সমললৈ যাওক

আগা খান প্ৰাসাদ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
(Aga Khan Palaceৰ পৰা পুনঃনিৰ্দেশিত)
আগা খান প্ৰাসাদ
অৱস্থান পুনে, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত
স্থানাংক 18°33′08″N 73°54′05″E / 18.5523°N 73.9015°E / 18.5523; 73.9015স্থানাংক: 18°33′08″N 73°54′05″E / 18.5523°N 73.9015°E / 18.5523; 73.9015
মাটিকালি ৭.৭ হেক্টৰ
নিৰ্মাণ ১৮৯২; ১৩৪ বছৰ  আগতে (1892)
পৰিচালক বৰ্গ গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মাৰক সমিতি

আগা খান প্ৰাসাদ (ইংৰাজী: Aga Khan Palace) ভাৰতৰ পুনে চহৰত চুলতান মহম্মদ শ্বাহ আগা খান তৃতীয়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই প্ৰাসাদ নিৰ্মাণৰ আঁৰত এক জনকল্যাণমূলক উদ্দেশ্য আছিল। নিজাৰী ইছমাইলী মুছলমানসকলৰ আধ্যাত্মিক নেতা আগা খানে পুনেৰ ওচৰৰ অঞ্চলসমূহত দুৰ্ভিক্ষত ভীষণভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা দৰিদ্ৰ লোকসকলক কামৰ সুবিধা দিব বিচাৰিছিল।[1] প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিবলৈ পাঁচ বছৰ সময় লাগিছিল আৰু ইয়াত প্ৰায় এক লাখ লোক জড়িত হৈছিল। নিৰ্মাণৰ ব্যয় প্ৰায় ১২ লাখ টকা হৈছিল।[2]

প্ৰাসাদটোৰ ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। মহাত্মা গান্ধী, তেওঁৰ পত্নী কস্তুৰবা গান্ধী আৰু তেওঁৰ সচিব মহাদেৱ দেশাইক ইয়াত কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হৈছিল। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অন্ত পেলোৱাৰ দাবীত আন্দোলন কৰা হৈছিল। সেই সময়ত সৰোজিনী নাইডু আৰু আন কেইবাজনো লোককো ইয়াত বন্দী কৰি ৰখা হৈছিল।[2] কস্তুৰবা গান্ধী আৰু মহাদেৱ দেশাইৰ মৃত্যু এই প্ৰাসাদতে হৈছিল।[3] ২০০৩ চনত ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব জৰীপে এই স্থানক ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্মাৰক হিচাপে ঘোষণা কৰে।[2][4] বিশেষ স্থাপত্য, সেউজীয়া পৰিৱেশ আৰু ফটোগ্ৰহণৰ বাবে উপযুক্ত পোহৰৰ বাবে আগা খান প্ৰাসাদ ফটোগ্ৰাফাৰসকলৰ বাবে এক জনপ্ৰিয় স্থান।

ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ প্ৰতীকী মূৰ্তি, আগা খান প্ৰাসাদ, পুনে
আগা খান প্ৰাসাদত মহাত্মা গান্ধীৰ ভস্ম
কস্তুৰবা গান্ধীৰ সমাধি

ঐতিহাসিকভাৱে এই প্ৰাসাদৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। মহাত্মা গান্ধী, তেওঁৰ পত্নী কস্তুৰবা গান্ধী আৰু তেওঁৰ সচিব মহাদেৱ দেশাইক ১৯৪২ চনৰ ৯ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৪ চনৰ ৬ মে'লৈ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত এই প্ৰাসাদত বন্দী কৰি ৰখা হৈছিল। বন্দী হৈ থকা সময়ছোৱাত কস্তুৰবা গান্ধী আৰু মহাদেৱ দেশাইৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁলোকৰ সমাধি প্ৰাসাদৰ চৌহদতে আছে। মহাত্মা গান্ধী আৰু কস্তুৰবা গান্ধীৰ স্মাৰকো একেটা চৌহদত মূলা নদীৰ ওচৰত আছে।[5]

