সমললৈ যাওক

ওম পুৰী

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
(Om Puriৰ পৰা পুনঃনিৰ্দেশিত)
ওম পুৰী
অ'বিই

২০১০ টৰন্টো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত পুৰী।
জন্ম ওম প্ৰকাশ পুৰী
১৮ অক্টোবৰ, ১৯৫০
আম্বালা, পঞ্জাব, ভাৰত
(বৰ্তমান হাৰিয়ানা, ভাৰত।)
মৃত্যু ৬ জানুৱাৰী, ২০১৭ (৬৬ বছৰ)
মুম্বাই, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত
শিক্ষানুষ্ঠান ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান
ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়
পেচা অভিনেতা
সক্ৰিয় হৈ থকা সময় ১৯৭২–২০১৭
দাম্পত্যসঙ্গী
  • সীমা কাপুৰ (বি. ১৯৯১; বিবাহ বিচ্ছেদ ১৯৯১)
  • নন্দিতা পুৰী (বি. ১৯৯৩; বিবাহ বিচ্ছেদ ২০১৩)[1]
সন্তান

ওম প্ৰকাশ পুৰী (ইংৰাজী: Om Puri); ১৮ অক্টোবৰ ১৯৫০ – ৬ জানুৱাৰী ২০১৭) আছিল এজন ভাৰতীয় অভিনেতা যিয়ে মূলসুঁতিৰ বাণিজ্যিক হিন্দী ছবিৰ লগতে উৰ্দু, মালয়ালম, বাংলা, কানাড়া, ইংৰাজী, পাঞ্জাবী, গুজৰাটী, তেলেগু, আৰু মাৰাঠী ছবিৰ লগতে স্বতন্ত্ৰ আৰু কলাত্মক ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু কেইবাখনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চিনেমাতো অভিনয় কৰিছিল। তেওঁক বিশ্ব চিনেমাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা হিচাপে বহুলভাৱে গণ্য কৰা হয়।[2][3] তেওঁ ১৯৯০ চনত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ দুটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, দুটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে। ২০০৪ চনত তেওঁক অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰৰ সন্মানীয় অফিচাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।[4][5]

আক্ৰোশ (১৯৮০), আৰোহন (১৯৮২), অৰ্ধ সত্য (১৯৮৩),ডিস্কো ডান্সাৰ (১৯৮২) আদি ছবিত লেখক সমৰ্থিত চৰিত্ৰ, টেলিভিছন ছবি যেনে সদ্গতি (১৯৮১) আৰু তমস (১৯৮৭), জানে ভি দো ইয়াৰো (১৯৮৩), চাচি ৪২০ (১৯৯৭), হেৰা ফেৰী (২০০০), চুপ চুপ কে (২০০৬) আৰু ঢোল (২০০৭)ত লঘু হৃদয়ৰ চৰিত্ৰ আৰু তেওঁৰ সমগ্ৰ কেৰিয়াৰৰ কেইবাখনো মূলসুঁতিৰ বাণিজ্যিক ছবিৰ বাবে তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত। পৰিচালক শ্যাম বেনেগাল আৰু গোবিন্দ নিহালানীৰ সৈতে তেওঁ বিভিন্ন সহযোগিতামূলক কাম কৰি‍ছিল।[6] পুৰীয়ে আমেৰিকা, পাকিস্তান[7] আৰু ব্ৰিটেইনতো অভাৰতীয় প্ৰডাকচনত অভিনয় কৰিছিল।[8] ১৯৯০ চনত তেওঁ মাই ছন দ্য ফেনেটিক (১৯৯৭) আৰু কমেডী নাটক ইষ্ট ইজ ইষ্ট (১৯৯৯) ছবিত অভিনয় কৰে, তেখেতে মুখ্য চৰিত্ৰত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বাবে বাফটা বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে।[9]

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

[সম্পাদনা কৰক]

ওম পুৰীৰ জন্ম হৈছিল হাৰিয়ানাৰ আম্বালাত।[10] তেওঁৰ পিতৃ টেক চান্দ পুৰীয়ে[11] ৰেলৱে আৰু ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত কাম কৰিছিল।[12] পুৰীৰ পিতৃ-মাতৃয়ে কোনো জন্মৰ প্ৰমাণ পত্ৰ পোৱা নাছিল আৰু কোনো তথ্য নাছিল, সেয়ে তেওঁৰ জন্ম তাৰিখৰ বিষয়ে পৰিয়াল নিশ্চিত নাছিল। কিন্তু মাকে তেওঁক হিন্দু উৎসৱ দশেৰাৰ দুদিন পাছত জন্ম হোৱা বুলি কৈছিল৷ যেতিয়া তেওঁ স্কুলীয়া শিক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁৰ খুড়াকে ১৯৫০ চনৰ ৯ মাৰ্চ তাৰিখটোকে‍ তেওঁৰ "অফিচিয়েল" জন্মদিন হিচাপে বাছি লৈছিল। অৱশ্যে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পাছত তেওঁ যেতিয়া মুম্বাইলৈ গুচি আহিছিল, পুৰীয়ে ১৯৫০ চনত দশেৰা কেতিয়া উদযাপন কৰা হৈছিল সেয়া বিচাৰি উলিয়াইছিল আৰু ১৮ অক্টোবৰ তেওঁৰ জন্ম তাৰিখ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।[13]

পুৰী আহিছিল এক সামাজিকভাৱে অৱহেলিত পৃষ্ঠভূমিৰ পৰা। যেতিয়া তেওঁৰ বয়স ছবছৰ আছিল, চিমেণ্ট চুৰিৰ অভিযোগত তেওঁৰ ৰেলৱে কৰ্মচাৰী পিতৃক কাৰাগাৰত থোৱা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো গৃহহীন হৈ পৰিল। জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে পুৰীৰ ভাতৃ বেদ প্ৰকাশ পুৰীয়ে কুলি (ৰেলৱে পৰ্টাৰ) আৰু পুৰীয়ে স্থানীয় চাহৰ দোকানত কাম কৰিছিল[14] আৰু পৰিয়ালৰ পোহপাল দিবলৈ ওচৰৰ ৰেলপথৰ পৰা কয়লা সংগ্ৰহ কৰিছিল।[15] পাছলৈ তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভাতৃৰ সন্তানসকলক শান্তি নামৰ এগৰাকী দাসীয়ে ডাঙৰ-দীঘল কৰে।[16]

