২০২৫ ৰ দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াৰ বনজুই

দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছ মহানগৰ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ২০২৫ চনৰ ৭ জানুৱাৰীৰ পৰা ৩১টা বন্য অগ্নিকাণ্ডই আগুৰি পেলাইছে। এই বছৰৰে ২১ জানুৱাৰীলৈকে পেলিছাডছৰ আৰু ইটনৰ জুই সক্ৰিয় হৈ আছে, দুয়োটা ৩১টা বন্য অগ্নিকাণ্ডৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ অগ্নিকাণ্ড।[1]
খৰাং পৰিস্থিতি, কম আৰ্দ্ৰতা, পূৰ্বৰ শীতকালত গছ-গছনি জমা হোৱা, আৰু হাৰিকেন-বল চান্টা আনা বতাহৰ ফলত জুইৰ তীব্ৰতা বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে কিছুমান ঠাইত ঘণ্টাত ১০০ মাইল (ঘণ্টাত ১৬০ কিলোমিটাৰ; ৪৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড) গতি কৰিছে ). ২০২৫ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীলৈকে বন্য অগ্নিকাণ্ডত কমেও ২৭ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে,[2] ২ লাখতকৈ অধিক লোকক ঘৰ খালী কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছে আৰু ১২,৪০১ টাতকৈও অধিক বৃহৎ অট্টালিকা ধ্বংস হৈছে।[3]
অধিকাংশ ক্ষতি হৈছে পেচিফিক পেলিছাডছৰ পেলিছাডছৰ জুই আৰু আলটাডেনাৰ ইটন জুইৰ ফলত হোৱা বৃহৎ অগ্নিকাণ্ড। সম্ভৱতঃ এইবোৰ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ইতিহাসত ক্ৰমে চতুৰ্থ আৰু দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ধ্বংসাত্মক জুই।[4]
পটভূমি
[সম্পাদনা কৰক]
বতাহৰ ধুমুহা আৰু তাৰ ফলত হোৱা অগ্নিকাণ্ডৰ বিপদৰ বিষয়ে ভালদৰে পূৰ্বানুমান কৰা হৈছিল। ২ জানুৱাৰীত নেচনেল ইন্টাৰএজেন্সি ফায়াৰ চেণ্টাৰে (এন আই এফ চি) সতৰ্ক কৰি দিছিল যে দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াৰ পৰিস্থিতিত "স্বাভাৱিকতকৈ অধিক উল্লেখযোগ্য অগ্নিকাণ্ডৰ সম্ভাৱনা" দেখা যায়।[5]সেইদিনা স্থানীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ সেৱাৰ (NWS) পূৰ্বাভাসে তীব্ৰ জুইৰ সম্ভাৱনা লক্ষ্য কৰি অগ্নিৰ ভৱিষ্যবাণী কৰিছিল।[6][7] ৩ জানুৱাৰীত ধুমুহা ভৱিষ্যবাণী কেন্দ্ৰই (SPC) ৮ জানুৱাৰীত জুইৰ বতৰৰ জটিল আশংকাৰ পূৰ্বাভাস দিছিল আৰু ৭ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত, অঞ্চলটোত জটিল জুইৰ বতৰৰ প্ৰথম দিনটোত,[8][9] এছপিচিয়ে ৮ জানুৱাৰীৰ বাবে অগ্নি বতৰৰ বাবে অতি জটিল বিপদৰ পূৰ্বাভাস দিছিল।[10][11] ৯ জানুৱাৰীৰ পৰা ১৫ জানুৱাৰীলৈকে পৰৱৰ্তী দিনবোৰত দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াৰ বাবে অন্ততঃ জটিল অগ্নিকাণ্ডৰ বতৰৰ আশংকা জাৰি কৰা হৈছে,[12][13][14][15][16] ১৩–১৪ জানুৱাৰীলৈকে অতি জটিল অগ্নিকাণ্ডৰ সৃষ্টি হৈছে বিপদ।[17][18] ১৭ জানুৱাৰীত তেওঁলোকে ২০-২১ জানুৱাৰীৰ বাবে ক্ৰিটিকেল ফায়াৰ ৰিস্ক জাৰি কৰে,[19] আৰু ১৯ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত প্ৰথমটোক এক্সট্ৰিমলি ক্ৰিটিকেল ৰিস্কলৈ উন্নীত কৰা হয়, পিছৰটোক ২০ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত এক্সট্ৰিমলি ক্ৰিটিকেল ৰিস্কলৈও উন্নীত কৰা হয়।[20][21]
