আং চান চ্যু কি
| আং চান চ্যু কি | |
|---|---|
আং চান চ্যু কি (ডিচেম্বৰ ২০১১) | |
| জন্ম | ১৯ জুন, ১৯৪৫ (৮১ বছৰ) |
| ৰাষ্ট্ৰীয়তা | ম্যানমাৰ |
| শিক্ষানুষ্ঠান |
|
| পেচা |
|
| সন্তান | ২ |
| স্বাক্ষৰ | |

আং চান চ্যু কি (ইংৰাজী: Aung San Suu Kyi; জন্ম: ১৯ জুন ১৯৪৫) হৈছে এগৰাকী ম্যানমাৰৰ ৰাজনীতিজ্ঞ, কূটনীতিজ্ঞ, লেখক আৰু ১৯৯১ চনৰ শান্তিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী মহিলা যিয়ে ২০১৬-২০২১ লৈকে ম্যানমাৰৰ ৰাজ্য পৰিষদৰ (প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ সমতুল্য) আৰু বৈদেশীক নীতিৰ মন্ত্ৰিত্ব পদৰ দায়িত্বভাৰ লৈ আছিল। এওঁ ২০১১ চনত নেশ্যনেল জাতীয় গণতন্ত্ৰৰ সন্থা (লিগ ফৰ ডেমক্ৰেচী)ৰ সভানেত্ৰীৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ১৯৮৮ৰপৰা ২০১১ চনলৈ সাধাৰণ সম্পাদিকাও আছিল। ২০১০ ৰ দশকত এওঁ ম্যানমাৰৰ জুনতা প্ৰশাসনৰপৰা আংশিক গণতন্ত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা অৱলম্বন কৰিছিল। আধুনিক ম্যানমাৰ জাতীয় জনক আং-চান আৰু খিন কি ৰ কনিষ্ঠ কন্যা আং চান চ্যু কিৰ জনম হৈছিল ইংৰাজ শাসনাধিষ্ট ব্ৰহ্মদেশ (বৰ্তমানৰ ম্যানমাৰ)-ৰ ৰেংগুনত।[1] ১৯৬৪ চনত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ১৯৬৪ চনত অক্সফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি তেওঁ জাতীয় সংঘত তিনি বছৰ কাম কৰিছে। তেওঁ ১৯৭২ চনত মাইকেল এৰিচ্ নামৰ এজন যুৱকক বিয়া কৰায় আৰু দুটি সন্তান জন্ম দিয়ে। ১৯৮৮ চনৰ ৮ আগষ্টত হোৱা ৮৮৮৮ বিদ্ৰোহত আং চান চ্যু কিয়ে যথেষ্ট প্ৰসিদ্ধি অৰ্জন কৰে আৰু এন এল ডি ৰ সাধাৰণ সম্পাদিকা হয়, যিটো তেখেতে বহুতো অৱসৰ প্ৰাপ্ত সেনা কৰ্মকৰতাসকলৰ সহযোগত গঠন কৰে, যিসকলে জুনতা প্ৰশাসনক সমালোচনা কৰিছিল। ১৯৯০ চনৰ নিৰ্বাচনত এন এল ডি য়ে সংসদৰ ৮১% আসন পাবলৈ সমৰ্থ হৈছিল, কিন্তু ফলাফল বাটিল কৰা হয় কাৰণ সামৰিক চৰকাৰে (ৰাজ্য শান্তি আৰু উন্নয়ন কাউন্সিলে, এচ পি ডি চি) ক্ষমতা হস্তান্তৰ কৰাত অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু যাৰ ফলত আন্তৰ্জাতিকভাৱে সকলোতে তল-ওপৰ লাগি পৰে।
আং চান চ্যু কি ক নিৰ্বাচনৰ আগে আগে আতক কৰা হৈছিল আৰু ১৯৮৯ চনৰপৰা ২০১০ লৈ ২১বছৰৰ মাজত ১৫ বছৰ এওঁ গৃহবন্দী হৈ থাকিবলগীয়া হৈছিল। এওঁ বিশ্বৰ এজন অন্যত্বম শীৰ্ষস্থানীয় ৰাজনৈতিক বন্দী আছিল। ১৯৯৯ চনত, টাইম আলোচনীখনে এওঁক এজন 'গান্ধীৰ সন্তান' আৰু অহিংসাৰ আধ্যাত্মিক উতৰাধিকাৰী হিচাপে নামকৰণ কৰিছে।[2] ২০০৩ চনত হোৱা ডিপায়িন গুপ্তহঁত্যাৰ সময়ত জাতীয় গণতন্ত্ৰৰ সন্থা (এন এল ডি) ৰ লগত থকা ৭০জন লোক নিহত হয় যদিও এওঁ জীয়াই থাকিবলৈ সমৰ্থ হয়।[3]
নাম
[সম্পাদনা কৰক]আং চান চ্যু কি ৰ অন্য ব্ৰহ্মেশীয় লোকসকলৰ দৰে উপাধী নাই। এওঁৰ ক্ষেত্ৰত পৰিয়ালৰ তিনিজন মানুহৰ নামৰপৰা এই নামটো আহিছে। 'আং চান' নামটো দেউতাকৰ নাম, 'চ্যু' নামটো দেউতাকৰ মাক আইতাকৰ আৰু 'কি' নামটো মাকৰ নাম 'খিন কি'-ৰপৰা লোৱা।[4]
ম্যানমাৰত আং চান চ্যু কিক প্ৰায়ে ডাউ আং চান চ্যু কি বুলি কোৱা হয়। ড', যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "মাহী" তেওঁৰ নামৰ অংশ নহয় কিন্তু "মেডাম"ৰ সৈতে মিল থকা যিকোনো বয়সস্থ আৰু শ্ৰদ্ধাৰ মহিলাৰ বাবে ই এক সন্মানীয়।[26] তেওঁক কেতিয়াবা তেওঁৰ সমৰ্থকসকলে ডাউ ছু বা আমাই ছু ("মা ছু") বুলি সম্বোধন কৰে।
ব্যক্তিগত জীৱন