কাম কৰি থকাৰ মাজতেই পুৰীয়ে পঢ়া-শুনা চলাই নিছিল৷ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পাছত তেওঁ দিল্লীৰ নেচনেল স্কুল অৱ ড্ৰামাত যোগদান কৰি নাট্য অভিনয় অধ্যয়ন কৰে।[17] দীৰ্ঘদিনীয়া বন্ধু আৰু এন এছ ডিৰ এজন সহপাঠী নাছিৰুদ্দিন শ্বাহে তেওঁক অনুসৰণ কৰি পুৰীক পুনা (বৰ্তমানৰ পুনে)ৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন প্ৰতিষ্ঠানলৈ যাবলৈ উৎসাহিত কৰে।[16][18] পাছত দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পুৰীয়ে কৈছিল যে তেওঁৰ পৰিয়ালটো ইমানেই দুখীয়া আছিল যে এফ টি আই আইত যোগদান কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ হাতত পিন্ধিবলৈ এটা ভাল কামিজো নাছিল। শ্বাহৰ মতে, পুৰী এফ টি আই আইৰ শিক্ষাত হতাশ হৈ পৰিছিল আৰু তেওঁ যেতিয়া সুপৰিচিত হৈছিল - তেওঁ টিউচন মাচুল দিব পৰা নাছিল, তেতিয়া প্ৰতিষ্ঠানটোৱে তেওঁক ২৮০ টকা মাচুল ঋণ দিবলৈ কৈছিল যিটো পুৰীয়ে তেওঁলোকৰ ওপৰত হোৱা "ইম্পিছ থ্ৰিল"ৰ বাবে দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল।[19]

কেৰিয়াৰ

[সম্পাদনা কৰক]

পুৰীৰ প্ৰথমখন ছবি আছিল চোৰ চোৰ চুপ জা নামৰ শিশু চলচ্চিত্ৰ। এই সময়ছোৱাত জীৱন-নিৰ্বাহৰ বাবে তেওঁ অভিনেতা ষ্টুডিঅ'ত কাম কৰিছিল য'ত ভৱিষ্যতৰ অভিনেতা যেনে গুলচন গ্ৰভাৰ আৰু অনিল কাপুৰ তেওঁৰ ছাত্ৰ আছিল।[14]

ইয়াৰ পাছত পুৰীয়ে বহুতো ভাৰতীয় ছবিত কাম কৰাৰ লগতে যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকাত নিৰ্মিত বহুতো ছবিত কাম কৰে।[20]

১৯৭৬ চনত বিজয় টেণ্ডুলকাৰৰ একে নামৰ মাৰাঠী নাটকৰ আধাৰত নিৰ্মিত মাৰাঠী ছবি ঘাশীৰাম কোটৱাল[21][22]ৰ যোগেদি‍ পুৰীৰ মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰ ধাৰাত অভিষেক ঘটে।[22] ইয়াৰ পৰিচালনা কৰিছিল কে হৰিহৰণ আৰু মণি কৌলে এফ টি আই আইৰ ১৬ জন স্নাতক ডিগ্ৰীধাৰীৰ সহযোগত।[23] তেওঁ দাবী কৰিছে যে তেওঁৰ শ্ৰেষ্ঠ কামৰ বাবে তেওঁক "বাদাম" দিয়া হৈছিল।[24] অমৰীশ পুৰী, নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ, শ্বাবানা আজমী আৰু স্মিতা পাটিলৰ লগতে‍ তেতিয়াৰ আৰ্ট ফিল্ম যেনে ভৱানী ভৱৈ (১৯৮০), সদগতি (১৯৮১), অৰ্ধ সত্য (১৯৮২), মিৰ্চ মচলা (১৯৮৬) আৰু ধাৰাৱী (১৯৯২)ত অভিনয় কৰা মূল অভিনেতাসকলৰ ভিতৰত তেৱোঁ আছিল।

তেওঁ বহুতো অগতানুগতিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে যেনে আক্ৰোশ (১৯৮০)ত এজন বলি হোৱা জনজাতীয়ৰ চৰিত্ৰত;[25] ডিস্কো ডান্সাৰ (১৯৮২)ত জিমিৰ মেনেজাৰ;[26] অৰ্ধ সত্যৰ এজন আৰক্ষী পৰিদৰ্শক (১৯৮২),[26] যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে;[27] ছিপিয়ান (১৯৮৪)ত এজন নম্ৰ স্বামী,[28] জামানাত বিনোদৰ খুড়াক, মাচিছৰ শিখ উগ্ৰপন্থী কোষ এটাৰ নেতা (১৯৯৬); ১৯৯৭ চনত বাণিজ্যিক ছবি গুপ্তত পুনৰ এজন কঠোৰ পুলিচ হিচাপে; আৰু ধূপ (২০০৩)ত এজন শ্বহীদ সৈনিকৰ সাহসী পিতৃ হিচাপে।

১৯৯৯ চনত পুৰীয়ে কানাড়া ছবি এ.কে. ৪৭ চনত চহৰখনক অন্ধকাৰ জগতৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰা এজন কঠোৰ আৰক্ষী বিষয়া হিচাপে ভূমুকি মাৰে — এই ছবিখনে ব্যৱসায়িকভাৱে এক বৃহৎ সাফল্য লাভ কৰিছিল৷ ছবিখনত পুৰীৰ অভিনয় স্মৰণীয়। কানাড়া সংলাপৰ বাবে তেওঁ নিজৰ কণ্ঠস্বৰ আগবঢ়াইছিল। সেই বছৰতে তেওঁ ব্ৰিটি কমেডী-ড্ৰামা ছবি ইষ্ট ইজ ইষ্টত অভিনয় কৰে, য'ত তেওঁ উত্তৰ ইংলেণ্ডত প্ৰথম প্ৰজন্মৰ পাকিস্তানী অনুপ্ৰৱেশকাৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল,[25] তেওঁ ছবিখনত পশ্চিমীয়া সন্তানৰ সৈতে মিলিবলৈ বহুত বেছি সংগ্ৰাম কৰিছিল।

