সমললৈ যাওক

হাৰিয়াণৱী ভাষা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
হাৰিয়াণৱী
हरियाणवी

দেৱনাগৰী লিপিত লিখা “হাৰিয়াণৱী” শব্দ
থলুৱা অঞ্চল হাৰিয়ানা আৰু দিল্লী
অঞ্চল ভাৰত, পাকিস্তান[টোকা 1]
জাতীয়তা হাৰিয়াণৱী জনগোষ্ঠী
ভাষা পৰিয়াল
লিখন প্ৰণালী দেৱনাগৰী লিপি, নস্তালিক লিপি[টোকা 1]
ভাষা সংকেত
ISO 639-3 bgc
গ্লোটোলগ hary1238[1]
ভাৰতত হাৰিয়াণৱী ভাষাভাষীৰ বিস্তাৰ

হাৰিয়াণৱী (हरियाणवी বা हरयाणवी) হৈছে এটা ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা যি মূলতঃ ভাৰতৰ হাৰিয়ানা ৰাজ্য আৰু দিল্লী কেন্দ্ৰশাসিত অঞ্চলত কথিত।[2][3] হাৰিয়াণৱী ভাষা পশ্চিমী হিন্দী উপভাষা গোটৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত খাৰীবোলী আৰু ব্ৰজ ভাষাও অন্তৰ্ভুক্ত। এই ভাষাটো সাধাৰণতে দেৱনাগৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।

হাৰিয়াণৱী ভাষাৰ ৰাঙৰি উপভাষা ৰাঙঢ়াৰ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলৰ মাজত পাকিস্তানৰ পাঞ্জাব আৰু সিন্ধ প্ৰদেশত আজিও কথিত, বিশেষকৈ মুহাজিৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজত। কিন্তু হাৰিয়ানাৰ ভিতৰত এই উপভাষাটো বৰ্তমান প্ৰায় লুপ্ত হৈ পৰিছে। এই উপভাষাটো পাৰ্চো-আৰবী লিপিৰ নস্তালিক ৰূপত লিখা হয়।[4]

জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত

[সম্পাদনা কৰক]

দংগল,[5] চুলতান আৰু তনু ৱেডছ মনু: ৰিটাৰ্নছ আদি বলিউড চলচ্চিত্ৰত হাৰিয়াণৱী সংস্কৃতি আৰু ভাষাক পটভূমি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[6] এই চলচ্চিত্ৰসমূহে ভাৰতৰ ভিতৰত আৰু বিদেশতো উষ্ণ আদৰণি লাভ কৰিছে।[7][8]

ইয়াৰ ফলস্বৰূপে কিছুমান অ-মাতৃভাষী লোকেও হাৰিয়াণৱী ভাষা শিকাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ দেখুৱাইছে।[9][10]

হাৰিয়াণৱী ভাষাই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ উপস্থিতি দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰিছে,[11][12] দূৰদৰ্শন,[13] জনপ্ৰিয় সংগীত এলবামসমূহ[14][15][16] আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰতো[17][18] ইয়াৰ প্ৰভাৱ দেখা গৈছে।

ক্ৰীড়া, বলিউড, প্ৰতিৰক্ষা,[19][20][21] শিল্পায়ন[22][23] আৰু ৰাজনীতিত[24][25][26] হাৰিয়ানাৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে হাৰিয়াণৱী ভাষা আৰু সংস্কৃতিও উল্লেখযোগ্যভাৱে প্ৰচাৰ লাভ কৰিছে।[27]

ধাৰাবাহিক Molkki (২০২০–২০২২)ৰ চৰিত্ৰ বীৰেন্দ্ৰ প্ৰতাপ সিং, যাক অমৰ উপাধ্যায়ে অভিনয় কৰিছে, হাৰিয়াণৱী ভাষাত কথা কয়।[28]

স্থানীয় সংস্কৃতিত

[সম্পাদনা কৰক]

হাৰিয়াণৱী ভাষাত লোকগীত, কাহিনী আৰু মৌখিক ইতিহাসসহ এক সমৃদ্ধ মৌখিক সংস্কৃতি আছে। এইসমূহ বিশেষ উপলক্ষৰ লগতে দৈনন্দিন জীৱনতো হাৰিয়াণৱী ভাষাভাষীসকলৰ দ্বাৰা অনুশীলিত হয়।

