সেউজ গৃহ প্ৰভাৱ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা

'সেউজ গৃহ প্ৰভাৱ'(ইংৰাজী: Green house effect) বিভিন্ন উৎসৰ পৰা ওলোৱা ধূলি,ধোৱা বাষ্প আদিয়ে বায়ুমণ্ডলক আচ্ছাদিত কৰি কুঁৱলীৰ সৃষ্টি কৰে৷ এই কুঁৱলীৰ ফলত বায়ুমণ্ডলৰ অস্পষ্টতা বাঢ়ে৷ বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ পৰিমাণ বাঢ়ি গ’লে সূৰ্যৰ পৰা বিকাৰিত ৰশ্মি কুৱলী আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ তৰপ ভেদ কৰি ওলাই যাব নোৱাৰে৷ ফলত পৰিবেশৰ উষ্ণতা বাঢ়ে৷ ইয়াক সেউজ গৃহ প্ৰভাৱ(Green house effect)বোলে৷ মূখ্য সেউজ গৃহ গেচবোৰ হ’ল কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড,অ’জন,মিথেন,নাইট্ৰাছ অক্সাইড,ক্লৰ’ফ্লব’কাৰ্বন(CFCs) আৰু জলীয় বাষ্প৷ [1]

A representation of the exchanges of energy between the source (the Sun), the Earth's surface, the Earth's atmosphere, and the ultimate sink outer space. The ability of the atmosphere to capture and recycle energy emitted by the Earth surface is the defining characteristic of the greenhouse effect.
Another diagram of the greenhouse effect

বায়ুমণ্ডলত এই গেচবোৰৰ শতকৰা পৰিমাণ হ’ল –

  1. কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড – ৫০%
  2. মিথেন - ১০%
  3. চি.এফ.চি - ১৭%
  4. অ’জন - ৮%
  5. নাইট্ৰাছ অক্সাইড - ৪%
  6. জলীয় বাষ্প - ২%[1]

সেউজ গৃহ গেচসমূহ[সম্পাদনা কৰক]

সূৰ্যৰ পোহৰ সেউজ গৃহ আৱৰণেদি পাৰ হৈ আহি ভূ-পৃষ্ঠৰ ওপৰত পৰে আৰু ভূ-পৃষ্ঠই ইয়াৰ পুনৰ প্ৰতিফলিত কৰি পঠাই দিয়ে৷ কিন্তু সেউজ গৃহ আৱৰণে আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ তৰপে এই তাপখিনিক সম্পূৰ্ণৰূপে পুনৰ ঘুৰি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে৷ ফলত এই তাপে পৃথিৱী পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা ক্ৰমাৎ বঢ়াই দিয়ে৷ বায়ুমণ্ডলৰ ট্ৰপ’স্ফিয়াৰত থকা এই সেউজ গৃহ গেচসমূহ –

কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড(CO2)

গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিত ৫০ শতাংশ অৰিহণা যোগায় বায়ুমণ্ডলত থকা কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড গেচে৷ এই গেচৰ প্ৰধান উৎসসমূহ হ’ল – জীৱাষ্ম ইন্ধনৰ দহন(৬৭%) আৰুবনাঞ্চল ধ্বংস,বিভিন্ন কাৰণত ভূমি পৰিষ্কাৰ আৰু দহন(৩৩%),যিকোনো কাৰ্বনযুক্ত পদাৰ্থৰ দহন ইত্যাদি৷ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড বায়ুমণ্ডলত প্ৰায় ৫৫০ বছৰলৈ থাকে৷ বায়ুমণ্ডলত ইয়াৰ গাঢ়তা ১৯৯০ চনত ৩৫৫PPm আছিল কিন্তু তাৰ পিছত প্ৰতি বছৰে এই গাঢ়তা ১.৫ শতাংশ হাৰত বাঢ়ি আছে৷[1]

ক্লৰ’ফ্লৰ কাৰ্বন(CFC)

গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিত ক্লৰ’ফ্লৰকাৰ্বনে ২৪শতাংশ অৰিহণা যোগায়৷ তাৰোপৰি এই ক্লৰ’ফ্লৰকাৰ্বন বায়ুমণ্ডলৰ ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত থকা অ’জন স্তৰো বিভংগনৰ মূল কাৰণ৷ ইয়াক কেইবাটাও ৰূপত পোৱা যায়৷ তাৰে ভিতৰত চি.এফ.চি ১১ আৰু চি.এফ.চি ১২ ই প্ৰধান৷ ক্লৰ’ফ্লৰকাৰ্বনৰ মূল উৎসসমূহ হ’ল – শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত যন্ত্ৰ,ফ্ৰীজ,সুগন্ধি স্প্ৰে,উদ্যোগিক আৱৰ্জনা,প্লাষ্টিক ফ’ম(foam)উৎপাদন,এৰ’চল(aerosole),প্ৰ’পেলেণ্ট(propellants) ইত্যাদি৷ চি.এফ.চি.ৰ বায়ুমণ্ডলৰ ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ স্তৰ ঢুকি পাবলৈ ১০-১৫ বছৰ লাগে৷ কিন্তু ইয়াৰ এটা অনুই কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডতকৈ ১৫০০-৭০০০ গুণ বেছি তাপ শোষিত কৰি লব পাৰে৷ বায়ুমণ্ডলত ক্লৰ’ফ্লৰকাৰ্বনৰ গাঢ়তা ০.০০২২৫ PPm যদিও বাৰ্ষিক ০.৫ শতাংশ হাৰত এই গাঢ়তা বৃদ্ধি হৈ আছে৷[1]

মিথেন(CH4)

গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিত মিথেন গেচে ১৮ শতাংশ অৰিহনা যোগায়৷ ইয়াৰ মূখ্য উৎস হ’ল পিতনি,ধাননি,প্ৰকৃতিৰ আৰ্দ্ৰ অঞ্চল,গৰু-ম’হ ভেড়া আৰু উঁই পৰুৱাৰ পাচন নলী ইত্যাদি৷ এই উল্লেখিত স্থানসমূহত বেকটেৰিয়াই মৃত জৈৱ পদাৰ্থ সমূহক সৰল অৱস্থালৈ অনা প্ৰক্ৰিয়াত মিথেন গেচৰ সৃষ্টি হয়৷ তেল আৰু প্ৰাকৃতিকগেচৰ উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰ তথা জৈৱ পদাৰ্থৰ অসম্পূৰ্ণ দহন ইত্যাদিয়েও মিথেন গেচ প্ৰস্তুত হোৱাত সহায় কৰে৷ মিথেন গেচ বায়ুমণ্ডলত ৭-১০ বছৰলৈ থাকে৷ গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিত মিথেন গেচ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডতকৈ ২৫ গুণ বেছি শক্তিশালী৷বায়ুমণ্ডলত মিথেনৰ গাঢ়তা ১.৬৭৫ PPM যদিও বাৰ্ষিক ১শতাংশ হিচাপত ইয়াৰ গাঢ়তা বৃদ্ধি হৈ আছে৷[1]

নাইট্ৰাছ অক্সাইড(N2O)

নাইট্ৰাছ অক্সাইডে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিলৈ ৬ শতাংশৰ বৰঙনি যোগায়৷ নাইট্ৰাছ অক্সাইডে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি কৰাৰ উপৰিও অ’জন স্তৰৰো বিভংগন ঘটায়৷ ইয়াৰ মূল উৎস হৈছে জৈৱভৰ দহন, কয়লাৰ দহন, ৰাসায়নিক সাৰ,মাটি নিকাকৰণ,নাইট্ৰেড যুক্ত ভূ-গৰ্ভৰ পানী ইত্যাদি৷ ট্ৰপ’স্ফিয়াৰত ইয়াৰ আয়ুস ১৪০-১৯০বছৰ৷ ইয়াৰ তাপ শোষণ কৰিব পৰা ক্ষমতা কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডতকৈ ২৩০ গুণ বেছি৷ বায়ুমণ্ডলত নাইট্ৰাছ অক্সাইডৰ গাঢ়তা ০.৩ PPm কিন্তু বাৰ্ষিক ০.২ শতাংশ হাৰত বৃদ্ধি হৈ আছে৷ ইয়াৰ উপৰিও অ’জন,কাৰ্বন-মনক্সাইড আদি গেচে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিত প্ৰায় ১২ শতাংশ বৰঙণি আগবঢ়ায়৷[1]