২০০৯ চনত পুৰি

পুৰীৰ বহু প্ৰশংসিত ছবি গান্ধী (১৯৮২, ৰিচাৰ্ড এটেনব'ৰ'ৰ পৰিচালনা)।[25][29] নব্বৈৰ দশকৰ মাজভাগত তেওঁ মূলসুঁতিৰ হিন্দী চিনেমাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বৈচিত্ৰ্যতা আনে, য’ত তেওঁৰ চৰিত্ৰসমূহ চলচ্চিত্ৰ সমালোচকতকৈ দৰ্শকৰ প্ৰতি দৃষ্টি ৰাখি‍ সৃষ্টি কৰা হৈছিল৷ মাই ছন দ্য ফেনেটিক (১৯৯৭), ইষ্ট ইজ ইষ্ট (১৯৯৯)[26] আৰু দ্য পেৰ'ল অফিচাৰ (২০০১) আদি বহুতো ব্ৰিটিছ ছবিত অভিনয় কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰিচিত হয়। তেওঁ হলিউডৰ ছবিসমূহত অভিনয় কৰিছিল য'ত চিটি অৱ জয় (১৯৯২)ত[28] পেট্ৰিক শ্বৱেজৰ বিপৰীতে;[29] উলফ (১৯৯৪)ত জেক নিকোলছনৰ সৈতে;[28][29] আৰু ভেল কিলমাৰৰ বিপৰীতে দ্য গোষ্ট এণ্ড দ্য ডাৰ্কনেছ (১৯৯৬)ত[29] অভিনয় কৰিছিল৷ ২০০৭ চনত তেওঁ টম হেংকছ আৰু জুলিয়া ৰবাৰ্টছে অভিনয় কৰা চাৰ্লি উইলছনৰ যুদ্ধত জেনেৰেল জিয়া-উল-হকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।[28]

কক্কাজী কাহেন (১৯৮৮) (সাধাৰণ অৰ্থ "খুড়াই কয়")ৰ দৰে হিন্দী টেলিভিছন ধাৰাবাহিকত ৰাজনীতিবিদৰ পেৰ'ডি হিচাপে পৰিগণিত হোৱা পান চোবাই থকা 'কক্কাজী' আৰু নায়কৰ ভৰি চুই ভাল পোৱা মিষ্টাৰ যোগী (১৯৮৯)ৰ দৰে বিনয়ী 'সূত্ৰধাৰ' হিচাপে কাম কৰিছে। এই ধাৰাবাহিক দুখনে কমেডিয়ান হিচাপে ওম পুৰীৰ বহুমুখী ক্ষমতাক চিনাক্ত কৰিছিল। একে নামৰ হিন্দী উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মিত গোবিন্দ নিহালানীৰ টেলিভিছন ছবি তমস (১৯৮৮)[26]ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। তেওঁ জানে ভি দো ইয়াৰোৰ দৰে হিন্দী ছবিত কমিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যিয়ে পদ্ধতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল,[28] তাৰ পাছত চাচি ৪২০ (১৯৯৭), হেৰা ফেৰী (২০০০), চোৰ মাচায়ে শ্বোৰ (২০০২), দীৱানে হুৱে পাগল, চুপ চুপ কে, কিছমেট কানেকচন আৰু মালামাল উইকলি (২০০৬) আৰু অ' মাই গড আদি‍। প্ৰিয়দৰ্শন আৰু কমল হাছানৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ছবিত তেওঁ নিয়মীয়াকৈ আছিল।

বাণিজ্যিক হিন্দী ছবিত তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ভূমিকাসমূহৰ ভিতৰত আছিল দ্ৰোহকাল, ইন কাষ্টডি, নৰসিংহ, ঘায়েল, মৃত্যুদণ্ড, আস্থা, হে ৰাম, প্যাৰ তোহ হোনা হি থা, ফাৰ্জ, গদৰ, লক্ষ্য, দেৱ (২০০৪), ৰং দে বসন্তি, যুৱ, সিং ইজ কিং, মেৰে বাপ পেহলে আপ, বিলু, কিয়ুংকি, লাক্ষ্য, দবাং, ভাজী ইন প্ৰব্লেম, খাপ, বজৰংগী ভাইজান, ঘায়েল এগেইন আদি৷ পুৰীক ৰ’ড টু সংগম (২০০৯) ছবিখনত মহম্মদ আলী কছুৰীৰ চৰিত্ৰত দেখা গৈছিল। ২০১০ চনত তেওঁ দ্য হেংমেনত অভিনয় কৰে। ২০১১ চনত তেওঁ ভাৰতীয় একচন ছবি ডন ২ ত অভিনয় কৰিছিল।

২০০৪ চনৰ পৰা ২০০৫ চনৰ ভিতৰত চ’নী চেনেলত প্ৰচাৰিত হোৱা দ্বিতীয় ছিজনৰ ধাৰাবাহিক আহাতৰ কিছু খণ্ডত তেওঁ কাম কৰিছিল৷ টেলিভিছনৰ আন উল্লেখযোগ্য অভিনয়ৰ ভিতৰত আছিল ভাৰত এক খোজ, যাত্ৰা, মিষ্টাৰ যোগী, কাকাজী কহিন, ছি হকছ, অন্তৰাল আৰু সাৱধান ইণ্ডিয়াৰ দ্বিতীয় ছিজন।[30]

২০১৪ চনত তেওঁ হেলেন মিৰেনৰ বিপৰীতে কমেডী-নাটক দ্য হাণ্ড্ৰেড-ফুট জাৰ্নিত অভিনয় কৰে।[21][28] ২০১৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ মাৰাঠী ছবি ১৫ আগষ্ট ভগিলে ২৬ জানুৱাৰীৰ কাম কৰি আছিল।[31]

তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত মুক্তি পোৱা কেইবাখনো সম্পূৰ্ণ ছবিৰ ভিতৰত আছে ভাইচৰয় হাউচ আৰু টিউবলাইট আদি‍।[32]

ব্যক্তিগত জীৱন

[সম্পাদনা কৰক]

১৯৯১ চনত পুৰীয়ে অভিনেতা অনু কাপুৰৰ ভগ্নী পৰিচালক/লেখিকা সীমা কাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় যদিও আঠ মাহৰ পাছত তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনৰ অন্ত পৰে।[33]

১৯৯৩ চনত তেওঁ সাংবাদিক নন্দিতা পুৰীৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ এটি পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়।[34][35] ২০০৯ চনত নন্দিতাই স্বামীৰ জীৱনী আনলাইকলি হিৰো: দ্য ষ্ট’ৰী অৱ ওম পুৰী লিখিছিল৷ কিতাপখন প্ৰকাশৰ লগে লগে পুৰীয়ে তেওঁৰ পূৰ্বৰ সম্পৰ্কৰ স্পষ্ট বিৱৰণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাত তেওঁৰ ক্ষোভৰ কথা ব্যক্ত কৰে‍।[36] ২০১৩ চনত নন্দিতাই তেওঁৰ বিৰুদ্ধে ঘৰুৱা হিংসাৰ অভিযোগ দাখিল কৰে আৰু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পাছতে দুয়োজনে ন্যায়িক পৃথকীকৰণৰ পথ বাছি লয়।[37]