খৰাং
[সম্পাদনা কৰক]শুকান গছ-গছনিয়ে এই অঞ্চলৰ পৰিস্থিতি অধিক ভয়াৱহ আৰু বিপজ্জনক কৰি তুলিছিল। দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াত জুই লগাৰ পূৰ্বে যোৱা নটা মাহত আটাইতকৈ শুকান খৰাং বতৰ বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল ।[22] [23] নেচাৰ ৰিভিউজ আৰ্থ এণ্ড এনভাইৰনমেণ্টত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়ন অনুসৰি এই অঞ্চলৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে উষ্ণতা বৃদ্ধি কৰিছে আৰু বৰষুণৰ মাত্ৰাত অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰিছে।[24] ২০২২–২৩ ২০২৩–২৪ চনৰ বাৰিষাকালৰ দৰে প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ সময়ছোৱাত হোৱা খৰাং পৰিস্থিতিৰ ফলত ঘাঁহ আৰু জোপোহা গছবোৰ হঠাতে বৃদ্ধি পায় যিবোৰ দ্ৰুতগতিত শুকাই যায় আৰু বন্য অগ্নিকাণ্ডৰ বাবে ইন্ধন যোগায়।[25][26][27]
পৰিৱেশ গৱেষণা পত্ৰত প্ৰকাশিত গৱেষণাৰ মতে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে গৰম আৰু শুকান বতৰক সাগৰৰ পাৰৰ বতাহৰ বতৰৰ সৈতে ওপৰাওপৰি হোৱাৰ সম্ভাৱনা অধিক কৰি তুলিছে, যাৰ ফলত বন্য অগ্নিকাণ্ডৰ বাবে অনুকূল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।[28][29] দীঘলীয়া খৰালিৰ ফলত স্থানীয় পানী যোগান বা অগ্নি নিয়ন্ত্ৰিত কৰাৰ দিনৰ সংখ্যাও হ্ৰাস পায় আৰু ই অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ বাবে অতিৰিক্ত প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিলে।[30] ইনষ্টিটিউট পিয়েৰ চাইমন লেপ্লেছৰ গৱেষকসকলে কৰা এক দ্ৰুত জলবায়ু বৈশিষ্ট্যৰ অধ্যয়নে তীব্ৰতৰ জুইৰ পৰিস্থিতিৰ কাৰণ মূলতঃ মানৱজনিত জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ বুলি কয় আৰু প্ৰাকৃতিক জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাই ভূমিকা পালন কৰে । পিছত নিৰ্ণয় কৰা হয় যে প্ৰভাৱিত অঞ্চলসমূহৰ বতৰ বিজ্ঞানৰ পৰিস্থিতিয়ে ১৯৫০ আৰু ১৯৮৬ চনৰ মাজত সংঘটিত হোৱা একেধৰণৰ পৰিঘটনাৰ পৰা লক্ষণীয় পাৰ্থক্য প্ৰদৰ্শন কৰে । ইয়াৰ ভিতৰত আছিল উষ্ণতা ৫ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পৰ্যন্ত বৃদ্ধি, বৰষুণৰ পৰিমাণ ১৫% পৰ্যন্ত হ্ৰাস পায়, বতাহৰ গতি ৫ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টালৈকে বৃদ্ধি পায় (প্ৰায় ২০%) আৰু চহৰৰ উষ্ণতা ৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়।[31]
বতাহ
[সম্পাদনা কৰক]
