সমললৈ যাওক

ৰেজা পাহলৱী

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
ৰেজা পাহলৱী
ইৰাণৰ সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী ৰাজপুত্ৰ

২০২৪ চনত পাহলৱী
পাহলৱী পৰিয়ালৰ মুৰব্বী
কাৰ্যকাল ১৯৮০ চনৰ ৩১ অক্টোবৰ – বৰ্তমান
পূৰ্বসূৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী
দাম্পত্য সঙ্গী ইয়াছমিন ইটেমাদ-আমিনি (বি. ১৯৮৬)
সন্তান
নূৰ পহলৱী
ইমান পাহলৱী
ফাৰা পাহলৱী
সম্পূৰ্ণ নাম
ৰেজা পাহলৱী
বাসগৃহ পাহলৱী বংশ
মাতৃ ফাৰাহ পাহলৱী
পিতৃ মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী
স্বাক্ষৰ
ধৰ্ম টুৱেলভাৰ ছিয়া ইছলাম[1]

ৰেজা পাহলাৱী (ইংৰাজী: Reza Pahlavi) ( জন্ম: ৩১ অক্টোবৰ ১৯৬০) এজন ইৰাণৰ ৰাজনৈতিক ব্যক্তি আৰু ইৰাণৰ পাহলৱী বংশৰ ইৰাণৰ সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী ৰাজপুত্ৰ। ইৰাণৰ শেষৰজন শ্বাহ মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী আৰু তেওঁৰ পত্নী সম্ৰাজ্ঞী ফাৰহৰ ডাঙৰ পুত্ৰ। [2] বৰ্তমান তেওঁ বিৰোধী হিচাপে আমেৰিকাত নিৰ্বাসিত হৈ আছে।[3]

তেহৰাণত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰেজা পাহলাৱীক ১৯৬৭ চনত পিতৃৰ ৰাজ অভিষেকৰ পিছত আনুষ্ঠানিকভাৱে ইৰাণৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ১৯৭৮ চনত ইম্পেৰিয়েল ইৰাণী বায়ুসেনাৰ কেডেট হিচাপে তেওঁ আমেৰিকালৈ গুচি যায় আৰু ৰিজ বায়ুসেনা ঘাটিত পাইলটৰ প্ৰশিক্ষণ লয়। পিছৰ বছৰত ৰুহোল্লাহ খোমেইনীৰ নেতৃত্বত ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত তেওঁৰ পিতৃক উৎখাত কৰি ৰাজতন্ত্ৰ বিলুপ্ত কৰা হয়। ১৯৮০ চনত কাইৰোত নিৰ্বাসনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰেজা পাহলৱীয়ে নিজকে ইৰাণৰ শ্বাহ ঘোষণা কৰি "দ্বিতীয় ৰেজা শ্বাহ" উপাধি গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পিছত তেওঁ বহিঃৰাজ্যৰপৰা ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ ৰাজনৈতিক বিৰোধিতাত সক্ৰিয় হৈ পৰে।

২০১৩ চনত তেওঁ ‘ইৰাণ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ’ (INC) প্ৰতিষ্ঠা কৰে। দেশৰ ভৱিষ্যৎ শাসন-ব্যৱস্থা নিৰ্ধাৰণৰ বাবে দেশজোৰা গণভোট অনুষ্ঠিত কৰাৰ সপক্ষে তেওঁ দৃঢ় স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছে। ইৰাণৰ জনসাধাৰণক ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ আহ্বান জনাই পাহলৱীয়ে বৰ্তমানৰ শাসক শ্ৰেণীক অপসাৰণৰ দাবী জনাইছে। ইৰাণক পশ্চিমীয়া বিশ্ব আৰু ইজৰাইলৰ মিত্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সপক্ষেও তেওঁ নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিছে।

বহু ইৰাণীয়ে পাহলৱীক সমৰ্থন জনাইছে যদিও সমগ্ৰ বিৰোধীৰ মাজত তেওঁৰ সমৰ্থন অস্পষ্ট হৈ আছে।[4][5][6][7] ২০২৫–২০২৬ চনৰ ইৰাণৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত তেওঁক বিশিষ্ট বিৰোধী ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[8][9] আৰু ৰাজতন্ত্ৰৰ সমৰ্থকসকলৰ বাবে এজন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তি হিচাপে অভিহিত কৰা হৈছে। [10] কিন্তু আন কিছুমানে তেওঁক মেৰুকৰণকাৰী ব্যক্তি বুলি অভিহিত কৰিছে, কিছুমান সমালোচকে তেওঁৰ বিদেশী সমৰ্থনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাক আঙুলিয়াই দিছে।   শাসকীয় ইছলামিক চৰকাৰখন ওফৰাই পেলোৱা হ’লে পাহলৱীয়ে নিজকে গণতান্ত্ৰিক ইৰাণৰ সম্ভাৱ্য পৰিৱৰ্তনশীল নেতা হিচাপে স্থান দিছে।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

