হীৰাবাই টাটা

হীৰাবাই টাটা
১৯১৯ চনত হীৰাবাই আৰু মিথান টাটা
জন্ম	১৮৭৯ বোম্বাই, ব্ৰিটিছৰাজ
মৃত্যু	১৯৪১
অন্য নাম	হীৰাবাই এ টাটা, হীৰাবাই অৰ্দেশীৰ টাটা
পেচা	সমাজকৰ্মী, ভোটাধিকাৰ আন্দোলনকাৰী
সক্ৰিয় হৈ থকা সময়	১৯১১-১৯২০

হীৰাবাই টাটা (ইংৰাজী: Herabai Tata, ১৮৭৯–১৯৪১) এগৰাকী ভাৰতীয় নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী আৰু ভোটাধিকাৰী আছিল। ১৮৯৫ চনত বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱা টাটাৰ স্বামী প্ৰগতিশীল আছিল আৰু পত্নী আৰু কন্যাৰ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিছিল৷ তেওঁ স্কুলীয়া শিক্ষাত সহায় কৰিবলৈ টিউটৰ নিয়োগ কৰিছিল। ১৯০৯ চনত পাৰ্চী হোৱা টাটাৰ থিয়’ছফীৰ প্ৰতি আগ্ৰহ গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে তেওঁ এনি বেছাণ্টৰ সৈতে চিনাকি হৈছিল। প্ৰায় একে সময়তে ১৯১১ চনত ভাৰতীয় ঐতিহ্য থকা ব্ৰিটিছ ভোটাধিকাৰী ছফিয়া দুলীপ সিঙক তেওঁ লগ পায়, যিয়ে তেওঁৰ ভোটাধিকাৰীৰ বিকাশত প্ৰভাৱ পেলায়। ভাৰতীয় মহিলা সংস্থাৰ তেওঁ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আৰু সাধাৰণ সম্পাদিকা ১৯১৭ চনত মণ্টাগু-চেলমছফৰ্ডৰ তদন্তৰ পূৰ্বে ভোটাধিকাৰৰ বাবে আবেদন কৰা মহিলাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম হৈ পৰে।

যেতিয়া প্ৰস্তাৱিত সংস্কাৰসমূহে মহিলাৰ ভোটাধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰিলে, তেতিয়া টাটা আৰু অন্যান্য নাৰীবাদীসকলে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু ভোটৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। মন্টাগু–চেলমছফৰ্ড সংস্কাৰ ৰূপায়ণৰ বাবে নিৰ্বাচনী নিয়ম প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউথব’ৰ’ ফ্ৰেঞ্চাইজি কমিটীলৈ প্ৰেৰণ কৰি তেওঁ দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধ লিখি যুক্তি দিছিল যে যিহেতু কিছুমান পৌৰসভাই ইতিমধ্যে মহিলাসকলক ভোটদানৰ অনুমতি দিছে, সেয়েহে অধিকাৰ বৃদ্ধি কৰাটো ন্যায্য। তথাপিও চাউথব’ৰ’ কমিটীয়েও মহিলাৰ বাবে ভোটাধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো নাকচ কৰি হাউছ অৱ লৰ্ডছ এণ্ড কমনছৰ যুটীয়া নিৰ্বাচিত সমিতিলৈ তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ প্ৰেৰণ কৰে। টাটাক বম্বে ভোটাধিকাৰ কমিটীয়ে ইংলেণ্ডলৈ গৈ যৌথ সমিতিৰ সন্মুখত ভোটাধিকাৰৰ সপক্ষে গোচৰটো দাখিল কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।

ভোটাধিকাৰৰ দাবীক প্ৰমাণ কৰিবলৈ এখন প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰি টাটা আৰু তেওঁৰ কন্যা মিথানে চৰকাৰৰ আগত দুটা উপস্থাপন আগবঢ়ায় আৰু সমগ্ৰ দেশ ভ্ৰমণ কৰি নিজৰ কাৰ্য্যৰ বাবে সমৰ্থন লাভৰ চেষ্টা কৰে। বিভিন্ন আলোচনীত প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰি ভাষণ দিছিল, ব্যক্তি আৰু সংগঠনক ভাৰতৰ কাৰ্যালয়ক সমৰ্থনেৰে বানপানীত বুৰাই পেলাবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। যদিও সংস্কাৰ আইনখনক মহিলাৰ সম্পূৰ্ণ ভোটাধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ প্ৰভাৱিত কৰিব নোৱাৰিলেও চূড়ান্ত বিধেয়কখনে ভাৰতীয় প্ৰদেশসমূহে মহিলাসকলক ভোটাধিকাৰ প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ অনুমতি দিছিল যদিহে তেওঁলোকে তেনে কৰিবলৈ বাছি লয়। ইংলেণ্ডত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত টাটা আৰু তেওঁৰ কন্যাই লণ্ডন স্কুল অৱ ইকনমিক্সত পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰে৷ ১৯৪১ চনত হীৰাবাই টাটাৰ মৃত্যু হয় আৰু ভাৰতত ভোটৰ প্ৰাৰম্ভিক সংগ্ৰামৰ অন্যতম বিশিষ্ট ভোটাধিকাৰী হিচাপে তেওঁক স্মৰণ কৰা হয়।