বতাহৰ ভিতৰত আছিল ব্যতিক্ৰমী তীব্ৰতাৰ চান্টা আনা বতাহ আৰু ছান গেব্ৰিয়েল বতাহ । লছ এঞ্জেলছ আৰু ভেন্টুৰা কাউন্টিৰ জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহত প্ৰতি ঘণ্টাত ৫০ৰ পৰা ৮০ মাইল (ঘণ্টাত ৮০ৰ পৰা ১৩০ কিলোমিটাৰ; ২২ৰ পৰা ৩৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড) বেগেৰে ধুমুহা বতাহ বৈছিল । অধিক উচ্চতাত আৰু অধিক চৰম পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হোৱাৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা হৈছিল, বতাহৰ গতিবেগ ঘণ্টাত ৮০ৰ পৰা ১০০ মাইল (ঘণ্টাত ১৩০ৰ পৰা ১৬০ কিলোমিটাৰ; ৩৬ৰ পৰা ৪৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড) হোৱাৰ আশা কৰা হৈছিল।[32] জেট ধাৰাটোৱে দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াৰ পৰ্বতমালা উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ অতিক্ৰম কৰাৰ লগে লগে পৰ্বতৰ ঢৌৰ বিকাশ ঘটিছিল, যাৰ ফলত বতাহৰ গতি ত্বৰান্বিত হৈছিল কাৰণ বায়ু লছ এঞ্জেলছ বেচিন আৰু ওচৰৰ অন্যান্য নিম্নভূমিলৈ নামি আহিছিল।[33][34]
বন্য অগ্নিকাণ্ড
[সম্পাদনা কৰক]১৪ জানুৱাৰীলৈকে সমগ্ৰ অঞ্চলটোত দুটাকৈ উল্লেখযোগ্য বনজুই জ্বলি আছিল যিবোৰ এতিয়াও নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা হোৱা নাই আৰু তাৰপৰা দুটা সৰু বনজুই জ্বলিছে। পঞ্চমটো উল্লেখযোগ্য জুই কেনেথ ফায়াৰ সম্পূৰ্ণৰূপে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হৈছে।
দীৰ্ঘদিনীয়া খৰাং পৰিস্থিতিৰ বাবে বতাহৰ ধুমুহাৰ চৰম তীব্ৰতাই (পূব ছান গেব্ৰিয়েল পৰ্বতমালাৰ মাউণ্ট লুকেন্স ট্ৰাক ট্ৰেইলত ঘণ্টাত ১০০ মাইল (ঘণ্টাত ১৬১ কিলোমিটাৰ) শীৰ্ষ ধুমুহা আছিল) আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া খৰাং পৰিস্থিতিৰ বাবে শুকান গছ-গছনিৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ জুই দ্ৰুতগতিত বিয়পি পৰে, আৰু বায়ুমণ্ডলীয় জুইকুৰা জ্বলি উঠে দূৰৈত জুইৰ স্পট।[35][36]
পেলিছাডৰ অগ্নিকাণ্ড
[সম্পাদনা কৰক]৭ জানুৱাৰীত লছ এঞ্জেলছৰ পেচিফিক পেলিছাডছ চুবুৰীৰ ওচৰত পেলিছাডছ অগ্নিকাণ্ডই দ্ৰুতগতিত ৫,০০০ একৰ (২,০০০ হেক্টৰ; ৭.৮ বৰ্গমাইল; ২০ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) সামৰি সম্প্ৰসাৰিত হয়। বিষয়াসকলে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় উপকূলীয় ঘাইপথৰ কিছু অংশ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহক বাধ্যতামূলকভাৱে খালী কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে; ৱেষ্টউড বিনোদন কেন্দ্ৰই জৰুৰীকালীন আশ্ৰয় শিবিৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।[37][38] দুপৰীয়াৰ ভাগত অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ লোকসকলে ৰিপ'ৰ্ট কৰিছিল যে প্ৰচণ্ড বতাহৰ ফলত জুই "প্ৰতি মিনিটত তিনিটা ফুটবল খেলপথাৰৰ মাটি" বৃদ্ধি পাইছে।[39] ছান ভিচেণ্টে বলিভাৰ্ডৰ উত্তৰত বাস কৰা চান্টা মনিকা বাসিন্দাসকলৰ বাবে তাৎক্ষণিকভাৱে খালী কৰাৰ নিৰ্দেশ জাৰি কৰা হয়।[40] ১২:১২ বজাত। ৮ জানুৱাৰীত পিএছটিয়ে মালিবু চহৰে অনিয়ন্ত্ৰিত জুইৰ সন্মুখীন হৈ বাকী থকা সকলো বাসিন্দাক খালী কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।