সেউজ গৃহ ক্ৰিয়াৰ পৰিণাম(Impacts of Enhanced Greenhouse effect)[সম্পাদনা কৰক]

সেউজ গৃহ ক্ৰিয়াৰ ফলস্বৰূপে কেৱল গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি হোৱাই নহয়,ই জলবায়ু আৰু প্ৰাকৃতিক পদ্ধতি সমূহৰ ওপৰতো যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়৷

গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি

সেউজ গৃহ ক্ৰিয়াৰ বাবে বিগত ৩০ বছৰৰ ভিতৰত গোলকীয় উষ্ণতা ০.৫°ছেণ্টিগ্ৰেড বৃদ্ধি পাইছে৷ যদি এই সেউজ গৃ্হ ক্ৰিয়াৰ বাবে জগৰীয়া গেচসমূহ বৰ্ত্তমান হাৰতে বৃদ্ধি পাই থাকে তেনেহ’লে ২০৫০ চনত গোলকীয় উষ্ণতা ১.৫° ছে.ৰ পৰা ৫.৬° ছে. পৰ্য্যন্ত বৃদ্ধি পাব পাৰে৷

সাগৰ পৃষ্ঠ উচ্চতা বৃদ্ধি

গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে সাগৰ পৃষ্ঠৰো উচ্চতা বৃদ্ধি পায়৷ কাৰণ ভূ-পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা বঢ়াৰ ফলত মেৰু অঞ্চল আৰু পৰ্বত পাহাৰৰ বৰফ গলি সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতা বঢ়াই দিয়ে৷

মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ

গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে বৃষ্টিপাতৰ ওপৰত যথেষ্ট পৰিমাণে প্ৰভাৱ পেলায়৷ অতিপাত বৃষ্টিৰ ফলত বানপানী,মহামাৰী আদি সমস্যাই দেখা দিয়ে৷

কৃষিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ

বিশ্বৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন্ কৃষিকাৰ্য্যৰ ওপৰত উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে প্ৰতিকূল আৰু অনুকূল দুয়োটা প্ৰভাৱ পেলোৱা দেখা যায়৷ মাটিৰ আদ্ৰতা কমি যায় আৰু উদ্ভিদৰ বাষ্পীভৱনৰ মাত্ৰা বাঢ়ে৷ তাৰোপৰি বায়ুমণ্ডলৰ উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে বিভিন্ন শস্যৰ অনিষ্টকাৰী কীটৰ বংশবৃদ্ধিত সহায় কৰে৷ ইয়াৰ উপৰিও সেউজ গৃহ ক্ৰিয়াৰ ফলস্বৰূপে মৰুভূমিৰ আকাৰ বৃদ্ধি,জলাশয়ৰ পানীৰ বাষ্পীভৱন,গৰম বতাহ,বানপানী,খৰাং বতৰ, জৈৱ বৈচিত্ৰ হ্ৰাস আদি সমস্যাই দেখা দিয়ে৷[1]

সেউজ গৃহ পৰিঘটনা ৰোধৰ উপায়[সম্পাদনা কৰক]

  1. CFC আৰু জীৱাষ্ম ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ কমাব লাগে৷
  2. শক্তিৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কাৰ্য্যদক্ষতা বৃদ্ধি কৰা নৱীকৰণযোগ্য শক্তি সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে৷
  3. বিদ্যুত উৎপাদনৰ বাবে পাৰমাণবিক বিদ্যুত প্ৰকল্প স্থাপন কৰিব লাগে৷
  4. কয়লা ব্যৱহাৰতকৈ প্ৰাকৃতিক গেচ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে৷
  5. বহনক্ষম কৃষিকৰ্মৰ প্ৰতি মনযোগ দিব লাগে৷
  6. জনসংখ্যা বৃদ্ধি ৰোধ কৰিব লাগে৷
  7. বেচি সংখ্যক গছ-গছনি ৰোপণ কৰিব লাগে৷
  8. জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিব লাগে৷
  9. সেউজ গৃহ গেচ সমূহৰ উৎপাদন হ্ৰাস কৰিব লাগে৷[1]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 দীপালী দাস (২য় সংস্কৰণ ২০১২). পৰিবেশ অধ্যয়ন. ISBN 81-85-916-100-4. 

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]