া, নেমু আদিৰে সজাই তোলা হয় | |
| অঞ্চল | দক্ষিণ এছিয়া, মধ্য এছিয়া, মধ্য প্ৰাচ্য |
|---|---|
| পৰিবেশনৰ উষ্ণতা | গৰম |
| মুখ্য উপাদান | আটা, বাৰ্লি, মচুৰ দাইল, মাংস |
| ভিন্ন প্ৰকাৰ | কেছেক, হাৰীছা, খিছ্ৰা |
হালীম বা হালিম হৈছে দক্ষিণ এছিয়া, মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু মধ্য এছিয়াত বহুলভাৱে খোৱা এক প্ৰকাৰৰ ষ্টু। যদিও অঞ্চলভেদে খাদ্যৰ ভিন্নতা থাকে, তথাপিও ইয়াত ঐচ্ছিকভাৱে ঘেঁহু বা যৱ, মচুৰ দাইল আৰু মাংস আদি মিহলোৱা হয়। মচুৰ দাইল আৰু মছলাত মাংস লাহে লাহে সিজাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক গৰমে চেপেটা ৰুটিৰ সৈতে বা নিজাববীয়াকৈ পৰিবেশন কৰা হয়। হালিমৰ জনপ্ৰিয় ভিন্নতাসমূহ হ'ল কেস্কেক (তুৰস্ক, তাজিকিস্তান, উজবেকিস্তান, আজাৰবাইজান আৰু উত্তৰ ইৰাকত); হাৰিছা (আৰব বিশ্ব আৰু আৰ্মেনিয়াত); হালিম (আফগানিস্তান, ইৰাণ, পশ্চিম বংগ, মৰিচাছ, পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশত);
আৰু হায়দৰাবাদী হালীম (ভাৰতত)।[1]
প্ৰস্তুতি
[সম্পাদনা কৰক]হালিম চাৰিটা মূল উপাদানৰে গঠিত:
- শস্য: ঘেঁহু বা যৱ প্ৰায় সদায় থাকে। কোনো ৰেচিপিৰ উৎপত্তিস্থলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি দালি (যেনে মচুৰ দাইল) আৰু চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
- মাংস: সাধাৰণতে গো-মাংস বা ভেৰা পোৱালি আৰু মাটন; ছাগলীৰ মাংস; বা কুকুৰা
- মছলা: ইয়াত কেচিয়া আৰু গুৱামুৰিকে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ।
- ৰন্ধা তৰল: হয় পানী, গাখীৰ বা জোল।
এই ব্যঞ্জনটো সাত-আঠ ঘণ্টা লাহে লাহে সিজোৱা হয় আৰু তাৰ পিছত জোৰেৰে লৰাই বা পেষ্টৰ দৰে লৰচৰ কৰা লাঠিৰে পিটিব লাগে। ইয়াৰ ফলত পেষ্টৰ দৰে অৱস্থাৰ সৃষ্টি হয়, মছলা, মাংস, যৱ, ঘেঁহুৰ সোৱাদ মিহলি হয়।
উৎপত্তি
[সম্পাদনা কৰক]হালিমৰ উৎপত্তি হাৰীছা (জাৰিছ নামেৰেও লিখা) নামেৰে জনাজাত জনপ্ৰিয় আৰবী খাদ্যৰ পৰাই নিহিত হৈ আছে। শ্বোয়াইব ডানিয়ালে দ্য ছাণ্ডে গাৰ্ডিয়ানত লিখা মতে, হাৰীছাৰ প্ৰথম লিখিত ৰেচিপি দশম শতিকাৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছে, যেতিয়া আৰব লিখক আবু মহম্মদ আল-মুজাফ্ফাৰ ইবনে ছায়াৰে বাগদাদৰ "ৰজা আৰু খলিফা আৰু প্ৰভু আৰু নেতা"সকলৰ মাজত জনপ্ৰিয় খাদ্যৰ এখন ৰন্ধন পুথি সংকলন কৰিছিল। ইয়াৰ বাতৰি অনুসৰি, “বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰবী ৰন্ধন গ্ৰন্থ কিতাব আল-তাবিখ (ৰেচিপিৰ কিতাপ)ত বৰ্ণনা কৰা সংস্কৰণটো মধ্যপ্ৰাচ্যৰ মানুহে আজিলৈকে খোৱা সংস্কৰণটোৰ সৈতে আকৰ্ষণীয়ভাৱে মিল আছে। আৰব সাম্ৰাজ্য বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ লগে লগে হাৰীছা ৰন্ধা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে হাৰীছা মাংস, ঘেঁহু আৰু কেতিয়াবা মচুৰ দাইলৰ সৈতে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, লাহে লাহে কোমল আৰু দাইলৰ দৰে থুপথুপীয়া হোৱালৈকে সিজোৱা হৈছিল। বিশেষকৈ ইছলামিক খিলাফতৰ সময়ত এই খাদ্যই পাৰস্য, মধ্য এছিয়া আৰু ভাৰতীয় উপমহাদেশত বিয়পি পৰে।[2]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]বৰ্তমান হালিম নামেৰে জনাজাত এই খাদ্যটো আৰব ব্যৱসায়ী, মিছনেৰী আৰু সামৰিক অভিযানৰ জৰিয়তে ভাৰত উপমহাদেশত বিশেষকৈ দ্বাদশ আৰু ষোড়শ শতিকাৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ মাজত সংস্পৰ্শ বৃদ্ধি পাইছিল, আৰব সাগৰত সামুদ্ৰিক বাণিজ্যিক পথ আৰু পাৰস্য আৰু মধ্য এছিয়াৰ মাজেৰে স্থলপথেৰে সংযোগৰ দ্বাৰা সহজ হৈ পৰিছিল। দশম শতিকাৰ ইবনে ছায়াৰ আল ৱাৰাকৰ এখন ৰন্ধন গ্ৰন্থ 'কিতাভ আল তাবিখ'ত এনে ধৰণৰ অসংখ্য প্ৰকৰণ আছে।[3]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Daniyal, Shoaib (2014-07-23). "The history of haleem: How a bland iftar dish from Yemen got Indianised". sunday-guardian.com. Archived from the original on 2014-07-28. https://web.archive.org/web/20140728223450/https://www.sunday-guardian.com/artbeat/the-history-of-haleem-how-a-bland-iftar-dish-from-yemen-got-indianised। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-06-28.
- ↑ Haider, M. H. (2024-03-31). "The origins of haleem" (en ভাষাত). The Daily Star. https://www.thedailystar.net/my-dhaka/news/the-origins-haleem-3578886। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-10-13.
- ↑ "The haleem evolution | The Daily Star" (en ভাষাত). www.thedailystar.net. https://www.thedailystar.net/lifestyle/foodie-talks/news/the-haleem-evolution-1632004। আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-03-01.