তেওঁৰ দ্বিতীয় পত্নীয়ে প্ৰকাশ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ এখন "ধৰ্মনিৰপেক্ষ ঘৰ" আছিল,[38] কিন্তু "যদিও ওম আচাৰ-অনুষ্ঠানিক নহয়, তেওঁ আনৰ তেনেকুৱা হোৱাত আপত্তি নকৰিছিল"।[38] তেওঁ "আধ্যাত্মিক পঠনত সান্ত্বনা" লাভ কৰিছিল, বিশেষকৈ আধ্যাত্মিক শিক্ষক একনাথ ইশ্বৰনৰ লেখাত, যাৰ বহু কিতাপ তেওঁ বন্ধু-বান্ধৱীৰ সৈতে সলনা-সলনি‍ কৰিছিল।[38] পুৰীয়ে ৰাজনীতিক গুৰুত্বসহকাৰে লোৱা নাছিল, আৰু প্ৰায়ে ৰন্ধা-বঢ়া বা বাগিচাৰ কাম কৰি আনন্দ পাইছিল।[38] ২০১২ চনত ৰাজ্যসভা টিভিৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত ওম পুৰীয়ে কৃষি আৰু ৰন্ধন প্ৰণালীৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰিছিল আৰু দাল ৰুটি নামৰ এখন ধাবা খোলাৰ সপোন আছে বুলি অৱগত কৰি‍ছিল।[39]

২০১১ চনত আন্না হাজাৰে আৰম্ভ কৰা ভাৰতীয় দুৰ্নীতি বিৰোধী আন্দোলনৰ সময়ত পুৰীয়ে ৰাজনৈতিক শ্ৰেণীটোক লক্ষ্য কৰি আনপঢ় (অৰ্থ অশিক্ষিত), নালায়ক (অৰ্থ অযোগ্য), আৰু ‘গৱাৰ’ (পিছপৰা আৰু নিৰক্ষৰক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা শব্দ) লগতে দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি ৰাজনৈতিক শ্ৰেণীটোক লক্ষ্য কৰি লৈছিল। পুৰীৰ বিৰুদ্ধে বিশেষাধিকাৰ জাননী প্ৰেৰণ কৰা লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা উভয় সংসদৰ সদস্যই পুৰীৰ এই মন্তব্য ভাল নাপালে৷ তাৰ পাছত তেওঁ নিজৰ মন্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰিছিল আৰু কৈছিল যে সে‍ই মুহূৰ্তত তেওঁ আৱেগিক হোৱাৰ বাবেই সে‍ই মন্তব্য ওলাইছিল।[40]

২০১৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত পুৰী এটা নিউজ চেনেলত উৰি আক্ৰমণৰ পাছত এজন হিন্দী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাই পাকিস্তানী অভিনেতাৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা সন্দৰ্ভত বিতৰ্কৰ কৰাৰ বাবে উপস্থিত হৈছিল। বিতৰ্কৰ সময়ত তেওঁ ভাৰতীয় জোৱানক লৈ অপমানজনক মন্তব্য কৰিছিল যাৰ ফলত ছ’চিয়েল মিডিয়াত তীব্ৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু পাছত পুৰীয়ে তেওঁৰ মন্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰিলে।[41]

২০১৭ চনৰ ৬ জানুৱাৰীত মুম্বাইৰ আন্ধেৰীত থকা বাসগৃহত হৃদক্ৰিয়া বন্ধ হৈ ৬৬ বছৰ বয়সত পুৰীৰ মৃত্যু হয়।[42][43][44] বিশ্ব চিনেমালৈ‍ আগ বঢে়াৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ৮৯ সংখ্যক একাডেমী বঁটা প্ৰদানৰ স্মৃতি শাখাত সন্মানিত কৰা হয়।[45]

ফিল্মগ্ৰাফী

[সম্পাদনা কৰক]

