সমললৈ যাওক

গেব্ৰিয়েল লিপমেন

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা


গেব্ৰিয়েল লিপমেন

জন্ম জোনাছ ফাৰ্ডিনাণ্ড গেব্ৰিয়েল লিপমেন
১৬ আগষ্ট, ১৮৪৫
ব'নভেগ, লাক্সেমবাৰ্গ
মৃত্যু ১৩ জুলাই, ১৯২১ (৭৫ বছৰ)
এছএছ ফ্ৰান্স, আটলাণ্টিক মহাসাগৰ
জাতীয়তা ফ্ৰান্স
ক্ষেত্ৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান
কৰ্মস্থান ছৰব'ন
শিক্ষানুষ্ঠান নিকল নৰ্মেল চুপেৰিয়াৰ
ডক্তৰেল পৰামৰ্শদাতা গুস্তাভ কিৰচ্চফ
আন শৈক্ষিক পৰামৰ্শদাতা হৰমন ভন হেলহল্টজ[1]
ডক্তৰেল বিদ্যাৰ্থী মেৰী কুৰি
জনা যায় লিপমেন ৰঙীণ ফটোগ্ৰাফী
৩-ডি ফটোগ্ৰাফী
লিপমেন ইলেক্ট্ৰ'মিটাৰ
উল্লেখনীয় বঁটা পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা (১৯০৮)

গেব্ৰিয়েল লিপমেন (ইংৰাজী: Gabriel Lippmann; ১৬ আগষ্ট ১৮৪৫ – ১২ জুলাই ১৯২১)[2] এজন ফ্ৰাঙ্কো-লাক্সেমবাৰ্গৰ পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু আৱিষ্কাৰক আছিল। তেওঁ হস্তক্ষেপৰ ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰ কৰি ফটোগ্ৰাফিকভাৱে ৰং পুনৰ প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতিৰ বাবে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা জয় কৰিছিল।[3]

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা

[সম্পাদনা কৰক]

১৮৪৫ চনৰ ১৬ আগষ্টত লাক্সেমবাৰ্গৰ বনেভয়ত (লাক্সেমবাৰ্গীছ: বৌনেৱেগ) গেব্ৰিয়েল লিপমেনৰ জন্ম হৈছিল৷[4] সেই সময়ত বনেভ’ই হ’লেৰিচৰ কমিউনৰ অংশ আছিল (লাক্সেমবাৰ্গিছ: হ’লেৰেচ) আৰু তাকেই প্ৰায়ে তেওঁৰ জন্মস্থান হিচাপে উল্লেখ কৰা হয় (বনেভয় আৰু হলেৰিচ দুয়োখন ঠাই এতিয়া লাক্সেমবাৰ্গ চহৰৰ জিলা)। মেটজৰ ওচৰৰ এনেৰীত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেওঁৰ দেউতাক ফৰাচী ইহুদী আইছাইয়ে বনেভ’ইৰ পূৰ্বৰ কনভেণ্টত পৰিয়ালৰ গ্ল’ভছ নিৰ্মাণৰ ব্যৱসায় পৰিচালনা কৰিছিল। ১৮৪৮ চনত পৰিয়ালটো পেৰিছলৈ গুচি যায় আৰু লিপমেনক প্ৰথমতে মাতৃ মিৰিয়াম ৰোজে (লেভি) পঢ়াইছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁ লাইচি নেপোলিয়ন (বৰ্তমান লাইচি হেনৰী-চতুৰ্থ)ত পঢ়িছিল।[5] তেওঁক গণিতৰ প্ৰতি বিশেষ আগ্ৰহ থকা এজন যথেষ্ট অসাৱধান কিন্তু চিন্তাশীল ছাত্ৰ আছিল বুলি কোৱা হয়। ১৮৬৮ চনত পেৰিছৰ ইক'ল নৰ্মেল চুপিৰিয়েৰত ভৰ্তি হয়, য'ত তেওঁ শিক্ষকতা বৃত্তিত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব পৰা এগ্ৰিগেচন পৰীক্ষাত ব্যৰ্থ হয়, ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে পদাৰ্থ বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰাটো পছন্দ কৰে। ১৮৭২ চনত ফ্ৰান্স চৰকাৰে তেওঁক হাইডেলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ এক উদ্দেশ্যত পঠিয়াই দিয়ে আৰু গুস্তাভ কিৰ্চহফৰ উৎসাহত তেওঁ বিদ্যুতৰ বিশেষজ্ঞ হ'বলৈ সক্ষম হয় আৰু ১৮৭৪ চনত "ছুমা কাম ল'ড" বৈশিষ্ট্য বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।[6] ইয়াৰ পিছত ১৮৭৫ চনত লিপমেন পেৰিছলৈ উভতি যায় আৰু ১৮৭৮ চনলৈকে অধ্যয়ন কৰি থাকে আৰু তাৰ পিছত তেওঁ ছৰবনত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক হয়।[7][8][9] ছৰবনত তেওঁ শব্দ আৰু অপটিক্স পঢ়াইছিল৷[10]

