ৰুদালি (প্ৰথা)
ৰুদালি (ইংৰাজী: Rudaali) হৈছে ৰাজস্থান, ভাৰতৰ কোনো কোনো ভৌগোলিক অংশত পালন কৰা এক পৰম্পৰাগত শোক প্ৰকাশৰ প্ৰথা, য'ত নিম্নবৰ্ণৰ মহিলাসকলক বিশেষকৈ উচ্চবৰ্ণৰ পুৰুষৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত ৰাজহুৱাভাৱে শোক প্ৰকাশ কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়া হয়।[1] "ৰুদালি" শব্দটো হিন্দী শব্দ ৰোনাৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে যাৰ অৰ্থ হৈছে "কন্দা।"
ঐতিহাসিক প্ৰসংগ
[সম্পাদনা কৰক]এই প্ৰথাৰ শিপা ৰাজস্থানৰ জাতিভিত্তিক সামাজিক গাঁথনিৰ সৈতে সংপৃক্ত হৈ আছে, য’ত উচ্চবৰ্ণৰ মহিলাসকলে পৰিয়ালৰ কোনো ঘনিষ্ঠ সদস্যৰ মৃত্যুৰ সময়তো স্থিৰতা আৰু মৰ্যাদা বজাই ৰাখিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। ফলত ৰাজহুৱাভাৱে শোক প্ৰকাশ কৰাটো তেওঁলোকৰ বাবে অনুচিত বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। সেয়েহে শোকৰ সামাজিক প্ৰত্যাশা পূৰণ কৰিবলৈ নিম্নবৰ্ণৰ—সততে দৰিদ্ৰ আৰু প্ৰান্তীয়কৃত মহিলাসকলক—অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত জোৰেৰে কান্দিবলৈ আৰু বিলাপ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰা হৈছিল।[2]
ৰীতি-নীতি
[সম্পাদনা কৰক]ৰুদালি সাধাৰণতে শোক প্ৰকাশৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰত প্ৰশিক্ষিত মহিলা। তেওঁলোকৰ দুখৰ বাহ্যিক প্ৰকাশৰ ভিতৰত কান্দোন, বুকুত খুন্দিওৱা, মৃতকৰ গুণ-গান গোৱা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁলোকৰ অভিনয়ৰ নাটকীয় প্ৰকৃতিয়ে ক্ষতিৰ সাম্প্ৰদায়িক স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰে।[3]
সামাজিক তাৎপৰ্য্য
[সম্পাদনা কৰক]ৰুদালি পৰম্পৰাই মৃত্যুৰ লগত জড়িত গভীৰ আৱেগিক প্ৰয়োজনীয়তাক উজ্জ্বল কৰি তোলাৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় সমাজত প্ৰচলিত কঠিন জাতি আৰু লিংগ স্তৰৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰে। শোক আৰু প্ৰকাশভংগী কেনেকৈ সামাজিকভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু নিয়ন্ত্ৰিত হয় তাৰ প্ৰকাশক হিচাপে এই প্ৰথাই গুৰুত্ব লাভ কৰে।[4]
জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত
[সম্পাদনা কৰক]
১৯৯৩ চনত কল্পনা লাজমীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত আৰু মহাশ্বেতা দেৱীৰ চুটিগল্পৰ আধাৰত নিৰ্মিত হিন্দী ছবি ৰুদালিৰ জৰিয়তে এই পৰম্পৰাই ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰে। ছবিখনত এগৰাকী পেছাদাৰী শোকসন্তপ্ত চৰিত্ৰ প্ৰকাশৰ বাবে জোৰকৈ বাধ্য কৰোৱা এগৰাকী মহিলাৰ আৱেগিক সংগ্ৰামৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছে।[5]
সমালোচনা
[সম্পাদনা কৰক]আধুনিক যুগত শোকক পণ্য কৰি জাতিভিত্তিক শোষণক শক্তিশালী কৰি তোলাৰ বাবে ৰুদালি পৰম্পৰাক সমালোচনা কৰা হৈছে। সামাজিক মূল্যবোধ, শিক্ষা, জাতি চেতনাৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে এই প্ৰথা এতিয়া বিৰল আৰু ম্লান হৈ পৰিছে।[6][7]
লগতে চাওঁক
[সম্পাদনা কৰক]তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Devi, Mahasweta (1991). Rudali: From Fiction to Performance. Seagull Books. ISBN 9788170461182.
- ↑ Uberoi, Patricia. (2006). Freedom and Destiny: Gender, Family, and Popular Culture in India. Oxford University Press. ISBN 9780195677924.
- ↑ Sharma, Arvind. (2001). Classical Hindu Thought: An Introduction. Oxford University Press. ISBN 9780195135974.
- ↑ Menon, Nivedita. (1999). "Gender and Emotion: The Politics of Mourning in India", in Economic and Political Weekly, Vol. 34, No. 5, pp. 263–268. JSTOR:4407581
- ↑ Dwyer, Rachel. (2006). Filming the Gods: Religion and Indian Cinema. Routledge. ISBN 9780415359655.
- ↑ Chakravarty, Sumita S. (1993). National Identity in Indian Popular Cinema, 1947–1987. University of Texas Press. ISBN 9780292715794.
- ↑ "Women of sorrow", *The Hindu*, 5 December 2003. [1]