চলচ্চিত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
বৰ্ষ শিৰোনাম ভূমিকা টোকা
১৯৭৫ কল্লা কল্লা বাচিতকো
চোৰ চোৰ চুপজা
১৯৭৬ ঘাশীৰাম কোটৱাল ঘাশীৰাম মাৰাঠী ছবি
১৯৭৭ Smothered Voices
ভূমিকা
গোধূলি য়েংটা হিন্দীত দ্বিভাষিক-কানাড়া ভাষা (তব্বালিউ নীনাদে মগানে)
1978 Arvind Desai Ki Ajeeb Dastaan Rajesh
Bhookh Colonel
1979 Shaayad Nandlal
Saanch Ko Aanch Nahin
1980 Sparsh Dubey
Chann Pardesi Tulsi Punjabi film
Bhavni Bhavai Maanav Bhagat Gujarati film
Albert Pinto Ko Gussa Kyoon Aata Hai Madhu (mechanic)
Aakrosh Lahanya Bhiku Won – Filmfare Award for Best Supporting Actor
1981 Hari Hondal Bargadar : Share Cropper
Kalyug Bhavani Pandey
Shodh Surendra
1982 Gandhi Nahari
Disco Dancer David Brown
Waqt-Waqt Ki Baat
Raaste Pyar Ke Suldev
Vijeta Arvind
Naseeb Ni Balihari Gujarati film
1983 Gumnaam Hai Koi
Chokh Jadunath Bengali film
Jaane Bhi Do Yaaro Ahuja
Arohan Hari Mondal Won – National Film Award for Best Actor
Ardh Satya Anant Velankar Won – National Film Award for Best Actor
Nominated – Filmfare Award for Best Actor
Mandi Ram Gopal
Bekaraar
Ashray
1984 Party Avinash
Maati Maangey Khoon Durjan Singh
Duniya Vasudev
Shrant
Raavan Samant
Paar Ram Naresh
Ram Ki Ganga Laalu / Lal Dandhwani
Tarang Namdev
Sheeshay Ka Ghar
Giddh Bhashya
1985 Paththar Resham Singh
Zamana Shyamlal
Bahu Ki Awaaz Advocate Jaswant Srivastav
Holi Principal Pandey
Nasoor Dr Sunil
Sanjhi Bhikhu
Aghaat Trade Unionist
Debshishu Poor Labourer
1986 Antaheen
Genesis The weaver
New Delhi Times Ajay Singh
Long Da Lishkara Dittu Punjabi film
1987 Debshishu
Mirch Masala Abu Mian
Goraa
Susman Ramulu
Marte Dam Tak Daulat / D.K.
1988 Achanak
Hum Farishte Nahin Gopi / Tala Master / Murlidhar
Ek Hi Maqsad Ram Kumar Verma
Puravrutham Raman Malayalam film
1989 Shagun
Sava Ser Gehu
Darshana
Ilaaka Bheema (Raja's Foster Father)
1990 Sankranti
Kayedi
Halaat
Ghayal ACP Joe D'Souza Nominated – Filmfare Award for Best Supporting Actor
Disha Parshuram 'Pagal Parsa' Sarpat
1991 Irada Shankar
Sam & Me Chetan Parikh English film
Narsimha Suraj Narayan Singh 'Baapji'
Meena Bazar
Antarnaad
1992 Karm Yodha Sub-Inspector Patwardhan
Raat Sharji
Raatri Sharji Telugu film
Current Velu
City of Joy Hazari Pal English film
Ankuram Parvez Hussain Telugu film
Dharavi Rajkaran
1993 Aakanksha
Maya Memsaab
The Burning Season Rajiv Sharma
Patang Mathura
In Custody Deven
1994 Ankuram Satyam
Wolf Dr. Vijay Alezias English film
Drohkaal DCP Abhay Singh
Purush
Triyacharitra Billar
1995 Ek Ka Jawab Do
Beparoa
Zakhmi Sipahi Om Chaudhary
Aatank Hi Aatank Sharad Joshi
Brothers in Trouble Hussein Shah English film
Target Rambharosa
Tarpan Jassu
Kartavya Ghulam Rasul
1996 PremGranth Baliram
Krishna Minister Amar Prabhakar
The Ghost and the Darkness Abdullah English film
Maachis Sanatan Nominated – Filmfare Award for Best Supporting Actor
Ghatak: Lethal Sachdev
Ram Aur Shyam D.I.G. Suryapratap Thakur
Talaashi Inspector Puri
1997 Zameer: The Awakening of a Soul Jaichand Marwah
Gupt: The Hidden Truth Inspector Udham Singh Nominated – Filmfare Award for Best Supporting Actor
My Son the Fanatic Parvez English film
Bhai Advocate Satyaprakash
Chachi 420 Banwari lal-Secy
Mrityudand Rambaran Mahto
Nirnayak Inspector Nanak
Chupp Keshav Narang
Aastha Amar
1998 Vinashak  – Destroyer Inspector Khan
Zor: Never Underestimate the Force Shah Alam
Pyaar To Hona Hi Tha Inspector Khan Nominated – Filmfare Award for Best Supporting Actor
Such a Long Journey Ghulam Mohamed English film
China Gate Krishnakant Puri
1999 East Is East George Khan English film
Nominated – BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role
A.K.47 Commissioner Yashwant Sinha Kannada-Telugu film
Khoobsurat Dilip Chaudhary
Mon petit diable Tom French-Hindi Bilingual
2000 Dulhan Hum Le Jayenge Bhola Nath
Pukar Colonel Hussein
Hey Ram Subhash Goel
Hera Pheri Khadak Singh
Kunwara Balraj Singh
Kurukshetra Baburao Deshmukh
Ghaath Ajay Pandey
Zindagi Zindabad
Bas Yaari Rakho Tom
2001 Farz ACP Arjun Singh
Zahreela Arun Dev
Gadar: Ek Prem Katha Narrator
The Parole Officer George English film
Happy Now? Tin Man English film
The Zookeeper the Vet English film
The Mystic Masseur Ramlogan English film
Indian Joginder Singh
Deewaanapan Prakash Saxena - Suraj's dad
Bollywood Calling Subramaniam English film
Is Pyaar Ko Kya Naam Doon
2002 Pitaah Thakur Avadh Narayan Singh
Maa Tujhhe Salaam Narrator voice
Kranti Col. Krishnakanth
Ansh: The Deadly Part Bhagat Pandey
Pyaar Diwana Hota Hai S. Puri
Awara Paagal Deewana Ballu Bolbachan
Shararat DCP Bhosle
Chor Machaaye Shor DCP Pandey
Guru Mahaaguru Crocodile
Ghaav: The Wound Inspector Gautam
Dhruva Pratap Singh Kannada film
2003 Aapko Pehle Bhi Kahin Dekha Hai Sam
Kash Aap Hamare Hote Yashwant Raj Mankotia
Ek Aur Ek Gyarah: By Hook or by Crook Narrator Uncredited
Code 46 Bahkland English film
Miss India: The Mystery Inspector Yograj
Maqbool Inspector Pandit
Chupke Se Qasim Khan Qayamat
Kagaar: Life on the Edge Sub-Inspector Gokhale
Dhoop Father of Dead Military Man
Pyaar Kiya Nahin Jaata Om Prakash Khurana
2004 Yuva Prosonjit Bhatacharya
