অসমৰ চিত্ৰকলাৰ ইতিহাস

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search


অসমৰ চিত্ৰকলাৰ ইতিহাস
{{{holiday_name}}}

অসমৰ চিত্ৰকলাৰ ইতিহাস সুকুমাৰ কলাসমূহৰ ভিতৰত চিত্ৰকলা অন্যতম ৷ মধ্যযুগৰ সময়ছোৱাতে অসমৰ চিত্ৰকলাৰ নিদৰ্শন দেখা পোৱা যায়৷ সেই সময়ত ৰজাৰ ঘৰ আৰু সত্ৰসমূহত চিত্ৰকলাৰ সাধনা কৰা হৈছিল৷ [1] সেই সময়কে পুথিৰ আকাৰত চিত্ৰৰ গ্ৰন্থ প্ৰকাশ হৈছিল৷ সেই চিত্ৰসমূহ মূলত দুটা শৈলীত ৰচনা কৰা হৈছিল, এটা ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাজকীয় শৈলী আৰু আনটো ধৰ্মমিশ্ৰিত সত্ৰীয়া শৈলী ৷ এই শৈলী সম্পৰ্কে সুনীতিকুমাৰ চচ্টোপাধ্যায়ে উল্লেখ কৰি গৈছে ৷ পূৰ্ব ভাৰতৰ পুথিচিত্ৰৰ গৱেষণা কৰা ৰজতানন্দ দাশগুপ্তই পূৰ্বাঞ্চলৰ পুথিচিত্ৰক সাতােটা শৈলীত অন্তর্ভুক্ত কৰিছে। [2] পিছে অসম দেশৰ লেখীয়া সৰু ঠাই এখনিত প্রাপ্ত কম সংখ্যক পুথিচিত্ৰক ইমান কেইটা শৈলীত বিভাজন কৰাৰ যুক্তি নাই। পুথিৰ মলাটৰ চিত্ৰক এটি সুকীয়া শৈলী ৰূপে স্বীকৃতি দিয়া ড° দাশগুপ্তই সত্ৰসমূহৰ বেৰ, চতি, খুটা প্রতিত অংকিত চিত্ৰবােৰক আলােচনাৰ ভিতৰলৈ অনা নাই। কোনাে কোনাে সত্ৰৰ সিংহাসনসমূহবােৰতো ৰহণীয়া চিত্র অংকন কৰা হৈছে। সেইবােৰেও সত্ৰীয়া শৈলীৰে লগুণ- গাঁঠি বান্ধে। সেইফালৰপৰা মধ্যযুগীয় অসমীয়া চিত্রকলাক নিম্নোক্ত শৈলী কেইটাৰ অন্তর্ভুক্ত কৰিব পাৰি ৷ [3]

  • ধর্মাশ্রিত সত্ৰীয়া শৈলী
  • ৰজা আৰু ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ পৃষ্ঠপােষকতাত বিকশিত চাকচিক্য ভৰা গড়গঞা শৈলী
  • লােককলাৰ আধাৰত বিকশিত দৰঙী শৈলী
  • টাই-আহােম লিপি আৰু ভাষাতৰচিত ধর্মাশ্রিত গ্রন্থৰ আহােম শৈলী।

