হোকো (পুতলা)
হোকো (ইংৰাজী: hōko; জাপানী: 這子; অৰ্থ: "বগাই ফুৰা শিশু") হ’ল এক প্ৰকাৰৰ কোমল দেহৰ পুতলা যিটো জাপানত গাভৰু আৰু বিশেষকৈ গৰ্ভৱতী মহিলাসকলক মাক আৰু অজাত শিশু উভয়কে সুৰক্ষা দিবলৈ উপহাৰ দিয়া হয়।[1] পৰম্পৰাগতভাৱে, হোকো পুতলাসমূহ ৰেচম কাপোৰ আৰু মানুহৰ চুলিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ভিতৰত কপাহ ভৰাই দিয়া হৈছিল। এই পুতলা ল’ৰা আৰু ছোৱালী উভয়ৰে বাবে তৈয়াৰ কৰিব পৰা গৈছিল। ল’ৰাৰ ১৫ বছৰ বয়সত প্ৰাপ্তবয়স্ক হ’লে তেওঁলোকৰ পুতলাবোৰ এটা মন্দিৰত অৰ্পণ কৰি "উৎসৰ্গা" কৰা হৈছিল, আনহাতে ছোৱালীবোৰে বিবাহৰ সময়ত নিজৰ পুতলাবোৰ ত্যাগ কৰিছিল। এই পুতলাসমূহ শিশুৰ জন্মৰ সময়ত বা জন্মৰ ঠিক পিছত কোনো বিশেষ দিনত প্ৰদান কৰা হৈছিল। গৰ্ভৱতী মহিলাক গৰ্ভাৱস্থাৰ গোটেই সময়ছোৱাত তেওঁক আৰু তেওঁৰ অজাত শিশুটোক একেলগে সুৰক্ষা দিবলৈ নতুন পুতলা দিয়া হৈছিল।
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]হোকোৰ উৎপত্তি জাপানৰ প্ৰাচীন ইতিহাসৰ "তাবিজ সদৃশ আকৃতি"ৰ পৰা হোৱা বুলি ধৰিব পাৰি আৰু ই সম্ভৱতঃ মানুহৰ বিকল্প হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা কাগজৰ পুতলা (হিনা) ধাৰণাটোৰ সৈতে জড়িত। আধ্যাত্মিক সাধনাত এজন ব্যক্তিৰ পাপ বা দুৰ্ভাগ্যৰ বোজা ল’বলৈ বিকল্প হিচাপে কাটাচিৰোৰ ব্যৱহাৰেও হোকো পুতলা সৃষ্টিত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও পৰিয়ালৰ অনুপস্থিত সদস্যৰ (যেনে মাউৰা শিশুৰ বাবে মাতৃ-পুতলা) বাবেও ইয়াৰ ব্যৱহাৰ হৈছিল।
আমাগাত্চু
[সম্পাদনা কৰক]আমাগাত্চু (Amagatsu; উৎপত্তি অস্পষ্ট), যাক "ৰক্ষক পুতলা" বা "হোকো-হিনা" বুলিও জনা যায়, হ’ল হোকো পুতলাৰ দৰেই কাৰ্য সম্পাদন কৰা আন এক প্ৰকাৰৰ তাবিজ বা পুতলা। ইয়াৰ উল্লেখ ১১ শতিকাৰ গ্ৰন্থ দ্য টেল অফ গেঞ্জিত পোৱা গৈছে।[2] আমাগাত্চু নিৰ্মাণ অতি সৰল আছিল: এযোৰ লাঠি (কাঠ বা বাঁহৰ) একেলগে বান্ধি দিয়া হৈছিল — য’ত শৰীৰ আৰু বাহু দুটাই পৰম্পৰাগতভাৱে ইংৰাজী "T" আকৃতি গঠন কৰিছিল। ইয়াৰ ওপৰত কপাহ ভৰোৱা ৰেচমৰ কাপোৰৰ এটা মূৰ লগোৱা হৈছিল আৰু কাপোৰ পিন্ধাই দিয়া হৈছিল।
জাপানৰ ইতিহাসৰ হেইয়ান যুগত নিৰ্দিষ্টভাৱে হোকো শব্দটোৰ উল্লেখ পোৱা যায়, কিন্তু মুৰোমাচী যুগত ই অধিক স্পষ্ট হৈ পৰে। মুৰোমাচী যুগত (১৩৩৩-১৫৬৮) অশুভ শক্তিক খেদি পঠিয়াবলৈ শিশুৰ বিচনাৰ কাষত এই আকৃতিবোৰ ৰখা হৈছিল। শিশুৰ কাপোৰৰ পৰা যিকোনো বেয়া প্ৰভাৱ আঁতৰাবলৈ আমাগাত্চুৰ 'T' আকৃতিৰ ওপৰত কিমানো ষ্টেণ্ডৰ দৰে শিশুৰ কাপোৰ ওলোমাই থোৱা হৈছিল। হোকো বগা ৰেচম আৰু কপাহেৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল আৰু শিশুক তেওঁলোকৰ জন্মৰ সময়ত প্ৰায়ে উবুয়াছিনাই (জন্মৰ ৩য়, ৫ম আৰু ৯ম নিশা শিশুক দিয়া উপহাৰ) হিচাপে আগবঢ়োৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত আমাগাত্চু আৰু হোকো পুতলা মূলতঃ একে বস্তু হৈ পৰিছিল আৰু এই পুতলাসমূহ কাপোৰ বা আন কোমল সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰাটো অধিক সুলভ হৈ পৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Pate, Alan S. (2005). Ningyo: The Art of the Japanese Doll. প্ৰকাশক Singapore: Tuttle Publishing. ISBN 9781462907205. https://books.google.com/books?id=EzzRAgAAQBAJ&q=h%C5%8Dko+doll&pg=PT184.
- ↑ Law, Jane Marie (1997). Puppets of Nostalgia: The Life, Death and Rebirth of the Japanese "Awaji Ningy?" Tradition. প্ৰকাশক Princeton, New Jersey: Princeton University Press. পৃষ্ঠা. 35. ISBN 9780691604718. https://books.google.com/books?id=CLt9BgAAQBAJ&q=Hoko+%28doll%29&pg=PA35.