শৈক্ষিক সংযোগ

[সম্পাদনা কৰক]

১৮৮৬ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা মৃত্যুৰ আগলৈকে লিপমেন একাডেমী অৱ চাইন্সেছৰ সদস্য আছিল আৰু ১৯১২ চনত ইয়াৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।[11] ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ লণ্ডনৰ ৰয়েল ছ'চাইটিৰ বিদেশী সদস্য, ব্যুৰো ডেছ লংগিটিডছৰ সদস্য[5] আৰু লাক্সেমবাৰ্গৰ গ্ৰেণ্ড ড্যুকেল ইনষ্টিটিউটৰ সদস্য আছিল। ১৮৯২ চনত তেওঁ ছ’চাইটি ফ্ৰান্সেজ ডি ফটোগ্ৰাফীৰ সদস্য আৰু ১৮৯৬ চনৰ পৰা ১৮৯৯ চনলৈকে ইয়াৰ সভাপতি আছিল৷[12] লিপমেন ফ্ৰান্সৰ ইনষ্টিটিউট ডি অপটিক থিঅ’ৰিক এট এপ্লিকেৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। লিপমেন ১৯০৩–১৯০৪ চনলৈকে ফ্ৰান্সৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান সমিতি ছ'চাইটি এষ্ট্ৰ'নমিক ডি ফ্ৰান্স (এচএএফ)ৰ সভাপতি আছিল।[13]

১৮৮১ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত লিপমেনক নাইট অৱ দ্য লিজিয়ন অৱ অনাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, ১৮৯৪ চনৰ ২ এপ্ৰিলত অফিচাৰলৈ, ১৯০০ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত কমাণ্ডাৰলৈ আৰু ১৯১৯ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰত গ্ৰেণ্ড অফিচাৰৰ পদমৰ্যাদালৈ পদোন্নতি দিয়া হয়।[14]

লাক্সেমবাৰ্গ চহৰত লিপমেনৰ নামেৰে মৌলিক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ নামকৰণ কৰা হয় (চেণ্টাৰ ডি ৰেচেৰ্চ পাব্লিক গেব্ৰিয়েল লিপমেন) যিটোক ২০১৫ চনৰ ১ জানুৱাৰীত আন এটা ডাঙৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ নতুন লাক্সেমবাৰ্গ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান (লিষ্ট) হিচাপে গঠন কৰা হয়।[15]

ব্যক্তিগত জীৱন

[সম্পাদনা কৰক]

১৮৮৮ চনত লিপমেনে ঔপন্যাসিক ভিক্টৰ চেৰবুলিজৰ কন্যাক বিয়া কৰায়।[5] ১৯২১ চনৰ ১২ জুলাইত কানাডাৰ পৰা আহি থকা অৱস্থাত ফ্ৰান্সৰ ভাপ জাহাজত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।[16]

