ফ'বছ (উপগ্ৰহ)

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
নেভিগেশ্যনলৈ যাওক সন্ধানলৈ যাওক
ফ'বছ
Phobos
Phobos colour 2008.jpg
ফ'বছৰ ৰঙীণ চিত্ৰ (MRO)
আৱিষ্কাৰ
আৱিষ্কাৰক এছাফ হল
আৱিষ্কাৰৰ তাৰিখ ১৮ আগষ্ট, ১৮৭৭
বিৱৰণ
বিকল্প নামসমূহ মঙ্গল ১
বিশেষণ ফ'বিয়ান, ফ'বছিয়ান
কক্ষপথৰ বৈশিষ্ট্য
যুগ J2000
অনুapsis [1]
অপapsis [1]
অৰ্ধ-মুখ্য অক্ষ [1] (২.৭৬ মঙ্গল ব্যাসাৰ্ধ)
উৎকেন্দ্ৰতা [1]
কক্ষীয় পৰ্যায়কাল
(৭ ঘণ্টা ৩৯.২ মিনিট)
গড় কক্ষীয় দ্ৰুতি ২.১৩৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড[1]
নতি ১.০৯৩° (মঙ্গলৰ বিষুৱ ৰেখালৈ)
০.০৪৬° (স্থানীয় লাপ্লাচ সমতললৈ)
26.04° (ecliptic লৈ)
যাৰ উপগ্ৰহ মঙ্গল গ্ৰহ
ভৌতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ
মাত্ৰাসমূহ ২৭ × ২২ × ১৮ কিলোমিটাৰ[1]
গড় ব্যাসাৰ্ধ
(১.৭৬৯৪১ mEarths)
পৃষ্ঠৰ ক্ষেত্ৰফল [1]
(৩.০৩৫৪৫ μEarths)
আয়তন
(৫.৩৩৯৩৩ nEarths)
ভৰ [1]
(১.৭৮৪৭৭ nEarths)
গড় ঘনত্ব [1]
বিষুৱীয় পৃষ্ঠৰ অভিকৰ্ষ [1]
(৫৮১.৪ µ g)
পলায়ন বেগ ১১.৩৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড
(৪১ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড)[1]
ঘূৰ্ণনকাল সকালীকৃত
বিষুৱীয় অঞ্চলত ঘূৰ্ণন বেগ 11.0 km/h (6.8 mph) (আটাইতকৈ দীঘল অক্ষত)
অক্ষীয় ঢাল ০°
প্ৰতিফলন অনুপাত ০.০৭১±০.০১২[2]
তাপমাত্ৰা ≈ ২৩৩ K
আপাত মান ১১.৮[3]

ফ'বছ (ইংৰাজী: Phobos) মঙ্গল গ্ৰহৰ দুয়োটা প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ ভিতৰৰ উপগ্ৰহ।[4] মঙ্গলৰ আনটো উপগ্ৰহৰ নাম ডিমছ। ১১ কিলোমিটাৰ (৭ মিটাৰ) গড় ব্যাসাৰ্ধৰ এই উপগ্ৰহটোৱে মঙ্গলৰ চাৰিওফালে এপাক ঘূৰিবলৈ ৭ ঘণ্টা ৩৯.২ মিনিট সময় লয়।[1] ফ’বছ মঙ্গলৰ পৰা ৬,০০০ কিলোমিটাৰ (৩,৭০০ মিটাৰ) দূৰত্বত অৱস্থিত। গ্ৰীক দেৱতা ফ'বছৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। গ্ৰীক উপাখ্যানৰ মতে ফ’বছ ডিমছৰ যমজ ভাতৃ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ ‘ভয়’।[5]

আৱিষ্কাৰ[সম্পাদনা কৰক]

১৮৭৭ চনৰ ১৮ আগষ্ট তাৰিখে প্ৰায় ০৯:১৪ (জি.এম.টি.) বজাত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৱাশ্বিংটনত অৱস্থিত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ নৌসেনা মানমন্দিৰত আমেৰিকান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী এছাফ হলে ফ'বছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে ফ’বছ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ কিছুদিন আগতেই অৰ্থাৎ ১২ আগষ্ট তাৰিখে প্ৰায় ০৭:৪৮ (ইউ.টি.চি.) বজাত হলে মঙ্গলৰ আনটো উপগ্ৰহ ডিমছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।[6][7][8][9]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 "Mars: Moons: Phobos". NASA Solar System Exploration. 30 September 2003. Archived from the original on 19 October 2013. https://web.archive.org/web/20131019162634/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mar_Phobos&Display=Facts। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 December 2013. 
  2. "Planetary Satellite Physical Parameters". JPL (Solar System Dynamics). 13 July 2006. http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 January 2008. 
  3. "Mars' Moons". http://jtg.sjrdesign.net/advanced/mars_moons.html. 
  4. "Mar's moon Phobos". NASA. http://mars.nasa.gov/allaboutmars/extreme/moons/phobos/। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 July 2016. 
  5. Blunck, Jürgen (2009). "The Satellites of Mars; Discovering and Naming the Satellites". Solar System Moons: Discovery and Mythology. Springer. পৃষ্ঠা. 5. ISBN 978-3-540-68852-5. 
  6. Hall, A.; Observations of the Satellites of Mars, Astronomische Nachrichten, Vol. 91, No. 2161 (17 October 1877, signed 21 September 1877) pp. 11/12–13/14
  7. Morley, T. A.; A Catalogue of Ground-Based Astrometric Observations of the Martian Satellites, 1877–1982, Astronomy and Astrophysics Supplement Series, Vol. 77, No. 2 (February 1989), pp. 209–226 (Table II, p. 220: first observation of Deimos on 1877-08-12.32526)
  8. Notes: The Satellites of Mars, The Observatory, Vol. 1, No. 6 (20 September 1877), pp. 181–185
  9. The Discovery of the Satellites of Mars, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 38, No. 4, (8 February 1878), pp. 205–209