আৰম্ভণি জীৱন

১৮৭৯ চনত বম্বেত হীৰাবাই টাটাৰ জন্ম হয়। ষোল্ল বছৰ বয়সত তেওঁৰ বিবাহ হয় আৰ্দেশী বেজোঞ্জী টাটাৰ সৈতে৷ তেওঁ বস্ত্ৰ কলৰ এজন কৰ্মচাৰী। পৰিয়ালটো আছিল পাৰ্চী৷ ১৮৯৮ চনৰ ২ মাৰ্চত দম্পতীৰ কন্যা, মিথানৰ মহাৰাষ্ট্ৰত জন্ম হয়। তেওঁলোকে নাগপুৰৰ ওচৰৰ ফুলগাঁওলৈ গুচি গ'ল, য'ত আৰ্দেশীৰে বস্ত্ৰ কল এটাত সহকাৰী মাষ্টাৰ বয়নকাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল। মহিলাৰ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ প্ৰগতিশীল আছিল আৰু টাটাক অধিক শিক্ষাৰ ইচ্ছাত সহায় কৰিবলৈ টিউটৰ নিয়োগ কৰিছিল। পৰিয়ালটো ১৯১৩ চনলৈকে তাতেই আছিল৷ তাৰপিছত তেওঁলোকে বম্বেলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল, য'ত আৰ্দেশ্বিৰ এটা বৃহৎ বস্ত্ৰ মিলৰ পৰিচালক হৈছিল।