এটা জনশ্ৰুতি অনুসৰি, দুৰ্ভিক্ষত ক্ষতিগ্ৰস্ত ওচৰৰ অঞ্চলৰ গাঁওবাসীক কৰ্মসংস্থাপন দিবলৈ চুলতানে এই প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰায় ১০০০ লোকক কামত নিয়োগ কৰিছিল আৰু প্ৰাসাদটো পাঁচ বছৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণত ১২ লাখ টকা ব্যয় হৈছিল। মুঠ মাটি ৭.৭ হেক্টৰ। ইয়াৰে প্ৰাসাদৰ নিৰ্মিত অংশ ২.৮ হেক্টৰ আৰু বাকী অংশত এখন ভালদৰে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা উদ্যান আছে।

১৯৫৩ চনৰপৰা ১৯৭২ চনলৈ প্ৰাসাদটোত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী উভয়কে শিক্ষা দিয়া এখন আৱাসিক বিদ্যালয় আছিল। ১৯৬৯ চনত আগা খান চতুৰ্থয়ে গান্ধী আৰু তেওঁৰ দৰ্শনৰ প্ৰতি সন্মান জনাই আগা খান প্ৰাসাদটো ভাৰতীয় জনসাধাৰণক দান কৰে।[1][2] বৰ্তমান প্ৰাসাদটোত গান্ধীৰ এটা স্মাৰক আছে আৰু তাত তেওঁৰ ভস্ম সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল। তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ১৯৭৪ চনত এই স্থান পৰিদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁ প্ৰাসাদটোৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে বছৰি ২ লাখ টকাৰ ধন নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ১৯৯০-ৰ দশকলৈ এই ধনৰ পৰিমাণ ১০ লাখ টকালৈ বৃদ্ধি পাইছিল।[6] ইয়াৰ পিছত পৰ্যাপ্ত ধন আবণ্টন নোহোৱাৰ বাবে ভাৰতৰ এই ৰাষ্ট্ৰীয় স্মাৰকটো বহু বছৰ ধৰি অৱহেলিত হৈ আছিল। ১৯৯৯ চনৰ জুলাই মাহত স্মাৰকটোৰ অৱনতি ঘটা অৱস্থাৰ প্ৰতিবাদত পুনে ৰে'ল ষ্টেচনৰ ওচৰত থকা মহাত্মা গান্ধীৰ মূৰ্তিৰ ওচৰত প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হৈছিল। বৰ্তমান ইয়াৰ অৱস্থা যথেষ্ট উন্নত হৈছে।[7]

স্থাপত্য

[সম্পাদনা কৰক]

আগা খান প্ৰাসাদ ভাৰত-ছাৰাচেনিক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত। ইয়াত অলংকৃত ওপৰভাগ আৰু সৰু গম্বুজাকৃতিৰ শিখৰ আছে।[2] তলৰ মহলাৰ মাটি-কালি ১৭৫৬ বৰ্গমিটাৰ, প্ৰথম মহলাৰ মাটি-কালি ১০৮০ বৰ্গমিটাৰ আৰু দ্বিতীয় মহলাৰ নিৰ্মিত অংশৰ মাটি-কালি ৪৪৫ বৰ্গমিটাৰ। এই ভৱনৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে সমগ্ৰ ভৱনটোৰ চাৰিওফালে থকা ২.৫ মিটাৰ বহল বাৰাণ্ডা। প্ৰাসাদটোৰ বিশালতা আৰু সুন্দৰ স্থাপত্যই দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।[8]

সংগ্ৰহালয়

[সম্পাদনা কৰক]
মহাত্মা গান্ধী আৰু কস্তুৰবা গান্ধীৰ আলোকচিত্ৰ

আগা খান প্ৰাসাদৰ গান্ধী সংগ্ৰহালয় ছটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত বিস্তৃত। এই কক্ষসমূহত গান্ধী আৰু আন লোকসকলৰ কেইবাটাও মূৰ্তি প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ ইতিহাস চাৰ্ট আৰু চিত্ৰৰ সহায়ত দেখুওৱা হৈছে।[2]