[41] ব্ৰেণ্টউডৰ এল এ চুবুৰীৰ বাবে খালী কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।[42][43] কল্যাণমূলক পৰীক্ষাৰ সময়ত মালিবুৰ এটা ধ্বংসপ্ৰাপ্ত ঘৰত মানুহৰ অৱশিষ্ট উদ্ধাৰ কৰা হয়।[44][125] ৯ জানুৱাৰীৰ পুৱা ১১:২৬ বজালৈকে জুইত ১৭,২৩৪ একৰ (৬,৯৭৪ হেক্টৰ; ২৬.৯২৮ বৰ্গমাইল; ৬৯.৭৪ কিলোমিটাৰ) জ্বলি গৈছিল।[45][46] ১০ জানুৱাৰীত ছান ফাৰ্নাণ্ডো উপত্যকাৰ টাৰ্জানা আৰু এনচিনোলৈ খালী কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।[47]
ইটনৰ অগ্নিকাণ্ড
[সম্পাদনা কৰক]৭ জানুৱাৰীৰ কিছু সময়ৰ পিছতে সন্ধিয়া ৬:১৫ বজাত, পি এছ টি, আলটাডেনা–পাছাডেনা অঞ্চলৰ ইটন কেনিয়নত ব্ৰাছৰ জুই জ্বলে, যাক ইটন জুই বুলি অভিহিত কৰা হয় । প্ৰথমে ২০ একৰ (৮.১ হেক্টৰ; ০.০৩১ বৰ্গমাইল; ০.০৮১ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) এলেকাত হোৱাৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। 'পাছাডেনা নাও' খবৰৰ মতে, কাষৰ বাসিন্দাসকলে জৰুৰীকালীন সেৱাক জনাইছিল যে ওচৰৰ এটা বৈদ্যুতিক টাৱাৰত জুই জ্বলি উঠিছে।[48] ৭:১২ বজালৈকে জুইৰ আকাৰ কমেও ২০০ একৰ (৮১ হেক্টৰ; ০.৩১ বৰ্গমাইল; ০.৮১ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট)লৈ বৃদ্ধি পাইছিল। লছ এঞ্জেলছ কাউন্টিৰ অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ কেপ্তেইন শ্বিলা কেলিহাৰে কয় যে বতাহৰ ফলত জুই দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাব।[49][50] ছয় ঘণ্টাৰ ভিতৰতে ইটন জুই ১০০০ একৰ (৪০০ হেক্টৰ; ১.৬ বৰ্গমাইল; ৪.০ কিলোমিটাৰ) লৈ বৃদ্ধি পাইছিল। পাৰ্ক মেৰিনোৰ টেৰেচত ৯৫ জন জ্যেষ্ঠ নাগৰিকক খালী কৰা হয়।[51] পিছলৈ পাছাডেনা আৰু উত্তৰ ছিয়েৰা মাদ্ৰে আৰু আৰ্কাডিয়াত খালী কৰাৰ ব্যৱস্থা সম্প্ৰসাৰিত কৰা হয়। আলটামেড মেডিকেল চেণ্টাৰ আৰু হেষ্টিংছ ৰেঞ্চৰ কেইবাটাও বাসগৃহ "জুইৰ শিখাই আগুৰি ধৰিছিল"।[52] ৮ জানুৱাৰীৰ পুৱা ১০:৩৬ বজাত পি এছ টিলৈকে জুই ১০,৬০০ একৰ (৪,৩০০ হেক্টৰ; ১৬.৬ বৰ্গমাইল; ৪৩ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।[53] দুপৰীয়াৰ ভাগত জুইয়ে পাছাডেনাৰ আৱাসিক অঞ্চললৈ আগবাঢ়ি যাবলৈ ধৰে। লা কানাডা ফ্লিন্ট্ৰিজৰ সকলোকে খালী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়।[54] এই অগ্নিকাণ্ডত কমেও পাঁচজন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।[55] ৯ জানুৱাৰীৰ বিয়লি ইটন জুই মাউণ্ট উইলছনৰ কাষ চাপিবলৈ আৰম্ভ কৰে।[56]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Park, Hanna; Yeung, Jessie; Tsui, Karina; Radford, Antoinette; Rose, Andy; Mascarenhas, Lauren; Boyette, Chris; Romine, Taylor; Watson, Michelle; Tucker, Emma; Jackson, Amanda (January 14, 2025). "Live updates: Los Angeles battles Palisades and Eaton fires as California struggles with containment efforts". CNN. Retrieved January 16, 2025.
