দুৰ্গা হৈছে হিন্দুস্থানী শাস্ত্ৰীয় সংগীত ৰ এটা ৰাগ। ই কৰ্ণাটকী সংগীতৰ শুদ্ধ সৱেৰী ৰ সৈতে কিছুমান বৈশিষ্ট্য (যেনে স্বৰৰ অৱস্থান) ভাগ কৰে, কিন্তু ৰাগৰ সঞ্চাৰ ৰ দিশৰপৰা ইয়াৰ সৈতে যথেষ্ট পৃথক।
অন্যথা উল্লেখ নকৰিলে, স্বৰসমূহে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ স্বৰৰ ধাৰণাক বুজায়, যাক হিন্দুস্থানী ত ‘স্বৰ’ বোলা হয়।
দুৰ্গা ৰাগে শৃঙ্গাৰ ৰস জাগ্ৰত কৰে – ৰোমাণ্টিক প্ৰেম।[ 2]
বৈশিষ্ট্য
বিৱৰণ
টোকা
জাতি / প্ৰকৃতি
ঔড়ৱ-ঔড়ৱ
আৰোহ আৰু অৱৰোহত ৫টা স্বৰ[ 3]
আৰোহ সা ৰে ম প ধ সা सा रे म प ध सा^
অৱৰোহ সা ধ ম, প ধ ম, ৰে ধ_ সা
सा^ ध म, प ध म, रे ध_ सा পঞ্চম অৱৰোহত বিশ্ৰামৰ স্বৰ হ’ব নালাগে[ 4]
পকড় ৰে ম প ধ, ম প ধ, ম ৰে, সা ৰে ধ_ সা
বাদী ম
সমবাদী সা
পূৰ্বাঙ্গ-উত্তৰাঙ্গ
পূৰ্বাঙ্গ
বাদী স্বৰ ম সপ্তক ৰ নিম্নাৰ্ধত উপস্থিত, অৰ্থাৎ সা ৰে গ ম ।
ঠাট
বিলৱাল
সকলো স্বৰ শুদ্ধ।
গান্ধাৰ আৰু নিষাদ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ৰে ম প ধ; প ধ ম; ম প ধ ধ ম; ধ ম প ধ সা'; ধ ধ সা' সা' ধ ধ ম; ম প ধ; ম ৰে, ধ সা;
ইয়াত ম হৈছে শুদ্ধ মধ্যম , এম হৈছে তীব্ৰ মধ্যম
ৰাতিৰ দ্বিতীয় প্ৰহৰ : ৰাতি ৯:০০ৰপৰা মধ্যৰাতি (নিশীথ )
দুৰ্গাৰ একে স্বৰ আছে মল্হাৰ ৰ দৰে, যি আন এটা জনপ্ৰিয় ৰাগ আৰু পুৰণি বংশৰ। দুয়োটাৰ শ্ৰৱণ অভিজ্ঞতা যথেষ্ট পৃথক। কাৰিকৰীভাৱে, ইহঁতক ৰিষভৰ (ৰে) ব্যৱহাৰৰদ্বাৰা পৃথক কৰা হয়। দুৰ্গাৰ সা ৰে ধ সা বাক্যাংশৰ প্ৰধান ব্যৱহাৰৰদ্বাৰা ইয়াক সহজেই পৃথক কৰা হয়।
১) সাধাৰণ বাক্যাংশ ৰে প , ৰেৰ ব্যৱহাৰৰদ্বাৰা পৃথক ৰে প যুগ্ম (সংগতি ৰে প যুগ্মত ৰে দুবাৰ বা তিনিবাৰ পুনৰাবৃত্তি হয়। অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে, ৰে ত শুদ্ধ মধ্যমৰ (ম) এটা কণ থাকে।
মল্হাৰ: ম ৰে ৰে ৰে[ম] প
দুৰ্গা: ম প ধ সা’ ৰে ধ প ধ ম ৰে প . ইয়াত, মল্হাৰত, ৰেৰপৰা পলৈ স্থানান্তৰত, ৰেৰ এটা মৰ কণ থাকে, আৰু ইয়াক স্বতন্ত্ৰভাৱে উচ্চাৰণ কৰা নহয়। মক বৰ্গাকাৰ বন্ধনীত ৰেৰ সৈতে সাঁটা দেখুওৱা হৈছে।