[সম্পাদনা কৰক]১৯৪৫ চনৰ ১৯ জুনত ব্ৰিটিছ বাৰ্মাৰ ৰেংগুন (ইয়াংগন)ত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আং চান চ্যু কিয়ৰ। পিটাৰ পফামৰ মতে তেওঁৰ জন্ম হৈছিল ৰেংগুনৰ বাহিৰৰ এখন সৰু গাঁও হমৱে ছাউঙত।[5][6] তেওঁৰ পিতৃ আং ছানে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাপানীসকলৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰিছিল। আং ছানে আধুনিক বাৰ্মিজ সেনা প্ৰতিষ্ঠা কৰি ১৯৪৭ চনত যুক্তৰাজ্যৰপৰা বাৰ্মাক স্বাধীনতা লাভৰ বাবে আলোচনা কৰে; সেই বছৰতে তেওঁক প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলে হত্যা কৰে। তেওঁ থাকিন থান টুনৰ ভতিজী, যি তেওঁৰ মাতৃ খিন কিৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী খিন খিন গিৰ স্বামী আছিল।[7]
ৰেংগুনত মাক খিন কি আৰু দুজন ভাতৃ আং ছান লিন আৰু আং ছান উৰ সৈতে ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। আঠ বছৰ বয়সত ঘৰৰ চৌহদত থকা এটা অলংকাৰিক হ্ৰদত ডুব যোৱাৰ ফলত আউং ছান লিনৰ মৃত্যু হয়।[5] আং ছান অ'ৱে কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ডিয়েগোলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে আৰু আমেৰিকাৰ নাগৰিক হয়।[5] আং ছান লিনৰ মৃত্যুৰ পাছত পৰিয়ালটো ইনিয়া হ্ৰদৰ কাষৰ এটা ঘৰলৈ গুচি যায় য'ত আং চান চ্যু কিয়ে বিভিন্ন পটভূমি, ৰাজনৈতিক দৃষ্টিভংগী আৰু ধৰ্মৰ লোকক লগ পায়।[8] বাৰ্মাত শৈশৱৰ বেছিভাগ সময় মেথডিষ্ট ইংৰাজী হাইস্কুল (বেচিক এডুকেচন হাইস্কুল নং ১ ডাগন)ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল, য'ত তেওঁৰ ভাষা শিকাৰ প্ৰতিভা থকা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।[9] তেওঁ চাৰিটা ভাষা কয়: বাৰ্মিজ, ইংৰাজী (ব্ৰিটিছ উচ্চাৰণৰ সৈতে), ফৰাচী আৰু জাপানী। তেওঁ এগৰাকী থেৰাভাদা বৌদ্ধ।[10]
নৱগঠিত বাৰ্মিজ চৰকাৰত আং চান চ্যু কিৰ মাতৃ খিন কীয়ে ৰাজনৈতিক ব্যক্তি হিচাপে প্ৰাধান্য লাভ কৰে। ১৯৬০ চনত ভাৰত আৰু নেপালত বাৰ্মিজৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে আৰু তাতেই তেওঁক অনুসৰণ কৰে আং চান চ্যু কিয়ে। নতুন দিল্লীৰ কনভেণ্ট অৱ জিছুছ এণ্ড মেৰী স্কুলত অধ্যয়ন কৰি ১৯৬৪ চনত নতুন দিল্লীৰ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গঠনমূলক কলেজ লেডী শ্ৰী ৰাম কলেজৰপৰা ৰাজনীতিত ডিগ্ৰী লাভ কৰে।[11][12]ছ্যু কীয়ে অক্সফৰ্ডৰ ছেইণ্ট হিউ কলেজত শিক্ষা অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৬৭ চনত দৰ্শন, ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিত বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে,[13] তৃতীয় শ্ৰেণীৰ সন্মানৰ সৈতে[14][15] যিটো পৰম্পৰা অনুসৰি ১৯৬৮ চনত এম এ ডিগ্ৰীলৈ উন্নীত হয়। তেওঁ তিনি বছৰ ধৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘত কাম কৰিছিল, মূলতঃ বাজেটৰ বিষয়ত, দৈনিক তেওঁৰ ভৱিষ্যত স্বামী মাইকেল এৰিছলৈ লিখিছিল।[16] ১৯৭২ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ভূটানত বাস কৰা তিব্বতী সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ পণ্ডিত আং চান চ্যু কি আৰু আৰিছৰ বিবাহ হয়।[17] পিছৰ বছৰত লণ্ডনত তেওঁলোকৰ প্ৰথম পুত্ৰ আলেকজেণ্ডাৰ এৰিছৰ জন্ম হয়; ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৭ চনৰ ভিতৰত আং চান চ্যু কিয়ে লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্কুল অৱ অৰিয়েণ্টেল এণ্ড আফ্ৰিকান ষ্টাডিজ (SOAS)ৰ গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে বাৰ্মিজ সাহিত্যত দৰ্শনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভৰ দিশত কাম কৰি আছিল।[18][19] ১৯৯০ চনত ছেইণ্ট হিউৰ অনাৰেৰী ফেলো হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। দুবছৰ ধৰি ভাৰতৰ শিমলাস্থিত ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ এডভান্সড ষ্টাডিজ (আই আই এ এছ)ত ফেলো আছিল। তেখেতে ইউনিয়ন অৱ বাৰ্মা চৰকাৰৰ বাবেও কাম কৰিছিল।