[সম্পাদনা কৰক]
ৰেজা (মাজত) পিতৃ মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী (সোঁফালে) আৰু তেহৰাণৰ জুম্মাৰ নামাজ ইমাম হাছান ইমামি ( বাঁওফালে)
১৯৮০ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত কায়ৰোৰ কৌবেহ ৰাজপ্ৰাসাদত ৰেজা পাহলৱীয়ে ইৰাণৰ নতুন শ্বাহ হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰা অৱস্থাত।

ইৰাণৰ শ্বাহ মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী আৰু শ্বাহবানু ফাৰাহ পাহলৱীৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ ৰেজা পাহলৱীৰ জন্ম হৈছিল তেহৰাণত। পাহলৱীৰ ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁৰ ভগ্নী ফাৰাহনাজ, ভাতৃ আলী ৰেজা, আৰু ভগ্নী লাইলা; তেওঁৰ এগৰাকী আঢ়ৈবছৰীয়া ভগ্নীও আছে শ্বাহনাজ। জন্মৰ সময়ত শ্বাহে ৯৮ জন ৰাজনৈতিক বন্দীক ক্ষমা কৰি দিছিল আৰু চৰকাৰে আয়কৰ ২০ শতাংশ হ্ৰাস কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।[11]

ডেকাকালত তেওঁ আছিল এজন উৎসুক ফুটবল খেলুৱৈ আৰু দৰ্শক। তেওঁ ৰাজধানীৰ ফুটবল ক্লাব এষ্টেগলালৰ অনুৰাগী আছিল। সেই সময়ত তাজ (আক্ষৰিক অৰ্থত, "মুকুট") নামেৰে জনাজাত; আনকি তেওঁৰ সমৰ্থন ৰাষ্ট্ৰীয় ইৰাণী ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনতো সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। ক্লাবটোৱে তেওঁৰ জন্মদিনত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক ৰেলীত নিজৰ ক্ৰীড়া দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, যিয়ে ক্লাবটোক পাহলৱী শাসনৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল।[12] সেই সময়ত ইৰাণৰ আন এটা ফুটবল দলৰ সমৰ্থক আছিল তাজ আবাদান ফুটবল ক্লাব[13]

পাইলট প্ৰশিক্ষণ

[সম্পাদনা কৰক]

তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা "ৰেজা পাহলৱী স্কুল"ত পঢ়িছিল। ৰাজপ্ৰাসাদৰ ভিতৰত অৱস্থিত এখন ব্যক্তিগত বিদ্যালয় আছিল আৰু ইয়াত কেৱল ৰাজপৰিয়ালৰ ল'ৰা-ছোৱালী আৰু দৰবাৰীসকলকহে নামভৰ্তি কৰা হৈছিল।[14] তেওঁ পাইলটৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল; ১১ বছৰ বয়সত তেওঁ প্ৰথম একক বিমান যাত্ৰা কৰে আৰু এবছৰৰ পাছত অনুজ্ঞাপত্ৰ লাভ কৰে।[15]

ইম্পেৰিয়েল ইৰাণী বায়ুসেনাৰ কেডেট হিচাপে ১৯৭৮ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁক পাইলটৰ প্ৰশিক্ষণ অব্যাহত ৰাখিবলৈ আমেৰিকালৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। টেক্সাছৰ লুবকৰ ওচৰৰ ৰিজ বায়ুসেনা ঘাটিত এবছৰীয়া পাইলট প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীত নামভৰ্তি কৰা ৪৩ জন কেডেট পাইলটৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম। এই প্ৰশিক্ষণত চেছনা টি-৩৭ টুইটাৰ আৰু নৰ্থৰপ টি-৩৮ টেলনৰ দৰে উৰণীয়া বিমান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ইৰাণী বিপ্লৱৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰায় চাৰি মাহ আগতে ঘাটি এৰি যায়। [15][16] ইয়াৰ পিছত তেওঁ পৰিয়ালৰ সৈতে কঠোৰ নিৰাপত্তাৰ অধীনত মৰক্কোৰপৰা বাহামালৈ আৰু তাৰ পিছত মেক্সিকোলৈ যাত্ৰা কৰে।