Aan: Men at Work Police Commissioner Khurana
Dev Special Commissioner Tejinder Khosla
Lakshya Subedar Maj. Pritam Singh
Kyun! Ho Gaya Na... Amit Khanna
King of Bollywood Karan Kumar
AK-47 Commissioner Yashwant Sinha
Stop! Anand Mehra
2005 Zinda Dil
Kisna: The Warrior Poet Jumman Miya
Mumbai Xpress ACP S.P. Rao
Mangal Pandey: The Rising Narrator
Amar Joshi Shahid Ho Gaya Writer
Kyon Ki Dr. Khurana
Deewane Huye Paagal Mehboob / Scientist Khurana
The Hangman Shiva Sathe
2006 Rang De Basanti Amanullah Khan
Baghi Haakam Singh
Malamaal Weekly Balwant 'Balu'
Chup Chup Ke Prabhat Singh Chauhan
Baabul Balwant Kapoor
Don: The Chase Begins Again CBI Officer Vishal Malik
2007 Khallas: The Beginning of End A.C.P. Akhlaq Khan
Delhii Heights Timmy Kohli
Panga Naa Lo Kartar Singh
Fool & Final Father of Rahul / Raja
Buddha Mar Gaya Vidyut Baba / Vidya
Victoria No. 203 Rana
Dhol Tripathi
Dum Kaata Ranade / Aabu
Charlie Wilson's War Muhammad Zia-ul-Haq English film
Shoot on Sight Junaid
Welcome Narrator
2008 Yaariyan Jagpal Bir 'J.B.' Singh
Lovesongs: Yesterday, Today & Tomorrow Aftab Jaffrey
Mere Baap Pehle Aap Madhav Mathur
Kismat Konnection Sanjeev Gill
Money Hai Toh Honey Hai Narrator
Singh Is Kinng Rangeela
Mukhbiir SP Intelligence  — Rathod
Maharathi ACP Gokhale
2009 Chal Chala Chal Omkar Nath
Billu Sahukaar Daamchand
Delhi-6 Madan Gopal Sharma
Baabarr Daroga Chaturvedi
London Dreams Arjun's uncle
Life Goes On Alok
Kurbaan Bhaijaan
Bolo Raam Inspector Indrajeet Singh Rathi
2010 Road to Sangam Mohammad Ali Kasuri
Na Ghar Ke Na Ghaat Ke Sankata Prasad Tripathi
Kushti Jiten Singh
Dabangg Inspector Kasturilal Vishkarma
West Is West George Khan English film
Action Replayy Rai Bhahadur
2011 Teen Thay Bhai Chixie Gill
Kucch Luv Jaisaa Madhu's Father
Love Express Khadak Singh Bakshi
Bin Bulaye Baraati Sub Inspector Pralay Pratap Singh
Khap Sarpanch
Don 2: The King is Back CBI Officer Vishal Malik
Society Kaam Se Gayi
2012 Agneepath Additional Commissioner Gaitonde
Tere Naal Love Ho Gaya Chaudhary
Chaar Din Ki Chandni Fatoor Singh
Mere Dost Picture Abhi Baaki Hai Baig Saab
Krishna Aur Kans Kans Voice
Son of Flower Munshi Pyare Lal Suman
The Reluctant Fundamentalist Abu English film
Kamaal Dhamaal Malamaal David
OMG: Oh My God! Hanif Qureshi
Chakravyuh Govind Suryavanshi
2013 Policegiri Commissioner
Jatt Boys Putt Jattan De Jora Vailly Punjabi film
Bhaji in Problem Mr. Dhingra Punjabi film
The Lovers Uncredited
2014 Heartless Sanjay Trehan
Bazaar E Husn Kishan Chand
The Hundred-Foot Journey Papa Kadam English
Aa Gaye Munde U.K. De Daleep Singh Dhillon
Little Terrors Abdul-Wadood Kamil
Chaar Sahibzaade Narrator Punjabi film
Voice
2015 Jai Jawaan Jai Kisaan Dr. Rajendra Prasad
Dirty Politics Laddu Babu aka Sai Kumar Konakandla
Leather Life Punjabi film
Jai Ho Democracy Pandeyji
Uvaa Hukum Pratap Choudhary
Miss Tanakpur Haazir Ho Matang Singh
Bajrangi Bhaijaan Moulana Sahab
Welcome Back Narrator Voice
Buniyaad Bapuji Punjabi film
Hogaya Dimaagh Ka Dahi Mirza Kishan Singh Joseph
Trafficker Supreme Court Judge English language Singaporean Thai film
2016 Ghayal Once Again ACP Joe D'Souza
A Million Rivers Shiv English[46][47]
Aadupuliyattam Muni Malayalam film
Nominated – IIFA Utsavam for Performance in a Supporting Role – Male
Project Marathwada Tukaram
Waarrior Savitri Yamraj
Actor In Law Rafaqat Mirza Pakistani film[48]
A Death in the Gunj O.P Bakshi
Mirzya Munna (Lauhar)
Gandhigiri Rai Saheb
Yeh Hai Lollipop Masoom
Chaar Sahibzaade: Rise of Banda Singh Bahadur Narrator
Chapekar Brothers Bal Gangadhar Tilak[49]
2017 Prakash Electronic Narrator[50]
Viceroy's House Ali Rahim Noor Posthumous release
English film[51]
The Ghazi Attack Admiral V.S. Nanda Posthumous release
Tiger Posthumous release (Kannada film)
Tubelight Banne Chacha Posthumous release
Mr. Kabaadi Channulal Surmewala Posthumous release
2018 Lashtam Pashtam Saleem Posthumous release
Load Wedding Raja's Father Posthumous release, Pakistani film
2019 The Gandhi Murder T.G., Director General of Police Posthumous release
2020 Gul Makai General Ashfaq Parvez Kayani Posthumous release
Omprakash Zindabaad Rambhajjan Posthumous release[52]
2023 Khela Hobe Fareek Bhai Posthumous release[53]
TBA 2006 Varanasi – The Untold Posthumous release; Completed; Unreleased [54][55]
Year Title Role Notes
1981 Sadgati Dukhi Television film
1984 The Jewel in the Crown Mr De Souza British series[56]
1985 Khandaan
1988 Bharat Ek Khoj Various characters [56]
Kakaji Kahin Kakaji [56]
Tamas Nathu Television film[56]
1988–1989 Mr. Yogi Narrator [56]
1993–1994 Kirdaar Various characters [57]
1994 Woh Chokri Television film
1997 Aahat Randhir magician 1 episode
Sea Hawks Uncle Sam [58]
1999 Antaral Shreevee
2001 CID Joe Santose episodes: The Case of Counterfeit Cop Part I and II
2002 Achanak 37 Saal Baad Narrator episode 1 opening scene narration
White Teeth Samad Miah Iqbal British TV serial
2002–2003 Jasoos Vijay Presenter
2003 Second Generation Sharma Television film
The Canterbury Tales Jetender British series
2013 Hum Ne Li Hai... Shapath ACP Vishvanath Cameo