- ↑ Taft, Isabelle (January 17, 2025). "Update from Isabelle Taft". The New York Times. Retrieved January 17, 2025.
- ↑ The number includes outbuildings and vehicles. "LA wildfires toll rises to 16; new evacuation orders as fire spreads". Al Jazeera. January 11, 2025.
- ↑ "Los Angeles wildfires: Crews scramble to contain blazes ahead of high winds". CNN.
- ↑ "National Significant Wildland Fire Potential Outlook" (PDF). National Interagency Fire Center. January 2, 2025.
- ↑ Cohen; Kittell; Lewis (January 2, 2024). "Area Forecast Discussion". weather.gov. National Weather Service. Archived from the original on January 9, 2025. Retrieved January 9, 2025
- ↑ "National Weather Service Raw Text Product Displaying AFOS PIL: RFWLOX Product Timestamp: 2025-01-03 22:19 UTC". National Weather Service. IEM NWS Product Archive. January 3, 2025. Retrieved January 12, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". spc.noaa.gov. Retrieved January 11, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 3-8 Fire Weather Forecast Issued on Jan 3, 2025". spc.noaa.gov. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 2 Fire Weather Forecast (Print Version)". spc.noaa.gov. Retrieved January 11, 2025
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". spc.noaa.gov. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 18, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 1 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 18, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 3-8 Fire Weather Forecast Issued on Jan 17, 2025". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 2 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 19, 2025.
- ↑ "Storm Prediction Center Day 2 Fire Weather Forecast (Print Version)". www.spc.noaa.gov. Retrieved January 20, 2025.
- ↑ Schlepp, Travis (January 7, 2025). "Severe drought conditions fueling dangerous Palisades Fire". KTLA. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Swain, Daniel (January 5, 2025). "As extreme California precipitation dipole persists, a high-end offshore wind/fire weather event may unfold in SoCal this week". Weather West. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Swain, Daniel L.; et al. (January 9, 2025). "Hydroclimate volatility on a warming Earth". Nature Reviews Earth & Environment. 6 (1): 35–50. doi:10.1038/s43017-024-00624-z. ISSN 2662-138X. Retrieved January 9, 2025.
- ↑ Holthaus, Eric (January 9, 2025). "The Los Angeles wildfires are climate disasters compounded". The Guardian -GB. ISSN 0261-3077. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ Howarth, Tom (January 9, 2025). "Why a rain "whiplash" is to blame for Los Angeles fires". Newsweek. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ McGrath, Matt (January 9, 2025). "Climate 'whiplash' linked to raging LA fires". BBC News. Retrieved January 9, 2025. Climate change has made the grasses and shrubs that are fuelling the Los Angeles fires more vulnerable to burning, scientists say.
- ↑ Goss, Michael; et al. (September 1, 2020). "Climate change is increasing the likelihood of extreme autumn wildfire conditions across California". Environmental Research Letters. 15 (9): 094016. Bibcode:2020ERL....15i4016G. doi:10.1088/1748-9326/ab83a7. ISSN 1748-9326.
- ↑ Masters, Jeff; Henson, Bob (January 9, 2025). "The role of climate change in the catastrophic 2025 Los Angeles fires". Yale Climate Connections. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ Masters, Jeff; Henson, Bob (January 9, 2025). "The role of climate change in the catastrophic 2025 Los Angeles fires". Yale Climate Connections. Retrieved January 10, 2025.
- ↑ Cazzaniga, Greta; Faranda, Davide (January 12, 2025). January 2025 California wildfires have been fueled by meteorological conditions strengthened by human-driven climate change (Report). ClimaMeter, Institut Pierre Simon Laplace, CNRS. doi:10.5281/zenodo.14635145.
- ↑ Garrett, Monica; Gilbert, Mary (January 7, 2025). "Wildfires are breaking out in Southern California as the 'most destructive windstorm' in over a decade hits". CNN. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Ta, Amy; Patel, Nihar (January 7, 2025). "Mountain waves plus Santa Anas: Dangerous wind combo for SoCal fires". KCRW. Retrieved January 9, 2025.