উচ্চ শিক্ষা

[সম্পাদনা কৰক]

১৯৭৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত পাহলৱীয়ে উইলিয়ামছ কলেজত অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে,[17] কিন্তু ১৯৮০ চনত উইলিয়ামছ কলেজত পঢ়া এৰি দিয়ে। [18] তাৰ পিছত তেওঁ কায়ৰোৰ আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ ছাত্ৰ হিচাপে নামভৰ্তি কৰে যদিও তেওঁৰ উপস্থিতি অনিয়মিত আছিল। খবৰ অনুসৰি ১৯৮১ চনত তেওঁ সেই পাঠ্যক্ৰম পৰিত্যাগ কৰি ইৰাণৰ অধ্যাপকৰ তত্ত্বাৱধানত ব্যক্তিগত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখিছিল; সেই সময়ত তেওঁৰ অধ্যয়নৰ মূল বিষয় আছিল পাৰ্চী সংস্কৃতি আৰু ইতিহাস, দৰ্শন আৰু ইৰাণৰ তেল সম্পদ।[19]

মৰক্কোত থকাৰ সময়ত পাহলৱীয়ে ১৯৮৫ চনত দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ডাকযোগে জৰিয়তে ৰাজনীতি বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ৰেজা পাহলৱী নিজৰ মাতৃভাষাৰ উপৰি ইংৰাজী আৰু ফৰাচী ভাষাতো সাৱলীল।

উত্তৰাধিকাৰ

[সম্পাদনা কৰক]

প্ৰয়াত পিতৃৰ পিছত ৰাজপাটত বহাৰ শাৰীত প্ৰথম ৰেজা পাহলৱী। ২০১১ চনত আত্মহত্যা নকৰালৈকে তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ আলী-ৰেজাই দ্বিতীয় স্থানত আছিল। [20]

ব্যক্তিগত জীৱন

[সম্পাদনা কৰক]
১৯৬৭ চনত পিতৃৰ ৰাজ অভিষেকত পৰিয়ালৰ সৈতে ৰেজা পাহলৱী।

সম্পৰ্ক আৰু বিবাহ

[সম্পাদনা কৰক]

১৯৭৮ চনৰ পিপল আলোচনীৰ এটা প্ৰবন্ধ অনুসৰি ৰোমত লগ পোৱা এগৰাকী "সোণালী চুলিৰ, নীলা চকুৰ ছুইডিছ মডেল"ৰ সৈতে পাহলৱীৰ ৰোমাণ্টিক সম্পৰ্ক আছিল। একেটা প্ৰকাশনেই তেওঁ টেক্সাছৰ লুবকত প্ৰেমিকাৰ সৈতে বাস কৰা বুলিও প্ৰকাশ কৰিছে। ১৯৮০ চনলৈকে তেওঁৰ এগৰাকী ইজিপ্তৰ প্ৰেমিকা আছিল যি কায়ৰোৰ আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰী আছিল; তেওঁক দেহৰক্ষীয়ে "পহৰা" দিছিল বুলি কোৱা হয়।[21]

১৯৮৫ চনৰ আশে-পাশে পাহলৱীয়ে ইয়াছমিন এতমাদ-আমিনিৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰে।[17] ১৯৮৬ চনৰ ১২ জুনত কানেকটিকাটৰ গ্ৰীণউইচত তেওঁলোকৰ বিবাহ হয়; সেই সময়ত পাহলৱীৰ বয়স আছিল ২৫ আৰু ইয়াছমিনৰ বয়স আছিল ১৭।[22] দম্পতীহালৰ তিনিগৰাকী কন্যা আছে: নূৰ জাহৰা (জন্ম ৩ এপ্ৰিল ১৯৯২), ইমান লয়া (জন্ম ১২ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৩), আৰু ফাৰাহ মিত্ৰ (জন্ম ১৭ জানুৱাৰী ২০০৪)।[23] ২০২৫ চনত ইমানে ইহুদী-আমেৰিকান ব্যৱসায়ী ব্ৰেডলি শ্বাৰমানক বিয়া কৰায়; শ্বাৰমান ড্ৰোন ভিত্তিক সামগ্ৰী যোগানকাৰী মেটাৰনেটৰ অংশীদাৰিত্বৰ মুৰব্বী।[24]