এজন মাতৃভাষীৰ দ্বাৰা গোৱা হাৰিয়াণৱী লোকগীত

টোকা

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ 1.0 1.1 পাকিস্তানত কথিত হাৰিয়াণৱী ভাষাৰ ৰাঙৰি উপভাষাৰ বাবে।

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds (2017). "হাৰিয়াণৱী". Glottolog 3.0. প্ৰকাশক Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/hary1238. 
  2. ↑ "The Languages of Delhi – A Microcosm of India's Diversity". The Wire. https://thewire.in/urban/the-languages-of-delhi-a-microcosm-of-indias-diversity। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 July 2020. 
  3. ↑ Grierson, George Abraham (1916). Linguistic Survey of India: Volume IX, Indo-Aryan Family: Central Group, Part 1, Specimens of Western Hindī and Pañjābī. Superintendent of Government Printing. পৃষ্ঠা. 1. 
  4. ↑ Mehami, Hazrat Shah Muhammad Ramzan (c. 1825) (Haryanvi ভাষাত). عقائدِ عظیم. https://archive.org/details/AQAIDEAZEEM. 
  5. ↑ "Aamir Khan's Dangal Declared Tax Free in Haryana". NDTV.com. 25 December 2016. https://www.ndtv.com/india-news/aamir-khans-dangal-declared-tax-free-in-haryana-1641736. 
  6. ↑ "Haryanvi cinema booms" (en ভাষাত). HT. 23 September 2018. https://www.hindustantimes.com/gurugram/the-fall-and-rise-of-haryanvi-cinema/story-Wh2vC3WJ9phh9Gr4xzBuXP.html. 
  7. ↑ "South Korean First Lady, a Fan of Dangal, Invites Phogat Sisters For Tea". News18. 9 July 2018. https://www.news18.com/news/india/south-korean-first-lady-a-fan-of-dangal-invites-phogat-sisters-for-tea-1805613.html. 
  8. ↑ "As audiences embrace local stories, should Bollywood tap into 'Make in India'?". Moneycontrol. 5 October 2018. https://www.moneycontrol.com/news/trends/entertainment/as-audiences-embrace-local-stories-should-bollywood-tap-into-make-in-india-3017151.html. 
  9. ↑ "Foreigner speaks with locals in Haryanvi, leaves big smiles on their faces" (en ভাষাত). Hindustan Times. 8 February 2018. https://www.hindustantimes.com/india-news/foreigner-speaks-with-locals-in-haryanvi-leaves-big-smiles-on-their-faces/story-YpJk04oBpQ29s4OP60F2jK.html. 
  10. ↑ "Cabbies Confess: 'I Want Google Maps to Talk in Haryanvi'" (en ভাষাত). The Quint. https://www.thequint.com/videos/cab-mein-charcha/cab-mein-charcha-cabbies-confess-i-want-google-maps-to-talk-in-haryanvi. 
  11. ↑ "Haryanvi cinema vies to create its own space". Hindustan Times. 23 September 2018. https://www.hindustantimes.com/gurugram/the-fall-and-rise-of-haryanvi-cinema/story-Wh2vC3WJ9phh9Gr4xzBuXP.html. 
  12. ↑ "Reel good news: Filmmaking accorded status of industry in Haryana" (en ভাষাত). Hindustan Times. 7 September 2018. https://www.hindustantimes.com/gurugram/reel-good-news-filmmaking-accorded-status-of-industry-in-haryana/story-tSBAEiwZHoLKhhMbnSMRfO.html. 
  13. ↑ Labhde, Bhagyashree. "Had to undergo rigorous training to learn Haryanvi for Super Sisters: Muskan Bamne" (en ভাষাত). Mumbai Live. https://www.mumbailive.com/en/entertainment/muskan-bamne-on-training-to-learn-haryanvi-for-super-sisters-26884. 
  14. ↑ "'Hat Ja Tau' a typical small-town wedding song". Friday Moviez. 22 February 2018. Archived from the original on 6 October 2018. https://web.archive.org/web/20181006194717/http://www.fridaymoviez.com/news/hat-ja-tau-a-typical-small-town-wedding-song. 
  15. ↑ "Latest Haryanvi Song Ek Chhori Ne Sabki Leni Kar Rakhi Sung By Masoom Sharma Haryanvi". The Times of India. 29 September 2018. https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/haryanvi/latest-haryanvi-song-ek-chhori-ne-sabki-leni-kar-rakhi-sung-by-masoom-sharma/videoshow/66002778.cms. 