শৈলীগতভাৱে, ‘ৰে’ৰ দ্বৈতকৰণো উল্লেখ কৰা হয়।
২) বিভিন্ন বাক্যাংশ সা ৰে, ধ সা হৈছে দুৰ্গাৰ সাৰাংশ বাক্যাংশ, যি মলহাৰত নাই। (ধ ই নিম্ন সপ্তকৰ ধৈৱত (ধ)ক বুজায়, অৰ্থাৎ মন্দ্ৰ সপ্তক )
[ 5]
জলধৰ কেদাৰ হৈছে মুখ্য ৰাগ কেদাৰ ৰ এটা প্ৰকাৰ, আৰু ইয়াৰ নামৰ ৰাগাংৰ এটা অংশ।
গীত গায়া পাথৰো নে - গীত গায়া পাথৰো নে (১৯৬৪)
চন্দা ৰে মোৰী পতিয়া লে জা - বাঞ্জাৰিন
বৃন্দাৱন কা কৃষ্ণ কানহাইয়া - মিছ মেৰী
হাম ইন্তেজাৰ কৰেঙ্গে – বাহু বেগম
বে নজাৰা - মম
হোগা তুমছে প্যাৰা কৌন - জমানে কো দিখানা হে
↑ বৰ, জোৱেপ; ৰাও, সুৱৰ্ণলতা (১৯৯৯) (en ভাষাত). দ্য ৰাগা গাইড° এ সাৰ্ভে অৱ ৭৪ হিন্দুস্থানী ৰাগাছ ISBN ৯৭৮-০-৯৫৪৩৯৭৬-০-৯ . https://books.google.com/books?id=jCnoMgEACAAJ . ↑ যাগ্নিক, হাছু (২০১৩). শাস্ত্ৰীয় ৰাগ দৰ্শন . গুৰ্জৰ গ্ৰন্থৰত্ন কাৰ্যালয়. ISBN ৯৭৮-৮১-৮৪৮০-৮২৬-১ . ↑ ঠাট্টে, এ.; চবনীছা, এম.পি. (২০০০). ৱাণ্ডে মাতৰাম, ডাউন দ্য মেমৰী লেন . https://books.google.com/books?id=KsBjAAAAMAAJ । আহৰণ কৰা হৈছে: ২৬ মে’ ২০২১ . "শক্তিশালী হিন্দু দেৱীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা, ৰাগ দুৰ্গা পঞ্চটোনিক, তৃতীয় আৰু সপ্তম স্তৰ বাদ দিয়া, আনহাতে ষষ্ঠ আৰু দ্বিতীয় স্তৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া।" ↑ "ৰাগ দুৰ্গা, স্বৰ নোটেশ্যন" . tanarang.com. http://www.tanarang.com/english/durga_eng.htm . ↑ ঝা, ৰামাশ্ৰেয়; পৰিকৰ, ৰজন. "এছ.এল. কাণ্ডৰাৰদ্বাৰা আৰ. ঝাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ, অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’, আল্লাহাবাদ, সম্প্ৰচাৰৰ তাৰিখ অজ্ঞাত" . parrikar.org/hindustani/malhars/. https://www.parrikar.org/music/malhar/jha_malharspeak.mp3 । আহৰণ কৰা হৈছে: ১০ আগষ্ট ২০২০ .
গায়নৰ সময় অনুসৰি ৰাগসমূহ
পুৱা অপৰাহ্ণ সন্ধিয়া ৰাতি যিকোনো সময়ত ঋতু
