তেজ

তেজ বা ৰক্ত (Blood), ৰক্তসংবহন তন্ত্ৰৰ লগত জড়িত এবিধ তৰল মাধ্যম । ই ৰক্তবাহিকাইদি খাদ্য, শ্বসন গেছ, ৰেচন দ্ৰব্য, হ'ৰম'ন, এনজাইম, আদি দ্ৰব্যবোৰ বিভিন্ন কলাসমূহলৈ প্ৰেৰণ কৰে আৰু কলাকোষসমূহত উৎপন্ন হোৱা কাৰ্বন ডাই-অস্কাইড গেছ আৰু অন্যান্য বিপাকীয় অলাগতিয়াল দ্ৰব্যসমূহ সংগ্ৰহ কৰি নিৰ্দিষ্ট স্হানলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে । তেজ এবিধ তৰল সংযোজক কলা । ই প্লাজমা আৰু ৰক্তকণাৰে গঠিত । তেজত প্লাজমাৰ পৰিমাণ ৫৫ শতাংশ আৰু ৰক্তকণিকাৰ পৰিমাণ ৪৫ শতাংশ । তেজৰ ৰক্তকণিকাসমূহ প্লাজমাত ওপঙি থাকে আৰু তেজৰ সোঁতত ইহঁত প্ৰবাহমান হৈ থাকে ।

প্লাজমা: ৰক্তকণিকাবিহীন তেজৰ তৰল অংশই হ'ল প্লাজমা । ইয়াৰ ৰং পাতল হালধীয়া । ই কিছুমান অজৈৱিক আৰু জৈৱিক উপাদানেৰে গঠিত । অজৈৱিক উপাদানসমূহ হ'ল: ছডিয়াম, পটাছিয়াম, মেগনেছিয়াম, আইৰণ ক্ল'ৰাইড, বাইকাৰ্বনেট, ছালফেট, ফছফেট, অক্সিজেন, কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, নাইট্ৰজেন ইত্যাদি । জৈৱিক উপাদানসমূহ হ'ল: প্ৰটিন, কাৰ্বহাইড্ৰেট, লিপিড, হৰমন, এনমিয়া, ইউৰিয়া, ইউৰিক এচিড, এণ্টিবডি ইত্যাদি । প্লাজমাত খাদ্যৰ সৰল অৱস্থাসমূহ যেনে- গ্লুকজ, এমিন' এচিদ ইত্যাদি দ্ৰৱীভূত হৈ থাকে । এমনিয়া, ইউৰিয়া আৰু ইউৰিক এচিড আদি যৌগবোৰ প্লাজমাত থকা অলাগতিয়াল নাইট্ৰজেন জাতীয় ৰেচন দ্ৰব্য । দেহৰ পৰা উলিয়াই দিয়াৰ উদেশ্যে প্লাজমাই এইবোৰক উৎপন্ন হোৱা স্থানৰ পৰা ৰেচন অংগসমূহলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে ।

ৰক্তকণিকা: তেজত তিনিবিধ ৰক্তকণিকা পোৱা যায়- লোহিত ৰক্তকণিকা, শ্বেত ৰক্তকণিকা আৰু অনুচক্ৰিকা । লোহিত ৰক্তকণিকাবোৰত হিম'গ্লবিন নামৰ এবিধ ৰঙা শ্বাসৰঞ্জক(Respiratory pigment) থাকে আৰু ইয়াৰ বাবেই তেজৰ ৰং ৰঙা হয় । লোহিত ৰক্তকণিকাৰ মুখ্য কাৰ্য হ'ল- ইয়াত থকা হিমগ্লবিনৰ দ্বাৰা হাওঁফাওঁৰ পৰা অক্সিজেন কঢ়িয়াই বিভিন্ন কলাসমূহক যোগান ধৰা । শ্বেত ৰক্তকণিকাৰ মুখ্য কাৰ্য হ'ল দেহক অনুজীৱৰ আক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা কৰা । অনুচক্ৰিকাৰ মুখ্য কাৰ্য হ'ল ৰক্তবাহিকাসমূহৰ পৰা হোৱা ৰক্তপাত বন্ধ কৰি শৰীৰত তেজৰ পৰিমাণ সংৰক্ষণ কৰা ।

ৰক্তদানৰ ক্ৰম

ৰক্তদান: তেজৰ গ্ৰুপ চাৰিটা- A, B, AB আৰু O । গাইগুটীয়াভাৱে সকলো মানুহৰ তেজৰ গ্ৰুপ এই চাৰিটাৰ ভিতৰত যিকোনো এটা হয় । ৰক্তদানৰ ক্ষেত্ৰত O গ্ৰুপে সকলোকে, A আৰু B গ্ৰুপে AB গ্ৰুপক ৰক্ত দান কৰিব পাৰে । অৰ্থাৎ O গ্ৰুপে কেৱল O গ্ৰুপৰ, A গ্ৰুপে O আৰু A গ্ৰুপৰ আৰু B গ্ৰুপে O আৰু B গ্ৰুপৰ, AB গ্ৰুপে A, B, AB আৰু O গ্ৰুপৰ তেজ গ্ৰহণ কৰিৰ পাৰে ।