২০০৪ চনত পাহলৱীক বেলজিয়ামৰ ৰজা দ্বিতীয় এলবাৰ্টৰ অষ্টম নাতিনী ৰাজকুমাৰী লুইজৰ "বেচৰকাৰী গডফাদাৰ" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।[25]

ৰাষ্ট্ৰীয়

[সম্পাদনা কৰক]
  • ছ'ভাৰেইন এণ্ড গ্ৰেণ্ড কলাৰ অৱ দ্য অৰ্ডাৰ অৱ পাহলাভি (২৬ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৬৭, ইৰাণ)
  • মহম্মদ ৰেজা শ্বাহ পাহলৱী ৰাজ অভিষেক পদক (২৬ অক্টোবৰ ১৯৬৭, ইৰাণ)
  • ২৫বছৰীয়া শতবাৰ্ষিকী পদক (১৪ অক্টোবৰ ১৯৭১, ইৰাণ)
  • পাৰ্চেপলিছ পদক (১৫ অক্টোবৰ ১৯৭১, ইৰাণ)
  • নাইট অৱ দ্য ৰয়েল অৰ্ডাৰ অৱ দ্য চেৰাফিম (২৪ নৱেম্বৰ ১৯৭০, ছুইডেন)
  • ইটালিয়ান ৰিপাব্লিকৰ অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিটৰ নাইট গ্ৰেণ্ড ক্ৰছ (১৫ ডিচেম্বৰ ১৯৭৪, ইটালী) [26]
  • নাইট অৱ দ্য কলাৰ অৱ দ্য ৰয়েল অৰ্ডাৰ অৱ ইছাবেলা দ্য কেথলিক (১৯ এপ্ৰিল ১৯৭৫, স্পেইন) [27]
  • গ্ৰেণ্ড ক্ৰছ অৱ দ্য নেচনেল অৰ্ডাৰ অৱ দ্য লিজিয়ন অৱ অনাৰ (১৪ ডিচেম্বৰ ১৯৭৬, ফ্ৰান্স)
  • গ্ৰেণ্ড ষ্টাৰ অৱ দ্য ডেকোৰেচন অৱ অনাৰ ফৰ চাৰ্ভিচ টু দ্য ৰিপাব্লিক অৱ অষ্ট্ৰিয়া (১৯৭৬, অষ্ট্ৰিয়া) [28]
  • গ্ৰেণ্ড কলাৰ অৱ দ্য ৰয়েল অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ড্ৰাম (ৰুৱাণ্ডা) [29]
  • নাইট অৱ দ্য ছুপ্ৰিম অৰ্ডাৰ অৱ দ্য মষ্ট হলি এনাউন্সেচন (২৬ এপ্ৰিল ২০২৩, হাউচ অৱ চেভয়) [30]

অন্যান্য স্বীকৃতি

[সম্পাদনা কৰক]
  • ৰেডিঅ' ফাৰ্দাৰ বছৰৰ ব্যক্তি অনলাইন সমীক্ষা (২০ মাৰ্চ ২০১১) [31]
  • মেয়ৰ জন এ মিৰিচৰপৰা বেভাৰলী হিলছ চহৰৰ "কি টু দ্য চিটি" গ্ৰহণ (২৩ জানুৱাৰী, ২০১৭, লছ এঞ্জেলছ, কেলিফৰ্ণিয়া) [32][33]

গ্ৰন্থপঞ্জী

[সম্পাদনা কৰক]
  • Gozashteh va Ayandeh, London: Kayham Publishing, 2000. (in Persian)
  • Winds of Change: The Future of Democracy in Iran, Regnery Publishing Inc., 2002, আই.এচ.বি.এন. 0-89526-191-X.[34]
  • Iran: L'Heure du Choix, Denoël, 2009. (in French)