বঁটা আৰু মনোনয়ন

[সম্পাদনা কৰক]

অসামৰিক বঁটা

[সম্পাদনা কৰক]
  • ১৯৯০: পদ্মশ্ৰী – ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা।[59]

চলচ্চিত্ৰ বঁটা

[সম্পাদনা কৰক]
বৰ্ষ শ্ৰেণী মনোনীত কাম ফলাফল
১৯৮২ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা আৰোহন বিজয়ী[60]
১৯৮৪ অৰ্ধ সত্য বিজয়ী[61]
১৯৮১ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা আক্ৰোশ বিজয়ী
১৯৮৪ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা অৰ্ধ সত্য মনোনীত
১৯৯১ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা ঘায়েল মনোনীত
১৯৯২ ঋণাত্মক ভূমিকাত শ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন নৰসিংহ মনোনীত
১৯৯৭ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা মাচিছ মনোনীত
১৯৯৮ কমিক ভূমিকাত শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় চাচি ৪২০ মনোনীত
শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা গুপ্ত : দা হিডেন ট্ৰুথ মনোনীত
১৯৯৯ পিয়াৰ তো হোনা হি থা মনোনীত
২০০৯ জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা বিজয়ী[62]
২০০০ মুখ্য চৰিত্ৰত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা ইষ্ট ইজ ইষ্ট মনোনীত
১৯৮৪ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা অৰ্ধ সত্য বিজয়ী

