ৰাগ বাহাৰ
| ঠাট | কাফী |
|---|---|
| প্ৰকাৰ | ষড়ৱ-ষড়ৱ |
| দিনটোৰ সময় | বসন্তত যিকোনো সময়, অন্যথা মধ্যৰাতিৰ ওচৰত |
| ঋতু | বসন্ত |
| আৰোহণ | নি̥ সা মা ❟ পা গা̱ মা নি̱ ধা নি সা֯ |
| অৱৰোহণ | সা֯ নি̱ পা ❟ মা পা গা̱ মা ৰে সা |
| বাদী | ম |
| সমবাদী | স |
| একে ৰাগ |
|
| হিন্দুস্তানী ধ্ৰুপদী সংগীত | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ধাৰণা | |||||||
| প্ৰকাৰ | |||||||
|
|||||||
| ঠাট | |||||||
| অলংকাৰ | |||||||
| বাদ্যযন্ত্ৰ | |||||||
|
|||||||
বাহাৰ হৈছে এটা হিন্দুস্থানী শাস্ত্ৰীয় ৰাগ। এই ৰাগটো ৰাগ মিয়া কি মলহাৰ ৰাগৰ সৈতে অতি সাদৃশ্যপূৰ্ণ (কিন্তু তথাপি পৃথক)। এই ৰাগটো কাফী ঠাটৰ অন্তৰ্গত।
তত্ত্ব
[সম্পাদনা কৰক]ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ সংগীত তত্ত্বৰ বিষয়ে লিখাটো ইয়াৰ জটিল আৰু বিশদ প্ৰকৃতিৰ বাবে জটিলতাৰে ভৰা। প্ৰথমতে, কোনো নিৰ্দিষ্ট, আনুষ্ঠানিক লিখিত স্বৰলিপিৰ পদ্ধতি নাছিল। ভাৰতীয় সংগীত হৈছে এটা শ্ৰৱণমূলক পৰম্পৰা, আৰু সেয়েহে লিখাটো তালিম (পদ্ধতিগত অধ্যয়ন) প্ৰাপ্ত কৰাৰ এটা অপৰিহাৰ্য অংশ নহয়। কিন্তু শেহতীয়া বছৰবোৰত, হিন্দুঃস্থানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ বাবে কেইবাটাও স্বৰলিপিৰ পদ্ধতি (স্বৰলিপি) বিকশিত হৈছে। ইয়াৰে এটা উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হৈছে পণ্ডিত বিষ্ণু নাৰায়ণ ভাটখাণ্ডেৰদ্বাৰা প্ৰণয়ন কৰা ভাটখাণ্ডে স্বৰলিপি (বৰ্তমান বহুলভাৱে ব্যৱহৃত)। এই ৰাগৰ সৃষ্টিকৰ্তা আছিল হজৰত আমিৰ খুশ্ৰু।
আৰোহণ আৰু অৱৰোহণ
[সম্পাদনা কৰক]আৰোহণ: নি̥ সা মা ❟ পা গা̱ মা নি̱ ধা নি সা֯[টোকা 1][1] অৱৰোহণ: সা֯ নি̱ পা ❟ মা পা গা̱ মা ৰে সা[টোকা 2][1]
বাদী আৰু সমবাদী
[সম্পাদনা কৰক]জাতি
[সম্পাদনা কৰক]ষড়ৱ - ষড়ৱ
ঠাট
[সম্পাদনা কৰক]এই ৰাগটো কাফী ঠাটৰ অন্তৰ্গত।
পকড় বা চলন
[সম্পাদনা কৰক]এই ৰাগৰ খালী স্কেলৰ সংগীতৰ দিশৰপৰা বিশেষ কোনো অৰ্থ নাই, আৰু সেয়েহে ইয়াক ইয়াৰ জিগজেগ ফ্ৰেজিং পেটাৰ্ণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি নথিভুক্ত কৰাৰ প্ৰয়োজন। R N. S M/ M M P g M / n P M P g M/ P g M n D n P/ g M n D N S' [বা] g M D - N S'/ g' M' R' S'/ R' N S' D n P/ n n P M P g M/ P g M R S
সময়
[সম্পাদনা কৰক]এই ৰাগটো মধ্যৰাতিৰ সময়ত গোৱা হয়।
ঋতুসংক্ৰান্তি
[সম্পাদনা কৰক]কিছুমান ৰাগৰ ঋতুৰ সৈতে সম্পৰ্ক থাকে। ৰাগ বাহাৰ সাধাৰণতে বসন্ত ঋতুত গোৱা হয়।
ৰস
[সম্পাদনা কৰক]যিহেতু এইটো বসন্তৰ ৰাগ, এই ৰাগত শৃঙ্গাৰ ৰস থকা বুলি ধৰিব পাৰি।
