ৰাজশ্বাহী ৰেচম

বাংলাদেশৰ ৰাজশ্বাহীত উৎপাদিত ৰেচম বা চিল্ক উৎপাদক ৰাজশ্বাহী ৰেচম বুলি কোৱা হয়। নাৰীসমাজত ই বিখ্যাত, কাৰণ ই পৰিধানৰ বাবে এক উচ্চমানৰ কাপোৰ, বিশেষকৈ শাড়ী।^[1]^[2] ২০২১ চনত ইয়াক বাংলাদেশৰ উৎপাদন হিচাপে ভৌগোলিক ইংগিতৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়।^[3]

ইতিহাস

প্ৰাপ্ত তথ্য অনুসৰি বাংলাদেশৰ ৰাজশ্বাহী অঞ্চলত ৰেচম উৎপাদনৰ আৰম্ভণি ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই হৈছিল। তেতিয়া ইয়াক বংগ ৰেচম বা গংগা ৰেচম বুলি জনা গৈছিল।^[4] পাকিস্তান চৰকাৰে ১৯৫২ চনত ৰাজশ্বাহীত ৰেচম উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।^[5] ৰাজশ্বাহী ৰেচম কাৰখানা ১৯৬১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এটা চৰকাৰী কাৰখানা। ১৯৭৮ চনত, বাংলাদেশৰ ছেৰিকালচাৰ ডেভেলপমেণ্ট ব’ৰ্ডৰ হাতত এই উদ্যোগ গতাই দিয়া হয়। লক্ষণীয়ভাবে, তেতিয়াৰপৰাই ই লোকচান কৰি আহিছে। ২০০২ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত ইয়াক বন্ধ কৰা হয়।^[6] ২০০২ চনৰ আগতে এই কাৰখানাটোৱে ৩০০ টন ৰেচম উৎপাদন কৰিছিল। ২০১১ চনত ইয়াৰ পৰিমাণ আছিল মাত্ৰ ৫০ টন।^[5] ২০১১ চনত বাংলাদেশৰ বিত্তমন্ত্ৰী আবুল মাল আব্দুল মুহিথে^[7] ৰাজশ্বাহী ৰেচম কাৰখানাটো পুনৰ মুকলি কৰাৰ বাবে আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে যদিও ব্যক্তিগতকৰণ আয়োগে ইয়াক লোকচানৰ কাৰণ বুলি দোহাই দি নাকচ কৰে।^[8]

প্ৰকাৰ

ৰাজশ্বাহী ৰেচম ৰেচম পলুৰ লেটাৰপৰা তৈয়াৰী আন সকলো ধৰণৰ ৰেচমৰ দৰেই এবিধ সূতা। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত হোৱা অতি পাতল আঁহবোৰ চেৰিচিন নামৰ বিশেষ প্ৰটিনেৰে আবৃত কৰা হয়।^[9] এই ৰেচমৰ প্ৰধানকৈ তিনিটা প্ৰজাতি আছে: মালবেৰী ৰেচম, এড়ি ৰেচম (এণ্ডি ৰেচম) আৰু টছৰ ৰেচম।

এই জাতবোৰৰ ভিতৰত টছৰ ৰেচম আটাইতকৈ উন্নত আৰু সেয়েহে ই আটাইতকৈ মূল্যৱান।

ৰাজশ্বাহী ৰেচমৰপৰা তৈয়াৰী শাড়ী সমগ্ৰ বাংলাদেশতে অতি জনপ্ৰিয়।^[9] বিভিন্ন ডিজাইন কৰা ৰাজশ্বাহী ৰেচম কাপোৰ সাধাৰণ কাপোৰ হিচাপেও বিক্ৰী কৰা হয় আৰু ই বিভিন্ন ৰং আৰু ডিজাইনত উপলব্ধ।

তাৎপৰ্য

২০১১ চনত ৰাজশ্বাহীত সাতটা ৰেচম কাৰখানা আৰু বাংলাদেশ ছেৰিকালচাৰ ৰিচাৰ্চ এণ্ড ট্ৰেইনিং ইনষ্টিটিউট আছিল। বাংলাদেশৰ বেছিভাগ ৰেচম এই অঞ্চলৰ ছেৰিকালচাৰৰ দ্বাৰা উৎপাদন কৰা হয়।^[5] প্ৰায় এক লাখ লোক এই খণ্ডত প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে নিয়োজিত আছিল। ৰাজশ্বাহী ৰেচম উদ্যোগ আৰু কাৰখানা শ্ৰমিক সংঘই ৰেচম উদ্যোগৰ শ্ৰমিকসকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে।^[10]