তথ্যৰ উৎস

[সম্পাদনা কৰক]
  1. Al-Sulaiti, Yousef (2023-06-06). "Reza Pahlavi's card for a new Iran". Global Affairs. Universidad de Navarra. https://www.unav.edu/web/global-affairs/reza-pahlavis-card-for-a-new-iran আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-03-09. "While some regime opponents blame Islam, Pahlavi affirms his Shia Muslim religion and repeatedly calls ‘non-regime clerics’ to join the people."
  2. Bragg, Julianna (2026-02-28). "What to know about Reza Pahlavi, a potential successor to lead Iran" (en ভাষাত). Axios. https://www.axios.com/2026/02/28/us-iran-leader-crown-prince-reza-pahlavi আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-03-18.
  3. "Reza Pahlavi". Britannica. Retrieved 25 April 2026.
  4. "Iran's exiled crown prince rises as a figure in protests, decades after leaving his homeland" (en ভাষাত). AP News. 9 January 2026. https://apnews.com/article/iran-protests-crown-prince-reza-pahlavi-cec4123ec75a0953bc0726e46ad32f1f আহৰণ কৰা হৈছে: 20 February 2026.
  5. "The exiled royal urging Iranians on to the streets". Financial Times. 10 January 2026. https://www.ft.com/content/c930adea-b9f8-4bcd-bfe5-ad9dad497106.
  6. "Son of Iran's toppled shah seeks a role as protests expand". Reuters. 11 January 2026. https://www.reuters.com/world/middle-east/son-irans-toppled-shah-seeks-role-protests-expand-2026-01-11/.
  7. "Amid Iran's unrest, is Reza Pahlavi gaining support?". DW. 11 January 2026. https://www.dw.com/en/amid-irans-unrest-is-reza-pahlavi-gaining-support/video-75421199.
  8. "Reza Pahlavi, the exiled son of Iran's last shah at centre of protest chants". BBC News. https://www.bbc.com/news/articles/c62wx1gr8y4o আহৰণ কৰা হৈছে: 20 January 2026. ""Critics counter that he remains too dependent on foreign backing and question whether Iranians inside the country, weary after decades of political turmoil, are ready to trust any exiled leader.""Some Iranians still revere his family name; others fear replacing one unelected ruler with another, even under a democratic guise.""
  9. "Iran Is Facing Its Deepest Crisis Since the 1979 Revolution". Jacobin. https://jacobin.com/2026/01/iran-protests-authoritarianism-trump-israel আহৰণ কৰা হৈছে: 20 January 2026.
  10. Ravid, Barak (13 January 2026). "Scoop: Trump's envoy secretly met Iran's exiled crown prince". Axios (website). https://www.axios.com/2026/01/13/pahlavi-witkoff-iran-protest-meeting-trump.
  11. Freedland, Jonathan (26 January 1997). "The Prince's Trust: The Boy Who Lost Everything". The Observer (London, United Kingdom): পৃষ্ঠা 97, 168–169.
  12. Kausik Bandyopadhyay; Sabyasachi Mallick (2013). Fringe Nations in World Soccer. Routledge. পৃষ্ঠা. 87. ISBN 978-1-317-99810-5.
  13. Houchang E. Chehabi (Autumn 2002). "A Political History of Football in Iran". Iranian Studies খণ্ড 35 (4): 387. doi:10.1080/14660970600615328.
  14. Axthelm, Pete; Brynner, Victoria (3 April 1989). "The Man Who Would Be Shah". People খণ্ড 31 (13). https://people.com/archive/the-man-who-would-be-shah-vol-31-no-13/ আহৰণ কৰা হৈছে: 25 January 2019.
  15. 1 2 "Pahlavi recalls 'tremendous boost to my morale' during Air Force training in Lubbock". Lubbock Avalanche-Journal. 9 January 2018. https://www.lubbockonline.com/news/local-news/2018-01-09/pahlavi-recalls-tremendous-boost-my-morale-during-air-force-training.
  16. "Caprock Chronicles: Lubbock once home to crown prince of Iran". Lubbock Avalanche-Journal. 10 February 2018. https://www.lubbockonline.com/caprock-chronicles/local-news/news/2018-02-10/caprock-chronicles-lubbock-once-home-crown-prince-iran.
  17. 1 2 Hall, Carla (21 May 1989). "The Shah Without a Country". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1989/05/21/the-shah-without-a-country/f0faf362-f2c1-4a3b-83e5-25ef1b0ecb87.
  18. "Empress Farah Dibah Pahlavi: My son may one day return to his country and take over his father's throne". United Press International. 23 July 1984. https://www.upi.com/Archives/1984/07/23/Empress-Farah-Dibah-Pahlavi-widow-of-the-deposed-shah/3013459403200/.