অন্য ৰাগৰ সৈতে সংযোজন
[সম্পাদনা কৰক]ৰাগ বাহাৰ বহুতো ৰাগৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে কাৰণ ই বিপৰীতি প্ৰদান কৰে, ই একক মেজাজৰ একঘেয়ামিতা ভাঙিব পাৰে আৰু ৰাগত দ্বৈত আৱেগ প্ৰদান কৰিব পাৰে। এই কাৰণে ৰাগ বাহাৰ বহুতো যোড় ৰাগ গঠনত অংশগ্ৰহণ কৰে। তলত ৰাগ বাহাৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ নতুন যোড় ৰাগ গঠন কৰা কিছুমান ৰাগৰ নামৰ তালিকা দিয়া হৈছে:
আড়ানা বাহাৰ
বাগেশ্ৰী বাহাৰ
ভৈৰৱ বাহাৰ
হিন্দোল বাহাৰ
জয়ন্ত বাহাৰ
কানাড়া বাহাৰ
কেদাৰ বাহাৰ
খামাজ বাহাৰ
নায়কী বাহাৰ
ৰাগেশ্ৰী বাহাৰ
শাহানা বাহাৰ
শুদ্ধ বাহাৰ
সোহিনী বাহাৰ
সুহা বাহাৰ
ৰাগ বাহাৰত নিৰ্মিত উল্লেখযোগ্য বন্দিশ (ৰচনা)
[সম্পাদনা কৰক]| ক্ৰমিক নম্বৰ | ৰাগৰ নাম | বন্দিশৰ প্ৰাৰম্ভিক বা বন্দিশৰ নাম | তাল | ৰচয়িতা/বন্দিশ সৃষ্টিকৰ্তাৰ নাম |
|---|---|---|---|---|
| ১ | ৰাগ বাহাৰ | আয়ে শ্যাম ৰাধিকা সঙ্গ
आए श्याम राधिका संग[2] |
তিনতাল | পণ্ডিত গোকুলোৎসৱজী মহাৰাজ |
চলচ্চিত্ৰৰ গীত
[সম্পাদনা কৰক]ভাষা: হিন্দী
| গীত | চলচ্চিত্ৰ | সুৰকাৰ | শিল্পী |
|---|---|---|---|
| সকল বন গগন | মমতা (১৯৬৬ চলচ্চিত্ৰ) | ৰোশন (সংগীত পৰিচালক) | লতা মংগেশকাৰ |
| সকল বন | হীৰামণ্ডী (২০২৪) | সঞ্জয় লীলা বানছালী, আমিৰ খুশ্ৰু | ৰাজা হাচান |
| মন কি বিন মাতৱাৰী বাজে | শাবাব (চলচ্চিত্ৰ) | নৌশাদ | লতা মংগেশকাৰ আৰু মহম্মদ ৰফি |
| ছম ছম নাচত আয়ী বাহাৰ | ছায়া (চলচ্চিত্ৰ) | সলিল চৌধুৰী | লতা মংগেশকাৰ |
| ৰে ৰে বাহাৰ আয়ী | জয় হনুমান (১৯৭৩ চলচ্চিত্ৰ) | নাৰায়ণ দত্ত | আশা ভোঁচলে আৰু মহেন্দ্ৰ কাপুৰ |
টোকা
[সম্পাদনা কৰক]তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 Bor & Rao 1999.
- ↑ মাথুৰা, নীতা (২০১১). শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ সূৰ্য : আচাৰ্য (পণ্ডিত) গোকুলোৎসৱ জী মহাৰাজ : সংগীত সেৱা, শাস্ত্ৰ চিন্তন আৰু বন্দিশৰ সংকলন (১ম সংস্কৰণ সম্পাদনা). প্ৰকাশক নতুন দিল্লী: ৰাধা পাব্লিকেশ্যন. ISBN ৯৭৮-৮১-৭৪৮৭-৭৬৫-৯. OCLC ৭৬৯৭৪৩৭০২.
উৎস
[সম্পাদনা কৰক]বৰ, জোৱেপ; ৰাও, সুৱৰ্ণলতা (১৯৯৯) (en ভাষাত). দ্য ৰাগা গাইড° এ সাৰ্ভে অৱ ৭৪ হিন্দুঃস্থানী ৰাগাছ. নিম্বাছ ৰেকৰ্ডছ উইথ ৰটৰডাম কনজাৰ্ভেটৰী অৱ মিউজিক. পৃষ্ঠা. ২৮. ISBN ৯৭৮০৯৫৪৩৯৭৬০৯. https://books.google.com/books?id=jCnoMgEACAAJ.
বাহ্যিক সংযোগ
[সম্পাদনা কৰক]এছআৰএত সময় আৰু ৰাগ এছআৰএত ৰাগ আৰু ঠাট ৰজন পৰিকৰৰ ৰাগৰ ওপৰত ৰাগ বাহাৰত চলচ্চিত্ৰৰ গীত Archived 8 July 2023 at the Wayback Machine