১৯৮৮ চনত আং চান চ্যু কিয়ে অসুস্থ মাতৃক চোৱা-চিতা কৰিবলৈ বাৰ্মালৈ উভতি আহে। ১৯৯৫ চনৰ বৰদিনত এৰিছৰ ভ্ৰমণ আছিল তেওঁ আৰু আং চান চ্যু কিৰ শেষবাৰৰ বাবে লগ পোৱা, কাৰণ তেওঁ বাৰ্মাত আছিল আৰু বাৰ্মিজ একনায়কত্ববাদে তেওঁক আৰু কোনো প্ৰৱেশ ভিছাৰপৰা বঞ্চিত কৰিছিল। ১৯৯৭ চনত এৰিছৰ প্ৰষ্টেট কেন্সাৰ ধৰা পৰে যিটো পিছলৈ মৃত্যুমুখত পৰা বুলি ধৰা পৰে। আমেৰিকা, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব প্ৰধান কফি আন্নান আৰু পোপ জন পল দ্বিতীয়কে ধৰি বিশিষ্ট ব্যক্তি আৰু সংগঠনৰ আবেদন সত্ত্বেও বাৰ্মা চৰকাৰে আৰিছক যত্ন ল’ব পৰাকৈ সুবিধা নাই বুলি কৈ ভিছা প্ৰদান কৰা নাছিল আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে আং চান চ্যু কিক দেশ এৰি তেওঁক লগ ধৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। সেই সময়ত তাই সাময়িকভাৱে গৃহবন্দিত্বৰপৰা মুক্ত আছিল যদিও তাই যাবলৈ অনিচ্ছুক আছিল, কাৰণ তাই গুচি গ'লে পুনৰ প্ৰৱেশত অস্বীকাৰ কৰা হ'ব বুলি আশংকা কৰিছিল, সামৰিক জণ্টাৰ আশ্বাস যে তাই ঘূৰি আহিব পাৰিব বুলি বিশ্বাস কৰা নাছিল।[20]
১৯৯৯ চনৰ ২৭ মাৰ্চত আৰিছৰ ৫৩সংখ্যক জন্মদিনত মৃত্যু হয়। ১৯৮৯ চনৰ পৰা, যি সময়ত তেওঁৰ পত্নীক প্ৰথমবাৰৰ বাবে গৃহবন্দী কৰি ৰখা হৈছিল, তেওঁ পত্নীক মাত্ৰ পাঁচবাৰহে দেখা পাইছিল, যাৰ শেষবাৰ আছিল ১৯৯৫ চনৰ ক্ৰিচমাছত। যুক্তৰাজ্যত বাস কৰা তেওঁৰ সন্তানসকলৰপৰাও তেওঁ ২০১১ চনলৈকে পৃথক হৈ আছিল।[21]
২০০৮ চনৰ ২ মে'ত বাৰ্মাত ঘূৰ্ণীবতাহ নাৰ্গিছে আঘাত কৰাৰ পাছত আং চান চ্যু কিৰ জৰাজীৰ্ণ হ্ৰদৰ পাৰৰ বাংলোটোৰ চাল আৰু বিদ্যুৎ হেৰুৱাই পেলায়, আনহাতে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ফলত ইৰাৱাডী বদ্বীপৰ সমগ্ৰ গাঁওসমূহো ডুব যায়।[22] ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত ঘৰটো সংস্কাৰ আৰু মেৰামতিৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰা হয়।[23] ২০১০ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰত আং চান চ্যু কিক গৃহবন্দিত্বৰপৰা মুকলি কৰি দিয়া হয়।[24]
তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Popham, Peter (April 2013). The Lady and the Peacock: The Life of Aung San Suu Kyi. New York, NY: The Experiment, LLC. p. 163. ISBN 978-1-61519-081-2
- ↑ http://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,993026,00.html
- ↑ https://www.irrawaddy.com/news/burma/a-decade-later-victims-still-seeking-depayin-massacre-justice.html
- ↑ https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1991/kyi/biographical/
- 1 2 3 Aung San Suu Kyi – Biography Archived 27 October 2007 at the Wayback Machine Nobel Prize Foundation
- ↑ Popham, Peter (April 2013). The Lady and the Peacock: The Life of Aung San Suu Kyi. প্ৰকাশক New York: The Experiment, LLC. পৃষ্ঠা. 163. ISBN 978-1-61519-081-2. https://books.google.com/books?id=yCL1drLmsmQC&q=%22hmway%20saung%22&pg=PA163.[সংযোগবিহীন উৎস]