সত্ৰৰ খনিকৰসকলে সিংহাসন, পুথিৰ বাকচ, পুথিৰ বকলা, চতি-বেৰ প্রভৃতিত হেঙুল-হাইতালেৰে বােলাই যিবােৰ চিত্র অংকন কৰিছিল, সেইবােৰক সত্ৰীয়া শৈলীৰ bচিত্ৰ বুলিব পাৰি। এই শৈলীত অংকিত পুথিচিত্ৰৰ সংখ্যা ভালেখিনি। তাৰ ভিতৰত চিত্র- ভাগৱতৰনাম সর্বাগ্রে উল্লেখনীয়। ইয়াৰ মূল নগাঁও-বালিসত্রৰ তুলাপতীয়া পুথি। এই শৈলীৰ আন পুথিৰ ভিতৰত ১৭৬৫ খ্রীষ্টাব্দত ৰুচি বাপুৰ দ্বাৰা চিত্রিত দশম, দক্ষিণপাট সত্ৰত সংৰক্ষিত আদ্য দশম আৰু অজামিলােপাখ্যান, পুৰণি বুৰ্কাৰপৰা সংগ্ৰহ কৰি নি তেজপুৰৰ অসম চিত্রকলা সংগ্রহালয়ত সংৰক্ষিত ভাগৱত-ষষ্ঠস্কন্ধ, শিৱসাগৰৰ কোনােবাখিনিত প্রাপ্ত সমুদ্র মন্থন, লণ্ডনৰ বৃটিছ মিউজিয়ামস্থ দুখনি ভাগৱত-পুৰাণ (ও.আৰ. ৪৭৮০ আৰু এডিচনেল ১২২৩৩), ব্রহ্মদেশত থকা অষ্টমস্কন্ধ ভাগৱত আৰু গােৱালপাৰা-গােসাইবৰি সত্ৰত সংৰক্ষিত সচিত্র দশমৰ উপৰি পুৰথৰীয়া মাধব আতাসত্ৰৰ ৰঙালী কীর্তন, ঈশ্বৰ হাটী সত্ৰৰ কীর্তন, নবুর্কাসত্ৰৰ চিত্র-কীৰ্ত্তন, মধুপুৰ সত্ৰৰ চিত্র- কীর্তন, আইভেটি ন-সত্ৰৰ সচিত্র পাৰিজাত হৰণ নাট, মংগলদৈ অঞ্চলত প্রাপ্ত অনাদি পাতন, নগাও-আঁহতগুৰিৰ সত্ৰ বিশেষত সংৰক্ষিত সচিত্র ৰামায়ণ, কামৰূপ অনুসন্ধান সমিতিৰ গ্রন্থাগাৰত থকা ৰামায়ণ-সুন্দৰাকাণ্ড, উপেন্দ্র নাথ লেখাৰু সংগৃহীত তুলপতীয়া লংকাকাণ্ড, বাৰেঘৰ সত্ৰৰ অধ্যাত্ম ৰামায়ণ, মায়াম দিনজয় সত্ৰৰ শ্ৰীভাগৱত মৎস চৰিত আৰু কুমৰ হৰণ, কামৰূপৰ ৰামপুৰ গাঁৱত প্রাপ্ত ভগৱৎ গীতা, নগাঁও কতিপাৰ সত্ৰৰ ভক্তি-বতাবলী, কামৰূপ অনুসন্ধান সমিতিৰ গ্রন্থাগাৰত থকা লৱ-কুশৰ যুদ্ধ আৰ। কর্ণ পর্ব (১৮৪১ খ্রী), নগাঁও-চামুগুৰি সত্ৰত থকা নিমিনৱ-সিদ্ধ সংবাদ (২৯ আৰু ভক্তি-প্ৰদীপৰনাম উল্লেখযােগ্য। [4]

গড়গা শৈলীৰ প্রখ্যাত পুথি চিত্র বােৰ হ’ল - হস্তীবিদ্যার্ণৱ, শংখচূড়বধ, ভাগৱত ষষ্ঠ স্কন্ধ (১৬৫৯ শক), বৃটিছ মিউজিয়ামত থকা ব্রহ্মবৈৱর্ত পুৰাণৰ ব্ৰহ্মখণ্ডৰ পৰা দুৰ্গাৰামে কৰা সচিত্ৰ ৰূপ (ও.আৰ,১১৩৮৭), ধৰ্ম পুৰাণ, কীর্তন-ঘােষা (এডিচনেল ১২২৩৪), বুৰঞ্জী আৰু পুৰাতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত দৰঙীৰজা কৃষ্ণ নাৰায়ণৰ উল্লেখ থকা অষ্টমস্কন্ধ, কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তীৰ গীত-গােৱিন্দ, শিৱসিংহৰ দিনত চিত্রিত আনন্দ লহৰী, দৰঙ্গ ৰাজবংসাৱলি, ঘনশ্যাম খাৰঘৰীয়া ফুকনৰ দ্বাৰা চিত্রিত কল্কি পুৰাণ আৰু নাজিৰাৰ বুধবৰীয়া সত্ৰত সংৰক্ষিত কুমৰ হৰণ। [5] দৰঙী চিত্রশৈলীৰ ভিতৰত তীর্থ কৌমুদী, তৃতীয় স্কন্ধ ভাগৱত, অষ্টম স্কন্ধ ভাগৱত আৰু চাহাপৰী উপাখ্যান প্রখ্যাত টাই-আহােম শৈলীৰ দুখনি তুলাপতীয়া পুথি পােৱা গৈছে – ফুং চিন (১৪৭৩ খ্র.) আৰু চুক-টান্তা কিম্পং (১৫২৩ খ্রী.)। ওপৰত উল্লেখ কৰা পুথিৰ উপৰি আৰু বহুসংখ্যক সচিত্র পুথি অসমৰ বিভিন্ন সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে। [6]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. http://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9859b89ae9f0-99a9bf9a49cd9f09959b29be-1
  2. অসমৰ সংস্কৃিত কোষ, ডঃ নাৰাষণ দাস, পৰমানন্দ ৰাজবংশী, প্ৰাগজ্যোতিষ মহাবিদ্যালয়, দ্বিতীয় প্ৰকাশ, ২০১৪, পৃষ্ঠা-১৯
  3. অসমৰ সংস্কৃিত কোষ, পৃষ্ঠা-১৯
  4. অসমৰ সংস্কৃিত কোষ, পৃষ্ঠা-১৯
  5. অসমৰ সংস্কৃিত কোষ, পৃষ্ঠা-19
  6. অসমৰ সংস্কৃিত কোষ, পৃষ্ঠা-১৯