প্ৰাসাদৰ চৌহদে ১৯ একৰ মাটি আগুৰি আছে। ইয়াৰে ৭ একৰ মাটি নিৰ্মিত অংশ। প্ৰাসাদটো গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মাৰক সমিতিৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো।[9] ইয়াত খাদী আৰু অন্যান্য হাতে-বোৱা বস্ত্ৰ বিক্ৰী কৰা এখন দোকানো আছে।[10] ইয়াত এখন আহাৰ গ্ৰহণৰ ঠায়ো আছে। চৌহদটোত কস্তুৰবা গান্ধী আৰু মহাদেৱ দেশাইৰ সমাধিও আছে। মাৰ্বলৰ সমাধিসমূহত দুয়োগৰাকীৰ ভস্ম সংৰক্ষণ কৰা হৈছে আৰু এই সমাধিসমূহ অষ্টভুজাকাৰ। ১৯৯২ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ ভস্মৰ এটা অংশ চৌহদলৈ অনা হয় আৰু একেধৰণৰ এটা সমাধি নিৰ্মাণ কৰা হয়। তিনিওটা সমাধি মাৰ্বলৰ মজিয়াযুক্ত এখন দেৱালেৰে আগুৰি থকা চৌহদত অৱস্থিত।[2]

প্ৰাসাদত অনুষ্ঠিত কাৰ্যসূচী

[সম্পাদনা কৰক]
পিছফালৰ বাঁওফালৰপৰা দেখা আগা খান প্ৰাসাদ

গান্ধী স্মাৰক সমিতিয়ে প্ৰাসাদটোত তলত দিয়া ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানসমূহ পালন কৰে—

বাৰ্ষিক অনুষ্ঠানসমূহৰ উপৰি কেইবা দশক ধৰি প্ৰতিদিনে পুৱা সমাধিস্থলত প্ৰাৰ্থনা সভা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। এই প্ৰাৰ্থনাত প্ৰতিদিনে বহু লোকৰ সমাগম হয়। ২ অক্টোবৰত মহাত্মা গান্ধীক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাবলৈ অহা লোকৰ বাবে সেই সংখ্যা প্ৰায় তিনিগুণ বৃদ্ধি পায়।[11]

চিত্ৰসম্ভাৰ

[সম্পাদনা কৰক]
আগা খান প্ৰাসাদৰ পেনোৰামিক দৃশ্য
প্ৰাসাদৰপৰা দেখা পেনোৰামিক দৃশ্য

লগতে চাওক

[সম্পাদনা কৰক]

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. 1 2 Suryawanshi, Sudhir (1 February 2012). "State govt to set up special cell to preserve heritage structures". DNA India. Archived from the original on 24 December 2018. https://web.archive.org/web/20181224191154/https://www.questia.com/hbr-welcome.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Datta, Rangan (30 January 2024). "Aga Khan Palace in Pune — where Mahatma Gandhi & other freedom fighters were put behind bars". My Kolkata. The Telegraph. https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/aga-khan-palace-prison-for-mahatma-gandhi-other-freedom-fighters-in-pune/cid/1997127.
  3. ↑ "Respecting our legacy". Deccan Herald. 29 April 2012. http://www.deccanherald.com/content/245537/respecting-our-legacy.html.
  4. ↑ "On Gandhi Heritage Sites list, Aga Khan Palace, Yerawada jail". The Indian Express. 5 September 2010. http://www.indianexpress.com/news/on-gandhi-heritage-sites-list-aga-khan-palace-yerawada-jail/677604/0.
  5. ↑ "Aga Khan Palace History". http://www.virtualpune.com/html/localguide/attractions/html/aga_khan_palace.shtml। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 May 2012.
  6. ↑ Deshmukh, Vinita (16 July 1999). "In Shiv shahi, Aga Khan Palace has no place?". The Indian Express (Pune). Archived from the original on 23 February 2001. https://web.archive.org/web/20010223112433/http://www.expressindia.com/ie/daily/19990716/ige16145.html.
  7. ↑ "Congress flays State Govt for neglect of Aga Khan palace". The Indian Express (Pune). 17 July 1999. http://www.indianexpress.com/Storyold/109864/.
  8. ↑ Times News Network (1 May 2004). "Paint job 'taints' historic photos". The Times of India (Pune). http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-05-01/pune/28328512_1_paint-photos-damage. [সংযোগবিহীন উৎস]
  9. ↑ Aga Khan Palace Archived 9 May 2010 at the Wayback Machine Punediary.com. Retrieved 10 May 2012.
  10. ↑ "Try these places". India Today. 15 February 2012. https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20120227-places-delhi-bangalore-hyderabad-mumbai-pune-757355-2012-02-14.
  11. ↑ "Following the Mahatma". The Indian Express. 2 October 2009. http://www.indianexpress.com/news/following-the-mahatma/523999/0.

বাহ্যিক সংযোগ

[সম্পাদনা কৰক]