- ↑ "Junta Watch: Coup Leader's Wife Draws Public Ire; Suu Kyi's New Charge and More". The Irrawaddy. 4 December 2021. https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-watch-coup-leaders-wife-draws-public-ire-suu-kyis-new-charge-and-more.html/.
- ↑ Stewart (1997), p. 31
- ↑ Stewart (1997), p. 32
- ↑ Aung San Suu Kyi: A Biography, p. 142
- ↑ A biography of Aung San Suu Kyi Archived 5 December 2012 at the Wayback Machine Burma Campaign.co.uk Retrieved 7 May 2009
- ↑ "Aung San Suu Kyi – Biography". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/peace/laureates/1991/kyi-bio.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 May 2006.
- ↑ "Aung San Suu Kyi – Biographical". The Nobel Foundation. 1991. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-bio.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 March 2016.
- ↑ Phadnis, Aditi (30 May 2012). "Much warmth, some restraint at Manmohan's meeting with Suu Kyi". Business Standard India (Business Standard). http://business-standard.com/india/news/much-warmth-some-restraint-at-manmohans-meetingsuu-kyi/475788/.
- ↑ Popham, Peter (2012). "Aung San Suu Kyi". St. Hughs College Magazine. http://www.st-hughs.ox.ac.uk/wp-content/uploads/2014/12/St-Hughs-Magazine-2012.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 March 2016.
- ↑ Aditi Phadnis (30 May 2012). "Much warmth, some restraint at Manmohan's meeting with Suu Kyi". Business Standard India (Business Standard). http://business-standard.com/india/news/much-warmth-some-restraint-at-manmohans-meetingsuu-kyi/475788/.
- ↑ Irwin Abrams (1999). "Aung San Suu Kyi – Biographical". Nobel Foundation. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-bio.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 November 2014.
- ↑ "The School of Oriental and African Studies, University of London". Complete University Guide. http://www.thecompleteuniversityguide.co.uk/the-school-of-oriental-and-african-studies। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 November 2012.
- ↑ "SOAS alumna Aung San Suu Kyi calls for 'Peaceful Revolution' in Burma". SOAS Alumni. https://www.soasalumni.org/sslpage.aspx?pid=852। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 November 2012.
- ↑ Suu Kyi rejects UK visit offer BBC News 26 March 1999
- ↑ "Obituary: A courageous and patient man". BBC News (London). 27 March 1999. https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/305487.stm.
- ↑ "Official: UN plane lands in Myanmar with aid after cyclone". Associated Press. 5 May 2008. Archived from the original on 6 March 2016. https://web.archive.org/web/20160306090937/http://www.iowastatedaily.com/news/article_93509cdd-490f-5988-bfc8-09e33be9c784.html.
- ↑ Aung San Suu Kyi's home to be renovated Archived 31 May 2013 at the Wayback Machine Mizzima 10 August 2009
- ↑ Ba Kaung (13 November 2010). "Suu Kyi Freed at Last". The Irrawaddy. http://www2.irrawaddy.org/highlight.php?art_id=20068। আহৰণ কৰা হৈছে: 14 November 2010.