মহৰম

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search


বাহৰেইণত মহৰম উত্‍সৱ উদযাপন কৰা অৱস্থাত কিছুসংখ্যক মুছলিম লোক

মহৰম একেশ্বৰবাদী মুছলমান লোকসকলৰ এটি পৱিত্ৰ পৰ্ব যিটো মুহৰৰম ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জিৰ প্ৰথম মাহত পালন কৰা হয়৷ ই যদিও চিয়া মুছলমানসকলৰহে পৱিত্ৰ পৰ্ব তথাপিও ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিতভাব আৰু অনুভূতিয়ে ইয়াক মুছলমানসকলৰ সাৰ্বজনীন পৰ্বত পৰিণত কৰিছে৷ মহৰম জীৱনদান আৰু আত্মত্যাগৰ এক মহান স্মৃতিপৰ্ব৷ মুছলমানসকলৰ তীব্ৰ বেদনাৰ স্মৃতি-বিজড়িত মহৰম মাহ অতি পৱিত্ৰ মাহ৷ এই মাহতেই মহাপুৰুষ হজৰত মহম্মদৰ আবিৰ্ভাৱ হৈছিল৷ মুছলমানসকলৰ বিশ্বাস যে এই মাহতে সৃষ্টিকৰ্তা ভগৱানে পৃথিৱী সৃষ্টি কৰিছিল৷ ধৰ্ম্ম প্ৰাণ হোছেনেও এই মাহতেই কাৰাবালা মৰুপ্ৰান্তত অতিশয় কৰুণভাৱে সপৰিয়ালে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল; বছৰৰো আদি মাহ মহৰম[1]

মহৰমৰ ইতিসাহ[সম্পাদনা কৰক]

মহৰম মুছলমানসকলৰ এটা মহান আৰু পৱিত্ৰ স্মৃতি-পর্ব, ই আচলতে ছিয়া সম্প্রদায় মুছলমানসকলৰ পর্ব যদিও ইয়াৰ বিষাদময়, কৰুণ স্মৃতিয়ে সকলো মুছলমানৰেই সার্বজনীন পর্বত পৰিণত হৈছে।

‘মহৰম’ মুছলমানৰ এটা মাহৰ নাম। এই মহৰম মাহতেই এই পৰ্ব পালন কৰা হয় ; সেইবাবে এই পর্বটো মহৰম নামেৰে জনাজাত।

ইচলাম ধর্ম-প্রৱর্তক হজৰত মহম্মদৰ নাতি হাচান আৰু হোচেনৰ হিয়া বিদাৰক, মর্মন্তুদ মৃত্যুৰ স্মৃতি উপলক্ষে এই পর্ব অনুষ্ঠিত হয়।

মহৰম পৰ্বৰ লগত জড়িত শােকার্ত আৰু সকৰুণ কাহিনীটো এনে ধৰণৰ : হজৰত মহম্মদৰ কনিষ্ঠা কন্যা ফাতেমাকহজৰত আলিলৈ বিয়া দিছিল।তেওঁলোকৰ দুটি পুত্র সন্তান হয় ; ডাঙৰজনৰ নাম হাচান আৰু সৰুজনৰ নাম হোচেন।

হজৰত আলি মদিনাৰ খলিফা আছিল। খলিফা মানে ইচলাম ধর্ম-জগতৰ সর্বোচ্চ পদ। ইফালে চিৰিয়াৰ শাসনকর্তা মারিয়াই হজৰত আলি খলিফা পদত অধিষ্ঠিত হোৱা কাৰণে ভীষণ ঈর্ষাপৰায়ণ হৈ বিদ্রোহ ঘোষণা কৰে; কিন্তু হজৰত আলি ৰাজধানী কুফা নগৰলৈ যাওঁতে বাটতে গুপ্তঘাতকৰ হাতত মৃত্যুৰ মুখত পৰে। গতিকে কুফাবাসীসকলে হজৰত আলিৰ জ্যেষ্ঠ পুত্র ধর্মপ্রাণ ইমাম হাচানক মদিনাৰ খলিফা পদত অধিষ্ঠিত কৰে। কিন্তু কুটিল হিংস্র প্রকৃতিৰ মাৱিয়াই মদিনাৰ খলিফাপদ লাভ কৰিব নোৱাৰি ঈর্ষানলত জ্বলি-পুৰি হাচানৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে। মাবিয়াৰ দুর্দান্ত, নিষ্ঠুৰ আৰু হিংস্র প্রকৃতিৰ সৈন্যবিলাকৰ দৌৰাত্মত হাচানৰ ধর্মপ্রাণ, সৰল সৈন্যবোৰ অস্থিৰ হৈ পৰে। গতিকে বাধ্য হৈ হাচানে মারিয়াৰ লগত সন্ধিৰ প্ৰস্তার কৰে। সন্ধিৰ চৰ্ত এনেদৰে হয় যে হাচানে খলিফা পদ ত্যাগ কৰিব আৰু মাৱিয়া খলিফা  হব ; কিন্তু মাৱিয়াৰ মৃত্যুৰ পাছত হাচানৰ সৰু ভায়েক হোচেনেহে খলিফা পদ লাভ কৰিব।