  16. ↑ "Latest Haryanvi Song Mohtarma Bawal Sung By Masoom Sharma" (en ভাষাত). The Times of India. 6 October 2018. https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/haryanvi/latest-haryanvi-song-mohtarma-bawal-sung-by-masoom-sharma/videoshow/66094595.cms. 
  17. ↑ "Poet Hali: A Haryanvi to the 'red-ripe'". The Tribune. 6 October 2018. Archived from the original on 6 October 2018. https://web.archive.org/web/20181006114717/https://www.tribuneindia.com/news/weekly-pullouts/haryana-tribune/poet-hali-a-haryanvi-to-the-red-ripe/663736.html. 
  18. ↑ "Need to respect Haryanvi dialect and create culturally linked transitional courses for Haryana's rural kids". www.merinews.com. 3 June 2018. http://www.merinews.com/article/need-to-respect-haryanvi-dialect-and-create-culturally-linked-transitional-courses-for-haryanas-rural-kids/15930670.shtml. 
  19. ↑ "Veer Ahirs of Rewari fought valiantly at Rezangla, Ladakh in 1962 war". The Print. 18 November 2017. https://theprint.in/opinion/this-day-1962-rezangla-ladakh/17081/. 
  20. ↑ "Nobody believed we had killed so many Chinese at Rezang La in 1962, 13 Kumaon Regiment" (en-gb ভাষাত). Indian Express. 30 October 2012. http://archive.indianexpress.com/news/-nobody-believed-we-had-killed-so-many-chinese-at-rezang-la.-our-commander-called-me-crazy-and-warned-that-i-could-be-courtmartialled-/1023745/. 
  21. ↑ "Rewari to get Army recruitment centre: FM rajnath Singh in Haryana". The Times of India. 17 November 2016. https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Rewari-to-get-Army-recruitment-centre/articleshow/55467690.cms. 
  22. ↑ "Economic Development in Haryana, GSDP of Haryana, HSIIDC". www.ibef.org. August 2018. https://www.ibef.org/states/haryana-presentation. 
  23. ↑ "BJP seeks Harayana votes on the promise of delivering Skill enhancement & growth". www.tribuneindia.com. 9 October 2014. https://www.tribuneindia.com/2014/20141009/haryana.htm. 
  24. ↑ "Haryana CM Manohar Lal Khattar gives NOC for dam's construction - Times of India". The Times of India. 22 September 2018. https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/haryana-cm-manohar-lal-khattar-gives-noc-for-dams-construction/articleshow/65914611.cms. 
  25. ↑ "Various political leaders from Haryana including Bhupinder Singh Hooda, AIJASS chief Yashpal Malik invited by PM Modi for inauguration of 64-foot tall statue of peasant leader Chhotu Ram". The Times of India (6 October 2018). https://timesofindia.indiatimes.com/city/gurgaon/hooda-aijass-chief-malik-invited-for-modi-event/articleshow/66092806.cms. 
  26. ↑ "Haryana Govt: Babus to Pay 1 Re/KM for use of swanky SUVs.". Economic Times (4 October 2018). https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/manohar-lal-khattars-govt-order-accessed-haryana-babus-get-car-at-re-1/km/videoshow/66068131.cms. 
  27. ↑ Pioneer, The (7 September 2018). "Haryana Govt okays film policy for growth of Haryanvi, non-Haryanvi cinema" (en ভাষাত). The Pioneer. Archived from the original on 23 January 2024. https://web.archive.org/web/20240123102352/https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/hry-okays-film-policy-for-growth-of-haryanvi--non-haryanvi-cinema.html. 
  28. ↑ "'You have to be true to your character'" (en ভাষাত). The Pioneer. 9 November 2020. Archived from the original on 23 January 2024. https://web.archive.org/web/20240123102235/https://www.dailypioneer.com/2020/show-time/---you-have-to-be-true-to-your-character---.html. 
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=হাৰিয়াণৱী_ভাষা&oldid=572553"ৰ পৰা অনা হৈছে