  19. "Former Student Prince Aims at Iranian Throne". The Berkshire Eagle. United Press International (Pittsfield, Massachusetts): পৃষ্ঠা 23. 6 August 1981.
  20. Moaveni, Azadeh (5 January 2011). "Iran Reacts to Suicide of the Shah's Son". Time. Archived from the original on 18 May 2019. https://web.archive.org/web/20190518135938/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2040830,00.html আহৰণ কৰা হৈছে: 22 May 2019. "Pahlavi's older brother Reza, first in line to the throne".
  21. Demaret, Kent; Williams, Keith (9 October 1978). "A Shah-in-Training Learns About Air Force Tradition and Sweet Texas Accents". People. https://people.com/archive/a-shah-in-training-learns-about-air-force-tradition-and-sweet-texas-accents-vol-10-no-15/.
  22. Pahlavi, Farah (2003) (Persian ভাষাত). Kohan Diārā. Farzad. পৃষ্ঠা. 462.
  23. Fard, Camelia (28 October 2020). "شصت‌سالگی شاهزاده رضا پهلوی و چشم‌انداز حضور زنان در آینده ایران" (Persian ভাষাত). Independent Farsi. https://www.independentpersian.com/node/94311/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C/%D8%B4%D8%B5%D8%AA%25E2%2580%258C%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D8%B4%D9%85%25E2%2580%258C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.
  24. Jordan, Eliana (11 June 2025). "Who is Bradley Sherman, the Jewish husband of an Iranian princess?". The Jewish Chronicle. https://www.thejc.com/news/world/who-is-bradley-sherman-the-jewish-husband-of-an-iranian-princess-fjys1bgv আহৰণ কৰা হৈছে: 16 January 2026.
  25. The Roman Catholic Church, the Church of the child being baptized, does not accept non-Catholics as godparents, given the religious nature of the role, so Pahlavi's role was downgraded to unofficial, not formal. Kadivar, Darius. "ROYAL CURTSY: Crown Prince Reza Godfather to Belgium's Prince Prince Laurent's Daughter". Iranian.com: Persian Realm. http://iranian.com/main/blog/darius-kadivar/royal-curtsy-crown-prince-reza-godfather-belgiums-prince-prince-laurents-daughte.html আহৰণ কৰা হৈছে: 4 October 2017.
  26. "REZA S.A.I. Ciro decorato di Gran Cordone" (it ভাষাত). https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/35145 আহৰণ কৰা হৈছে: 16 October 2012.
  27. "Boletín Oficial del Estado". http://www.boe.es/boe/dias/1975/04/22/pdfs/A08445-08445.pdf আহৰণ কৰা হৈছে: 18 July 2013.
  28. "Reply to a parliamentary question" (de ভাষাত). পৃষ্ঠা: 458. http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf আহৰণ কৰা হৈছে: 16 October 2012.
  29. "King Kigeli". King Kigeli. Archived from the original on 25 July 2011. https://web.archive.org/web/20110725120712/http://king-kigeli.org/ আহৰণ কৰা হৈছে: 30 May 2026.
  30. "Elenco dei Cavalieri dell'Ordine supremo della Santissima Annunziata". https://www.ordinidinasticicasasavoia.it/site/wp-content/uploads/ELENCO_Ordine-Santissima-Annunziata_21.07.2023.pdf. আহৰণ কৰা হৈছে: 21 November 2023.
  31. RFE/RL (22 March 2012). "Farda Audience Picks Late Shah's Son As Iran's Person of the Year". Radio Free Europe/Radio Liberty. https://www.rferl.org/a/farda_audience_late_shah_pahlavi_son_iran_person_of_year/24523974.html.
  32. Talbot, Victoria (26 January 2017). "Beverly Hills News – Iranian Crown Prince Reza Pahlavi Seeks Support For Peaceful Revolution". Archived from the original on 26 October 2017. https://web.archive.org/web/20171026110428/http://bhcourier.com/beverly-hills-news-iranian-crown-prince-reza-pahlavi-seeks-support-for-peaceful-revolution/ আহৰণ কৰা হৈছে: 28 May 2017.
  33. "The Mayor of Beverly Hills Presenting the Key to the City to The Crown Prince of Iran Reza Pahlavi". January 2017. https://www.youtube.com/watch?v=sUbst7VOb2c.
  34. "Winds of Change: The Future of Democracy in Iran". Middle East Quarterly খণ্ড 14 (1). 1 June 2002. https://www.meforum.org/articles/2007/winds-of-change-the-future-of-democracy-in-iran আহৰণ কৰা হৈছে: 5 September 2018.

বাহ্যিক সংযোগ

[সম্পাদনা কৰক]