ইফালে মাৱিয়াৰ চৰিত্ৰহীন, লম্পট, মহাঅত্যাচাৰী, ধর্মহীন পুত্র এজিদে এই চর্তত মান্তিহব  নোৱাৰিলে। এজিদৰ কুমন্ত্রণাতেই ইমাম হাচানক গোপনে বিহ খুৱাই বধ কৰালে

আনফালে সন্ধিৰ চৰ্তমতে মাৱিয়াই মৃত্যুৰ সময়ত হোচেনক খলিফা পদত অধিষ্ঠিত নকৰি নিজ পুত্ৰ দুৰাচাৰ এজিদকহে অধিষ্ঠিত কৰি থৈ যায়। ফলত মক্কা, মদিনা আৰু কুফাৰ অধিবাসীসকলে মদপী, অত্যাচাৰী আৰু বিশ্বাসঘাতক এজিদ খলিফা হােৱাত সন্তুষ্ট হব নোৱাৰিলে। কাৰণ এজিদ চৰিত্রহীন, তদুপৰি খলিফা পদটো উত্তৰাধিকাৰী সূত্রে পাব নোৱাৰে ; সর্বসাধাৰণে নির্বাচিত কৰিব লাগে। গতিকে এজিদৰ লগত হোচেনৰ তীব্র বিৰোধৰ সৃষ্টি হয়।

ইপিনে দুর্দান্ত, হিংস্ৰ আৰু নৃশংস এজিদৰ অত্যাচাৰত অতিষ্ঠ হৈ এজিদৰপৰা মুক্তি লাভৰ কাৰণে কুফাৰ অধিবাসীসকলে হােচেনৰ সাহায্য বিচাৰিলে। হোচেনেও কুফাবাসীৰ সাহায্যত এজিদক পৰাভূত কৰাৰ মানসেৰে কিছু সৈন্য-সামন্ত লৈ ল’ৰা-তিৰোতা আদিৰে সৈতে সপৰিয়ালে কুফালৈ যাত্ৰা কৰিলে ; কিন্তু তেওঁ আৰু কুফাত উপস্থিত হ’ব নোৱাৰিলে। তেওঁলোকে ইউফ্রেটিছ নৈৰ পশ্চিম-পাৰৰ কাৰবালা মৰু-প্ৰান্তৰত উপস্থিত

হোৱাৰ লগে লগে কুফা নগৰত থকা এজিদৰ গৱৰ্ণৰ নৰ-পিশাচ ওবায়দুল্লাই কাৰবালা প্ৰান্তৰত সৈন্য-সমাৱেশ কৰি ইউফ্রেটিছ নৈৰ পাৰত তেওঁলোকক অৱৰুদ্ধ কৰিলে।

এফালেপৰিশ্ৰমৰ ক্লান্তি, আনফালে ভোক-পিয়াহতআতুব ;তদুপৰি হোচেনৰ পৰিয়ালবৰ্গ আৰু সৈন্য-সামন্তৰ মাজত পানীৰ কাৰণে হাহাকাৰ লাগিল। কাষতে ইউফ্রেটিছ নৈ জলৰাশিৰে পৰিপূৰ্ণ; অথচ এটোপা পানী পোৱাৰ উপায় নাই। বহুতে তৃষ্ণাত প্রাণ এৰিলে। উপায়হীন হৈ হচেনৰ নিচেই তাকৰীয়া সৈন্যই এজিদৰ বিপুল বাহিনীৰ লগত খুঁজি ছহিদ হবলৈ ধৰিলে।

