ফ'বছ (উপগ্ৰহ)

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
(Phobos (moon)ৰ পৰা পুনঃনিৰ্দেশিত)
Jump to navigation Jump to search
ফ'বছ
Phobos
Phobos colour 2008.jpg
ফ'বছৰ ৰঙীণ চিত্ৰ (MRO)
আৱিষ্কাৰ
আৱিষ্কাৰক এছাফ হল
আৱিষ্কাৰৰ তাৰিখ ১৮ আগষ্ট, ১৮৭৭
বিৱৰণ
বিকল্প নামসমূহ মঙ্গল ১
বিশেষণ ফ'বিয়ান, ফ'বছিয়ান
কক্ষপথৰ বৈশিষ্ট্য
যুগ J2000
অনুapsis ৯,২৩৪.৪২ km[1]
অপapsis ৯,৫১৭.৫৮ km[1]
অৰ্ধ-মুখ্য অক্ষ ৯,৩৭৬ km[1] (২.৭৬ মঙ্গল ব্যাসাৰ্ধ)
উৎকেন্দ্ৰতা ০.০১৫১[1]
কক্ষীয় পৰ্যায়কাল ০.৩১৮৯১০২৩ d
(৭ ঘন্টা ৩৯.২ মিনিট)
গড় কক্ষীয় দ্ৰুতি ২.১৩৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড[1]
নতি ১.০৯৩° (মঙ্গলৰ বিষুৱ ৰেখালৈ)
০.০৪৬° (স্থানীয় লাপ্লাচ সমতললৈ)
26.04° (ecliptic লৈ)
যাৰ উপগ্ৰহ মঙ্গল গ্ৰহ
ভৌতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ
মাত্ৰাসমূহ ২৭ × ২২ × ১৮ কিলোমিটাৰ[1]
গড় ব্যাসাৰ্ধ ১১.২৬৬৭ km
(১.৭৬৯৪১ mEarths)
পৃষ্ঠৰ ক্ষেত্ৰফল ১,৫৪৮.৩ km2[1]
(৩.০৩৫৪৫ μEarths)
আয়তন ৫,৭৮৩.৬১ km3
(৫.৩৩৯৩৩ nEarths)
ভৰ ১.০৬৫৯×১০১৬ kg[1]
(১.৭৮৪৭৭ nEarths)
গড় ঘনত্ব ১.৮৭৬ g/cm3[1]
বিষুৱীয় পৃষ্ঠৰ অভিকৰ্ষ ০.০০৫৭ মি/ছে[1]
(৫৮১.৪ µ g)
পলায়ন বেগ ১১.৩৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড
(৪১ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড)[1]
ঘূৰ্ণনকাল সকালীকৃত
বিষুৱীয় অঞ্চলত ঘূৰ্ণন বেগ 11.0 km/h (6.8 mph) (আটাইতকৈ দীঘল অক্ষত)
অক্ষীয় ঢাল ০°
প্ৰতিফলন অনুপাত ০.০৭১±০.০১২[2]
তাপমাত্ৰা ≈ ২৩৩ K
আপাত মান ১১.৮[3]

ফ'বছ (ইংৰাজী: Phobos) মঙ্গল গ্ৰহৰ দুয়োটা প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ ভিতৰৰ উপগ্ৰহ।[4] মঙ্গলৰ আনটো উপগ্ৰহৰ নাম ডিমছ। ১১ কিলোমিটাৰ (৭ মিটাৰ) গড় ব্যাসাৰ্ধৰ এই উপগ্ৰহটোৱে মঙ্গলৰ চাৰিওফালে এপাক ঘূৰিবলৈ ৭ ঘন্টা ৩৯.২ মিনিট সময় লয়।[1] ফ’বছ মঙ্গলৰ পৰা ৬,০০০ কিলোমিটাৰ (৩,৭০০ মিটাৰ) দূৰত্বত অৱস্থিত। গ্ৰীক দেৱতা ফ'বছৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। গ্ৰীক উপাখ্যানৰ মতে ফ’বছ ডিমছৰ যমজ ভাতৃ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ ‘ভয়’।[5]

আৱিষ্কাৰ[সম্পাদনা কৰক]

১৮৭৭ চনৰ ১৮ আগষ্ট তাৰিখে প্ৰায় ০৯:১৪ (জি.এম.টি.) বজাত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৱাশ্বিংটনত অৱস্থিত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ নৌসেনা মানমন্দিৰত আমেৰিকান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী এছাফ হলে ফ'বছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে ফ’বছ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ কিছুদিন আগতেই অৰ্থাৎ ১২ আগষ্ট তাৰিখে প্ৰায় ০৭:৪৮ (ইউ.টি.চি.) বজাত হলে মঙ্গলৰ আনটো উপগ্ৰহ ডিমছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।[6][7][8][9]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 "Mars: Moons: Phobos". NASA Solar System Exploration. 30 September 2003. Archived from the original on 19 October 2013. https://web.archive.org/web/20131019162634/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mar_Phobos&Display=Facts। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 December 2013. 
  2. "Planetary Satellite Physical Parameters". JPL (Solar System Dynamics). 13 July 2006. http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 January 2008. 
  3. "Mars' Moons". http://jtg.sjrdesign.net/advanced/mars_moons.html. 
  4. "Mar's moon Phobos". NASA. http://mars.nasa.gov/allaboutmars/extreme/moons/phobos/। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 July 2016. 
  5. Blunck, Jürgen (2009). "The Satellites of Mars; Discovering and Naming the Satellites". Solar System Moons: Discovery and Mythology. Springer. পৃষ্ঠা. 5. ISBN 978-3-540-68852-5. 
  6. Hall, A.; Observations of the Satellites of Mars, Astronomische Nachrichten, Vol. 91, No. 2161 (17 October 1877, signed 21 September 1877) pp. 11/12–13/14
  7. Morley, T. A.; A Catalogue of Ground-Based Astrometric Observations of the Martian Satellites, 1877–1982, Astronomy and Astrophysics Supplement Series, Vol. 77, No. 2 (February 1989), pp. 209–226 (Table II, p. 220: first observation of Deimos on 1877-08-12.32526)
  8. Notes: The Satellites of Mars, The Observatory, Vol. 1, No. 6 (20 September 1877), pp. 181–185
  9. The Discovery of the Satellites of Mars, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 38, No. 4, (8 February 1878), pp. 205–209