এণ্ডিছ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
এণ্ডিজ (Andes)

Aerial photo of a portion of the Andes between Argentina and Chile
উচ্চতম শিখৰ
শৃংগ Aconcagua (Las Heras Department, Mendoza, Argentina)
উচ্চতা 6,962 মিটাৰ (22 ফুট)
স্থানাংক 32°39′10″S 70°0′40″W / 32.65278°S 70.01111°W / -32.65278; -70.01111স্থানাংক: 32°39′10″S 70°0′40″W / 32.65278°S 70.01111°W / -32.65278; -70.01111
পৰিধি
দৈৰ্ঘ্য 7,000 km (4 মাইল)
প্ৰস্থ 500 km (310 মাইল)
নামাকৰণ
স্থানীয় নাম Quechua: Anti(s/kuna)
ভূগোল
Andes 70.30345W 42.99203S.jpg
Composite satellite image of the southern Andes
দেশসমূহ

এণ্ডিজ (Andes) বিশ্বৰ আটাইতকৈ সৰ্বোচ্চ দৈৰ্ঘ্যৰ পৰ্বতমালা৷ এই পৰ্বতমালা দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিমে ৭০০০ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে৷ এই পৰ্বতমালাৰ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা প্ৰায় ৪০০০ মিটাৰ ৷ এণ্ডিজ পৰ্বতমালা সাতখন দেশ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে৷ এইকেইখন হৈছে -ভেনিজুৱেলা, কলম্বিয়া, ইকুৱেডৰ, পেৰু , ব’লিভিয়া, চিলি আৰু আৰ্জেন্টিনা৷ .

এণ্ডিজ পৰ্বতমালা প্ৰাকৃতিক ডিপ্ৰেশ্যনৰ দ্বাৰা কেইবাটাও অঞ্চলত বিভক্ত ৷ এণ্ডিজত কেইবাটাও বৃহৎ মালভূমি আছে আৰু ইয়াত অৱস্থিত মূখ্য মহানগৰসমূহ হৈছে- Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, Mérida, আৰু La Paz৷ ইয়াৰ আল্টিপ্লেন’ মালভূমি (Altiplano plateau) তীব্বত মালভূমি (Tibetan plateau) ৰ পিছতে বিশ্বৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ উচ্চতাৰ মালভূমি৷ এই অঞ্চলসমূহক জলবায়ুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তিনিটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়- ক্ৰান্তীয় এণ্ডিজ (Tropical Andes ), শুষ্ক এণ্ডিজ (Dry Andes) আৰু সেমেকা এণ্ডিজ (Wet Andes)৷

এণ্ডিজ এছিয়াৰ বাহিৰে পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সৰ্বোচ্চ পৰ্বতমালা৷ ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগটো হৈছে ’Aconcagua’ আৰু ইয়াৰ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা উচ্চতা Lua error in Module:Convert at line 1769: attempt to index field 'en_option_name' (a nil value). ৷ ইকুৱেডৰৰ এণ্ডিজত অৱস্থিত Chimborazo শৃংগটো পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা সৰ্বোচ্চ উচ্চতাত থকা স্থান৷ এণ্ডিজ পৰ্বতমালাত বিশ্বৰ আটাইতকৈ সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰিসমূহো অৱস্থিত৷ ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে, চিলি-আৰ্জেন্টিনা সীমান্তৰ Ojos del Salado নামৰ আগ্নেয়গিৰিৰ সাগৰৰ পৰা উচ্চতা ৬,৮৯৩ মিটাৰ (২২,৬১৫ ফুট) ৷

Aerial view of Aconcagua.

নামকৰণ[সম্পাদনা কৰক]

এণ্ডিজৰ নামকৰণ সম্পৰ্কে কেইবাটাও ধাৰণা উপলব্ধ৷ বহুল প্ৰচাৰিত এক ধাৰণা অনুসৰি এই নাম ’Quechua’ ভাষাৰ শব্দ ’anti’ ৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ ’পূব (east)’ [1]

ভৌগোলিক বিৱৰণ[সম্পাদনা কৰক]

এণ্ডিজ পৰ্বতমালাক মূলত: তিনিটা ভাগত ভগোৱা হয়-

  1. দক্ষিণ এণ্ডিজ, চিলি আৰু আৰ্জেন্টিনা
  2. কেন্দ্ৰীয় এণ্ডিজ, ইকুৱেডৰ, পেৰু আৰু বলিভিয়া
  3. উত্তৰ এণ্ডিজ, ভেনিজুৱালা আৰু কলম্বিয়া[2]

আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল[সম্পাদনা কৰক]

</gallery>

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. Teofilo Laime Ajacopa, Diccionario Bilingüe Iskay simipi yuyayk'ancha, La Paz, 2007 (Quechua-Spanish dictionary)
  2. Miller, Meghan S.; Levander, Alan; Niu, Fenglin; Li, Aibing (2008-06-23). "Upper mantle structure beneath the Caribbean-South American plate boundary from surface wave tomography". Journal of Geophysical Research খণ্ড 114: B01312. doi:10.1029/2007JB005507. Archived from the original on 2010-06-05. http://web.archive.org/web/20100605003245/http://www.gseis.rice.edu/Reprints/047_MillerEL09JGR.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 2010-11-21. 

লগতে চাওক[সম্পাদনা কৰক]

  • Oncken, O. et al. (2006). The Andes. Active Subduction Orogeny. Springer: Berlin. DOI: 10.1007/978-3-540-48684-8
  • Biggar, J. (2005). The Andes: A Guide For Climbers. 3rd. edition. Andes: Kirkcudbrightshire. ISBN 0-9536087-2-7
  • de Roy, T. (2005). The Andes: As the Condor Flies. Firefly books: Richmond Hill. ISBN 1-55407-070-8
  • Fjeldså, J. & N. Krabbe (1990). The Birds of the High Andes. Zoological Museum, University of Copenhagen: Copenhagen. ISBN 87-88757-16-1
  • Fjeldså, J. & M. Kessler (1996). Conserving the biological diversity of Polylepis woodlands of the highlands on Peru and Bolivia, a contribution to sustainable natural resource management in the Andes. NORDECO: Copenhagen. ISBN 9788798616801

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]