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. "Om Puri had an affair with his house help, he confessed this to his first wife one day before getting married". The Times of India. 10 April 2024. https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/om-puri-had-an-affair-with-his-house-help-he-confessed-this-to-his-first-wife-one-day-before-getting-married-i-didnt-have-the-courage-to-cancel-the-wedding/articleshow/120159393.cms. 
  2. Najar, Nida (10 January 2017). "Om Puri, a Film Actor Who Rose with the Indian New Wave, Dies at 66". The New York Times. https://www.nytimes.com/2017/01/09/movies/om-puri-a-film-actor-who-rose-with-the-indian-new-wave-dies-at-66.html. 
  3. "Om Puri, the actor par excellence who ruled both art and commercial cinema". ThePrint. 18 October 2019. https://theprint.in/theprint-profile/om-puri-the-actor-par-excellence-who-ruled-both-art-commercial-cinema/307106/। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 October 2022. 
  4. "Indian actor Om Puri awarded OBE". British Broadcasting Corporation. 23 July 2004. http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3921421.stm. 
  5. Wigmore, Richard (2009-05-15). Persson, Miah. Oxford Music Online. Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.2079344. http://dx.doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.2079344. 
  6. Gulzar, Saibal Chatterjee (2003). Encyclopaedia of Hindi Cinema. Publisher Popular Prakashan. পৃষ্ঠা. 606. ISBN 978-8179910665. https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC&pg=PT630। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 January 2016. 
  7. Qureshi, Nabeel (2016-09-09), Actor in Law, Filmwala Pictures, https://www.imdb.com/title/tt5333612/, আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-09-06 
  8. Kumar, Anuj (10 April 2014). "Blast from the past - Aakrosh (1980)". The Hindu. http://www.thehindu.com/features/friday-review/aakrosh-1980/article5894708.ece. 
  9. "Bafta nominations in full". BBC. 1 March 2000. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/662167.stm. 
  10. "Washing dishes at 6, dying as a top-notch Indian actor at 66: What you didn't know about Om Puri". indiatoday.com. 6 January 2017. https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/om-puri-953505-2017-01-06। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 October 2022. 
  11. "Om Puri's journey in showbiz was a fight against odds" (en ভাষাত). The Indian Express. 2009-11-15. https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/om-puris-journey-in-showbiz-was-a-fight-against-odds/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2023-01-31. 
  12. "Rediff on the Net, Movies:An interview with Om Puri". rediff.com. http://www.rediff.com/entertai/apr/04puri.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 August 2014. 
  13. Puri, Nandita (2009). Om Puri: Unlikely Hero. Roli Books. ISBN 978-9351940753. 
  14. 14.0 14.1 "Did you know? Om Puri ran a chai kiosk in his childhood". Dawn. 19 December 2015. http://images.dawn.com/news/1174470/did-you-know-om-puri-ran-a-chai-kiosk-in-his-childhood. 
  15. Panchal, Komal (6 January 2016). "RIP Om Puri: His journey from rag picking to cinematic success". The Indian Express. http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rip-om-puri-his-journey-from-rag-picking-to-cinematic-success-see-pics-4461617/. 
  16. 16.0 16.1 Jhal, Subhash (11 November 2009). "My wife made me look cheap: Om Puri". The Times of India. http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/My-wife-made-me-look-cheap-Om-Puri/articleshow/5218355.cms. 
  17. Sharma, Riya; Kaushik, Divya. "Om Puri passes away: NSD remembers its iconic student - Times of India" (en ভাষাত). https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/nsd-remembers-its-iconic-student/articleshow/56374941.cms. 
  18. "NSD Graduates". National School of Drama. http://nsd.gov.in/delhi/wp-content/uploads/2014/09/NSD-GRADUATES1.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-06. 
  19. "He was too quiet, reserved for an acting student: FTII batchmates remember Om Puri". The Indian Express. 7 January 2017. http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/he-was-too-quiet-reserved-for-an-acting-student-ftii-batchmates-remember-om-puri-4462710/. 
  20. "Om Puri, celebrated Indian actor, dies at 66". The Guardian. 6 January 2017. https://www.theguardian.com/world/2017/jan/06/om-puri-indian-actor-dies-aged-66. 
  21. 21.0 21.1 "Veteran actor Om Puri passes away, Bollywood mourns his demise". The Times of India. 7 January 2017. http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/veteran-actor-om-puri-passes-away-bollywood-mourns-his-demise/articleshow/56367905.cms. 
  22. 22.0 22.1 "The legacy of Om Puri". The Week. 6 January 2017. http://www.theweek.in/news/entertainment/the-legacy-of-om-puri.html. 
  23. "Om Puri dies of heart attack at 66". Livemint. 6 January 2017. http://www.livemint.com/Consumer/sLbOyfP93wEJGZK8NYjpuL/Thespian-Om-Puri-dies-of-heart-attack-at-66.html. 
  24. Pal, Divya (2014-07-31). "Om Puri earns 15–25 lakh not a crore for a film; does Bollywood have an age bias?". News18.. http://www.news18.com/news/india/om-puri-earns-15-25-lakh-not-a-crore-for-a-film-does-bollywood-have-an-age-bias-705265.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-06. 
  25. 25.0 25.1 25.2 "Om Puri: Veteran Indian actor dies at the age of 66". BBC. 6 January 2017. https://www.bbc.com/news/world-asia-india-38527232. 
  26. 26.0 26.1 26.2 26.3 "In Om Puri, we witnessed one of the finest, most versatile shape-shifters of our times". The Economic Times. 7 January 2017. http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/in-om-puri-we-witnessed-one-of-the-finest-most-versatile-shape-shifters-of-our-times/articleshow/56382187.cms. 
  27. "Om Puri: Acting giant who traversed both East and West". Business Standard. 6 January 2017. http://wap.business-standard.com/article/pti-stories/om-puri-an-acting-giant-who-traversed-both-east-and-west-117010600289_1.html. 
  28. 28.0 28.1 28.2 28.3 28.4 28.5 "Om Puri: The actor who never got his due". BBC. 6 January 2017. https://www.bbc.com/news/world-asia-india-38527144. 
  29. 29.0 29.1 29.2 29.3 "Om Puri: An Acting Giant of Parallel And New Wave Cinema". Huffington Post. 6 January 2017. http://www.huffingtonpost.in/2017/01/06/indian-film-industry-has-lost-a-pillar-country-mourns-om-puri/. 
  30. "Om Puri returns to TV with crime show". Hindustantimes.com. 24 July 2012. Archived from the original on 27 July 2012. https://web.archive.org/web/20120727041112/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/Om-Puri-returns-to-TV-with-crime-show/Article1-894098.aspx. 
  31. Atulkar, Preeti. "Om Puri's 'Marathi debut". The Times of India. http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Om-Puris-Marathi-debut/articleshow/46947048.cms. 
  32. "Salman Khan's Tubelight to be Om Puri's last film, Kabir Khan says will miss his warm hugs". 6 January 2017. http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/salman-khans-tubelight-to-be-om-puris-last-film-kabir-khan-says-will-miss-his-warm-hugs-4462267। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 July 2017. 
  33. "Om Puri to star in his first wife Seema Kapoor's film". Mid-Day. 31 August 2016. http://www.mid-day.com/articles/om-puri-to-star-in-his-first-wife-seema-kapoors-film/17574177. 
  34. "The Om Puri Story: A marriage on the rocks, a son caught in the middle and old lovers". m.indiatoday.in. 28 August 2013. http://m.indiatoday.in/story/om-puri-nandita-puri-domestic-violence-the-entire-story/1/304264.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-09-06. 
  35. "Om Puri passes away after a massive heart attack". The Indian Express. 2017-01-06. http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/om-puri-passes-away-after-a-massive-heart-attack-4461368/. 
  36. "My wife made me look cheap: Om Puri". The Times of India. 11 November 2009. http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/My-wife-made-me-look-cheap-Om-Puri/articleshow/5218355.cms. 
  37. "The Om Puri Story: A marriage on the rocks, a son caught in the middle and old lovers". India Today. 28 August 2013. https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/om-puri-nandita-puri-domestic-violence-the-entire-story-175284-2013-08-27. 
  38. 38.0 38.1 38.2 38.3 Puri, Nandita (9 January 2017). "Om Puri, Through The Eyes of His Former Wife". Outlook. http://www.outlookindia.com/website/story/om-puri-through-the-eyes-of-his-former-wife/297611. 
  39. Narayan, Hari (6 January 2017). "Om Puri's six defining roles – The Hindu". http://www.thehindu.com/entertainment/movies/Om-Puri%E2%80%99s-six-defining-roles/article16998174.ece. 
  40. "Om Puri regrets using harsh words against MPs". https://timesofindia.indiatimes.com/india/om-puri-regrets-for-using-harsh-words-against-mps/articleshow/9791023.cms. 
  41. "I'm guilty and should be punished: Om Puri apologies for comments on army" (en ভাষাত). hindustantimes.com. 5 October 2016. https://www.hindustantimes.com/bollywood/i-am-very-embarrassed-i-am-guilty-and-should-be-punished-om-puri-aplogises/story-a3WOy0eGxvx76wrcygSBmJ.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 December 2022. 
  42. "Om Puri passes away after a massive heart attack". indianexpress.com. 6 January 2017. http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/om-puri-passes-away-after-a-massive-heart-attack-4461368/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-06. 
  43. "Veteran actor Om Puri passes away". ThisHour.in. Archived from the original on 2017-01-06. https://web.archive.org/web/20170106112509/http://www.thishour.in/news/593/veteran-actor-om-puri-passes-away। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-06. 
  44. "Indian actor Om Puri dies aged 66". BBC News.. 2017-01-06. https://www.bbc.com/news/world-asia-india-38527232. 
  45. "Academy Awards 2017 Pay Tribute To Om Puri, Actor Mentioned In 'Memorium' Segment At Oscars" (en ভাষাত). indiatimes.com. http://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/academy-awards-2017-pay-tribute-to-om-puri-actor-mentioned-in-memorium-segment-at-oscars-272350.html. 
  46. "Patiala-born filmmaker to discuss her new Partition film in NY". The Times of India. 11 September 2015. http://timesofindia.indiatimes.com/nri/nri-achievers/Patiala-born-filmmaker-to-discuss-her-new-Partition-film-in-NY/articleshow/48910162.cms. 
  47. "A Million Rivers". 18 June 2011. http://www.sarahsingh.com/?page_id=217। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 January 2017. 
  48. "Om Puri's first Pakistani film to release on Eidul Azha". The Express Tribune. http://tribune.com.pk/story/1024090/om-puris-first-pakistani-film-to-release-on-eidul-azha/. 
  49. "Om Puri to play Bal Gangadhar Tilak onscreen". Hindustantimes.com. 2015-02-17. Archived from the original on 2015-02-22. https://web.archive.org/web/20150222234027/http://www.hindustantimes.com/bollywood/om-puri-to-play-bal-gangadhar-tilak-onscreen/article1-1317683.aspx। আহৰণ কৰা হৈছে: 2015-07-30. 
  50. Joshi, Namrata (6 January 2017). "Prakash Electronics: Short circuit". The Hindu. https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Prakash-Electronics-Short-circuit/article16997781.ece. 
  51. Chadha, Gurinder (6 January 2017). "Om Puri remembered: a man of wit and compassion who put a human face on a label". The Guardian. https://www.theguardian.com/film/filmblog/2017/jan/06/om-puri-remembered-a-man-of-wit-and-compassion-gurinder-chadha. 
  52. Desk, NH Web (17 December 2020). "Jagdeep and Om Puri's last film 'Om Prakash Zindabad' to release tomorrow". National Herald. https://www.nationalheraldindia.com/india/naved-jaffrey-shares-his-excitement-to-see-his-dad-jagdeep-jaffery-on-screen-for-last-time-in-om-prakash-zindabad। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 October 2021. 
  53. "Khela HobeUA". The Times of India. https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/khela-hobe/movieshow/97942487.cms. 
  54. [1]
  55. [2]
  56. 56.0 56.1 56.2 56.3 56.4 "Actor Om Puri no more; 5 TV series where he stole the show with his incredible talent". 6 January 2017. https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/actor-om-puri-no-more-5-tv-series-where-he-stole-the-show-tamas-lifetv-953487-2017-01-06। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 January 2017. 
  57. "Gulzar to be seen in a prime time serial 'Kirdar'". 31 October 1993. https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19931031-gulzar-to-be-seen-in-a-prime-time-serial-kirdar-811752-1993-10-30। আহৰণ কৰা হৈছে: 20 March 2018. 
  58. "The Sunday Tribune - Spectrum - Television". www.tribuneindia.com. https://www.tribuneindia.com/2002/20020825/spectrum/tv.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 August 2019. 
  59. "Padma Awards Directory (1954–2014)". Ministry of Home Affairs (India). 21 May 2014. পৃষ্ঠাসমূহ: 98. http://www.mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/YearWiseListOfRecipientsBharatRatnaPadmaAwards-1954-2014.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 March 2016. 
  60. "29th National Film Festival (1982)". Directorate of Film Festivals. পৃষ্ঠা: 10. http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm29thNFAAward.aspx?PdfName=29NFA.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 July 2011. 
  61. "31st National Film Festival June 1984". Directorate of Film Festivals. পৃষ্ঠা: 12. http://iffi.nic.in:80/Dff2011/Frm31stNFAAward.aspx?PdfName=31NFA.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 July 2011. 
  62. Parasshuram Shalgar (2009-02-28). "Date of 54th Filmfare Awards". PanAsianBiz. Archived from the original on 2010-04-11. https://web.archive.org/web/20100411094902/http://www.panasianbiz.com/panasianbiz/54th-filmfare-awards-2008/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2010-03-09.