তথ্যসূত্ৰ

গ্ৰন্থতালিকা

• Anand, Anita (2015). Sophia: Princess, Suffragette, Revolutionary. প্ৰকাশক London: Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-4088-3546-3. https://books.google.com/books?id=Q5SlBAAAQBAJ&pg=PA339. 
• Banerji, Rita (5 May 2014). "Herabai Tata: The Power Behind Indian Women's Voting Rights". প্ৰকাশক India: 50 Million Missing CampaignGender Bytes. https://genderbytes.wordpress.com/2014/05/05/herabai-tata-the-power-behind-indian-womens-voting-rights/। আহৰণ কৰা হৈছে: 23 November 2019. While website is a blog, publisher is an author who has published on gender in peer reviewed books and journals. 
• Deivanai, P. (May 2003). Feminist Struggle for Universal Suffrage in India with Special Reference to Tamilnadu 1917 to 1952 (PhD). প্ৰকাশক Coimbatore, Tamil Nadu: Bharathiar University. 
• Desai, Neera; Thakkar, Usha (2001). Women in Indian Society (1st: 2004 reprint সম্পাদনা). প্ৰকাশক New Delhi, India: National Book Trust. ISBN 81-237-3677-0. https://archive.org/details/WomenInIndianSociety/page/n1?q=%22Herabai+Tata%22. 
• De Souza, Eunice (13 August 2009). "Imagine a Woman". Mumbai Mirror (Mumbai, India). https://mumbaimirror.indiatimes.com/opinion/columnists/eunice-de-souza/imagine-a-woman/articleshow/15946523.cms. 
• Doctor, Vikram (3 March 2018). "On the Centenary of Women's Suffrage, A Look at How India Achieved Electoral Equality". The Economic Times (Mumbai, India). https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/on-the-centenary-of-womens-suffrage-a-look-at-how-india-achieved-electoral-equality/articleshow/63150595.cms. 
• Donnelly, Sue (31 October 2018). "A mother and daughter at LSE – Herabai and Mithan Tata". প্ৰকাশক London: London School of EconomicsLSE Blogs. https://blogs.lse.ac.uk/lsehistory/2018/10/31/a-mother-and-daughter-at-lse-herabai-and-mithan-tata/। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 November 2019. 
• Forbes, Geraldine Hancock (2004). Women in Modern India. The New Cambridge History of India. 4 (Reprint সম্পাদনা). প্ৰকাশক New York, New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-65377-0. https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC&pg=PA92. 
• International Woman Suffrage Alliance (1920). Report of Eighth Congress, Geneva, Switzerland, 6-12 June 1920 (Report). প্ৰকাশক Manchester, England: Percy Brothers Ltd.. http://www.helsinki.fi/sukupuolentutkimus/aanioikeus/pdf/iwsareport1.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 November 2019. 
• Kanafani, Fay Afaf (1999). Nadia, Captive of Hope: Memoir of an Arab Woman. প্ৰকাশক Armonk, New York: M. E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-0312-8. https://archive.org/details/nadiacaptiveofho00kana. 
• Mankekar, Kamla (2002). Women Pioneers in India's Renaissance, as I Remember Her: Contributions from Eminent Women of Present-day India. প্ৰকাশক New Delhi, India: National Book Trust. ISBN 978-81-237-3766-9. 
• Mukherjee, Sumita (2018a). Indian Suffragettes: Female Identities and Transnational Networks. প্ৰকাশক New Delhi, India: Oxford University Press India. ISBN 978-0-19-909370-0. https://books.google.com/books?id=JfxdDwAAQBAJ&pg=PT181. 
• Mukherjee, Sumita (2011). "Herabai Tata and Sophia Duleep Singh: Suffragette Resistances for Indian and Britain, 1910-1920". South Asian Resistances in Britain, 1858 - 1947. প্ৰকাশক London: Continuum International Publishing Group. পৃষ্ঠা. 106–121. ISBN 978-1-4411-5514-6. https://books.google.com/books?id=LKhKb_6iqoUC&pg=PA111. 
• সাঁচ:Cite odnb
• Munshi, Shazneen Y. (13 October 2018). "Commemorating Zoroastrian and Indian Women in the British Suffrage Movement". প্ৰকাশক New York City, New York: Parsi Khabar. https://parsikhabar.net/events/commemorating-zoroastrian-and-indian-women-in-the-british-suffrage-movement/18713/। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 November 2019. 
• Odeyar, S. B. (1989). The Role of Marathi Women in the Struggle for India's Freedom (PhD). প্ৰকাশক Kolhapur, Maharashtra: Shivaji University. 
• Singh, Nancy (1986). The Sugar in the Milk: the Parsis in India. প্ৰকাশক Delhi, India: Indian Society for Promoting Christian Knowledge for the Institute for Development Education, Madras. https://books.google.com/books?id=3g5uAAAAMAAJ. 
• Sweet, William (2010). "Besant, Annie (née Wood: 1847–1933)". In Grayling, A.C.; Goulder, Naomi; Pyle, Andrew. The Continuum Encyclopedia of British Philosophy (online সম্পাদনা). প্ৰকাশক London: Thoemmes Continuum. ISBN 978-0-199-75469-4. https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199754694.001.0001/acref-9780199754694-e-202?rskey=ZyfxVF&result=1.  – via Oxford University Press's Reference Online (গ্ৰাহকভুক্তি প্ৰয়োজনীয়)
• Tata, Herabai (3 October 1919). "Eastern Women and the Vote: A Plea from India". The Vote (London) খণ্ড XVIII (519). https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:cef843mic/read/single#page/1/mode/1up. 
• Tata, Herabai (28 April 1922). "Indian Women's Enfranchisement". The Vote (London) খণ্ড XXIII (653). https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:tig882sep/read/single#page/2/mode/1up. 
• Tusan, Michelle Elizabeth (2003). "Writing Stri Dharma: International Feminism, Nationalist Politics, and Women's Press Advocacy in Late Colonial India". Women's History Review (Milton Park, Oxfordshire: Taylor & Francis) খণ্ড 12 (4): 623–649. doi:10.1080/09612020300200377. ISSN 0961-2025. 
• "Bombay Children's Bill". The Vote (London) খণ্ড XXV (775). 29 August 1924. https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:qoh647rif/read/single#page/4/mode/1up. 
• "Herabai Tata". প্ৰকাশক London: The Open UniversityMaking Britain. 2015. Archived from the original on 19 August 2018. https://web.archive.org/web/20180819113257/http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/herabai-tata। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 November 2019. 
• "Remembering the First Ever Indian Female Barrister in the UK". Asian Voice (Ahmedabad, Gujarat). 28 November 2016. https://www.asian-voice.com/News/India/Remembering-the-first-ever-Indian-female-barrister-in-the-UK.