- ↑ Thompson; Lewis; Black; Smith; Schoenfeld; Gomberg (January 6, 2024). "Area Forecast Discussion". weather.gov. National Weather Service. Archived from the original on January 9, 2025. Retrieved January 9, 2025
- ↑ Knoll, Corina; Mayorquín, Orlando; Petri, Alexandra E. (January 7, 2025). "Palisades Fire Live Updates: 30,000 Ordered to Evacuate in L.A." The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Schlepp, Travis (January 7, 2025). "Severe drought conditions fueling dangerous Palisades Fire". KTLA. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Garrett, Monica; Gilbert, Mary (January 7, 2025). "Wildfires are breaking out in Southern California as the 'most destructive windstorm' in over a decade hits". CNN. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ "Palisades Fire". fire.ca.gov. California Department of Forestry and Fire Protection (CAL FIRE). Retrieved January 7, 2025.
- ↑ Andrew Curry (January 7, 2025). "Pacific Palisades Wildfire Forces Mass Evacuations as Flames Devour Hillsides". LAmag. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ "Live updates: Pacific Palisades wildfire in Los Angeles, California orders evacuations". CNN. January 7, 2025. Retrieved January 8, 2025
- ↑ "California wildfires live updates: New blazes erupt as crews battle Palisades Fire". NBC News. January 8, 2025. Retrieved January 8, 2025
- ↑ Knoll, Corina; Mayorquín, Orlando; Petri, Alexandra E. (January 7, 2025). "Palisades Fire Live Updates: 30,000 Ordered to Evacuate in L.A." The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Braine, Theresa (January 8, 2025). "Kamala Harris' Brentwood neighborhood evacuated amid L.A. wildfires". Daily News. New York. Retrieved January 10, 2025
- ↑ Rozier, Alex; Lloyd, Jonathan (January 9, 2025). "Human remains found in home destroyed by Palisades Fire on LA County coast".
- ↑ "Palisades Fire". fire.ca.gov. California Department of Forestry and Fire Protection (CAL FIRE). Retrieved January 7, 2025.
- ↑ Castleman, Terry; Lin II, Rong-Gong; Fry, Hannah; Toohey, Grace; Winton, Richard; Harter, Clara (January 9, 2025). "More than 9,000 structures damaged or destroyed, at least 10 killed in L.A. County fires". Los Angeles Times. Retrieved January 10, 2025
- ↑ Chow, Vivian; Goldberg, Lily; Dallow, Marc; Sternfeld (January 10, 2025). "Palisades Fire threatens Los Angeles' San Fernando Valley". KTLA.
- ↑ MacPherson, James (January 9, 2025). "The Moment the Eaton Fire Ignited". Pasadena Now. Archived from the original on January 10, 2025. Retrieved January 9, 2025
- ↑ Hiramoto, K. J. (January 7, 2025). "Fire breaks out near Pasadena after different fire devastates LA County's westside neighborhoods". FOX 11. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Lloyd, Jonathan (January 7, 2025). "Brush fire burns in Eaton Canyon area near Altadena". NBC Los Angeles. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ "Live updates: Pacific Palisades wildfire in Los Angeles, California orders evacuations". CNN. January 7, 2025. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Haggerty, Noah; Goldberg, Noah; Fry, Hannah; Flemming, Jack; Vives, Ruben (January 8, 2025). "Fast-moving fires in Pacific Palisades, Altadena, Pasadena and Sylmar prompt evacuations, school closures". Los Angeles Times. Retrieved January 8, 2025
- ↑ Fioresi, Dean; Sharp, Julie; Rodriguez, Matthew (January 8, 2025). "Eaton Fire explodes to 10,600 acres, leads to 2 deaths and "significant" number of injuries". KCAL. Retrieved January 8, 2025.
- ↑ Knoll, Corina; Mayorquín, Orlando; Petri, Alexandra E. (January 7, 2025). "Palisades Fire Live Updates: 30,000 Ordered to Evacuate in L.A." The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved January 8, 2025
- ↑ Fry, Hannah; Haggerty; Toohey; Vives; Winton (January 8, 2025). "At least 5 dead in L.A. County firestorms; more than 1,000 structures lost". Los Angeles Times. Retrieved January 9, 2025.
- ↑ Martin, Jeff (January 9, 2024). "Los Angeles wildfires: Updates from Jan. 9, 2025". AP News. Retrieved January 9, 2025.