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. "Gabriel Lippmann". Mathematics Genealogy Project. http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=177513। আহৰণ কৰা হৈছে: 31 August 2015. 
  2. Birth certificate, cf. R. Grégorius (1984): Gabriel Lippmann. Notice biographique. In: Inauguration d'une plaque à la mémoire de Gabriel Lippmann par le Centre culturel et d'éducation populaire de Bonnevoie et la Section des sciences de l'Institut grand-ducal. Bonnevoie, le 13 avril 1984: 8–20.
  3. "Gabriel Lippmann | French physicist". https://www.britannica.com/biography/Gabriel-Lippmann#ref78915. 
  4. Gabriel Lippmann's colour photography : science, media, museums. Hanin Hannouch. প্ৰকাশক Amsterdam. 2022. ISBN 978-94-6372-855-3. OCLC 1304814408. https://www.worldcat.org/oclc/1304814408. 
  5. 5.0 5.1 5.2 "Gabriel Lippmann". Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1908/lippmann-bio.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 December 2010. 
  6. Jacques Bintz, "Gabriel Lippmann 1845–1921", in Gabriel Lippmann: Commémoration par la section des sciences naturelles, physiques et mathématiques de l’Institut grand-ducal de Luxembourg du 150e anniversaire du savant né au Luxembourg, lauréat du prix Nobel en 1908 (Luxembourg: Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques de l’Institut grand-ducal de Luxembourg en collaboration avec le Séminaire de mathématique et le Séminaire d’histoire des sciences et de la médecine du centre universitaire de Luxembourg, 1997), Jean-Paul Pier & Jos. A. Massard: éditeurs, Luxembourg 1997. Retrieved 4 December 2010.
  7. Josef Maria Eder, History of Photography, 4th ed. (New York: Dover, 1978; আই.এচ.বি.এন. 0-486-23586-6), p. 668. (This Dover edition reproduces the Columbia University Press edition of 1945; the book was originally published in 1932 as Geschichte der Photographie.)
  8. From Nobel Lectures, Physics 1901–1921, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1967
  9. See also the extensive biography on The Nobel Prize in Physics 1908 page.
  10. Bjelkhagen, Hans I. (2008). "Lippmann, Gabriel Jonas (1845–1921) French scientist and physicist". In Hannavy, John (en ভাষাত). Encyclopedia of nineteenth-century photography (1st সম্পাদনা). প্ৰকাশক New York, NY: Routledge. পৃষ্ঠা. 132, 320, 647, 808, 862–3, 990–1, 1183, 1433–4. ISBN 978-0-415-97235-2. OCLC 123968757. https://www.worldcat.org/oclc/123968757. 
  11. "Les Membres de l'Académie des sciences depuis sa création (en 1666)" (fr ভাষাত). Académie des sciences. Archived from the original on 2 March 2008. https://web.archive.org/web/20080302065459/http://www.academie-sciences.fr/MEMBRES/in_memoriam/in_memoriam_liste_alphabetique_L.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 March 2008. 
  12. Daniel Girardin, "La photographie interférentielle de Lippmann, méthode parfaite et oubliée de reproduction des couleurs", published in DU, die Zeitschrift der Kultur, no 708 : Fotografie, der lange Weg zur Farbe, Juillet-août 2000. Musée de l'Élysée. (in French) Retrieved 6 December 2010.
  13. Bulletin de la Société astronomique de France, 1911, vol. 25, pp. 581–586
  14. "LIPPMANN, Jonas Ferdinand Gabriel". Government of the French RepublicBase Léonore. https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/236048। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 September 2023. 
  15. Annuaire du Luxembourg 2015, publ. Editus, p264
  16. "Gabriel Lippmann, Scientist, Dies at Sea", The New York Times, 14 July 1921.