হোচেনৰ পিয়াহ খোৱা কেঁচুৱা পুতেক আলি আছগৰে মাকৰ বুকুত গাখীৰ নাপাই তৃষ্ণাত আতুৰ হল। কোনো উপায় নেদেখি হোচেনে মুমূর্ষ কেঁচুৱাটোক কোলাত লৈ নিজৰ তিতা জিভাখন কেঁচুৱাৰ মুখত দি শত্রু সৈন্যৰ মুৰ দুৱাৰ মুখত থিয় হৈ এটোপা পানী খুজিলে। কিন্তু এজন হিংস্র প্রকৃতিৰ, নির্মম শত্রু-সৈন্যই পানী দিলে—পিতৃৰ কোলাত পিয়াহত আতুৰ হৈ থকা পুত্ৰক এপাট শৰেৰে হত্যা কৰি।

সপোন নে দিঠক হােচেনে ধৰিব নোৱাৰি থৰক বৰককৈ কঁপা হাতেৰে মৃত পুত্ৰৰ ৰক্তাক্ত দেহাটি মাকৰ কোলাত তুলি দিলে। কি হিয়া বিদাৰক, কি মর্মন্তুদ সেই দৃশ্য ! আনফালে এজিদৰ নৰ-পিশাচ সৈন্যবোৰে পৈশাচিক আনন্দত উন্মত্ত হৈ দানবীয় নৃত্যত মগুল।

হোচেনে অশ্রুসিক্ত নয়নেৰে আত্মীয়-স্বজন, বন্ধুবান্ধৱসকলৰ মৃত্যু-যন্ত্রণা চাই চাই তেওঁলোকৰ আত্মাৰ সৰ্গতিৰ কাৰণে আল্লাৰ ওচৰত প্রার্থনা জনালে। নিজস্ব ৰুগ্ন পুতেক এটা, ছােৱালী এজনী, শোকাতুৰা ঘৈণীয়েক আৰু আধা মৰা হৈ জীয়াই থকা আন আন বন্ধুবান্ধৱসকলক খোদাৰ ওচৰতগতাই দিলে ;এনেতেশত্রুসৈন্য আহি হোচেনৰ শিৰচ্ছেদ কৰি মূৰটো যাঠিত বিন্ধাই লৈ যায় আৰু পৰিয়ালৰ বাচি থকা কেইজনক বন্দী কৰি এজিদৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দি এজিদ খলিফা পদ নিষ্কন্টক কৰিলে।

মুছলমানী মাহ মহৰমৰ দহ তাৰিখে কাৰবালাৰ বুকুত এই ঘটনা ঘটিছিল। সেয়েহে প্রতি বছৰে এই তিথি অনুসৰি মুছলমানসকলে বিশ্ব ইতিহাসৰ এই কৰুণতম মর্মস্পর্শী কাহিনীটো স্মৰণ কৰি এই পৰ্বৰ অনুষ্ঠান কৰে। ধর্মপ্রাণ মুছলমানসকলে এই তিথিৰ দিনা দিনত একোকে নাখায়। কোৰাণ আৰু নামাজ পঢ়ি কাৰবালাৰ ছহিদসকলৰ আত্মাৰ সদ্‌গতিৰ কাৰণে আল্লাৰ ওচৰত প্রার্থনা জনায়।

ছিয়া সম্প্রদায়ৰ মুছলমানসকলে সেই দিনা কবৰৰ আকৃতিত কাগজ আদিবে ৰং-বেৰঙৰ তাজিয়া সাজি ‘হায় হােচেন, হায় হোচেন’ বুলি বুকুত চপৰিয়াই চপৰিয়াই শােকৰ গীত গাই বিলাপ কৰে। কাৰবালাৰ যুদ্ধৰ অনুকৰণত লাঠি, তৰােৱাল আদিৰে যুদ্ধাভিনয় দেখুৱাই সমদল উলিয়ায়

মহৰম পর্ব জগৎবাসীৰ আগত হােচেনৰ ন্যায়, সত্য আৰু ধৰ্মৰ কাৰণে আত্মত্যাগৰ এক মহান আদর্শ সমগ্র মানৱ জাতিয়ে হোচেনৰ এই মহান আদর্শদ্বাৰা অনুপ্রাণিত হৈ পৃথিৱীৰ কলুষকালিমা,জ্বালা-যন্ত্রণা আঁতৰাই সত্য আৰু ধৰ্মৰ কাৰণে আত্মত্যাগকৰিলেহেকাৰবালাৰ ‘ ছহিকলৰ আত্মাই তৃপ্তি পাব।

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. ধৰ্ম্ম সিংহ ডেকাৰ দ্বাৰা লিখিত 'ৰচনা বিচিত্ৰা' নামৰ পুথিৰ 'মহৰম' নামৰ প্ৰবন্ধ (পৃষ্ঠা নং ২৫৪)

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]

About of Muharram মহৰমৰ ইতিসাহ in Assamese