ডাঁহী সাপ

ডাঁহী সাপ (King cobra)
	ভাৰতৰ পুট্টুৰত এডাল বন্দী ডাঁহী সাপ
সংৰক্ষণ স্থিতি
	; অসুৰক্ষিত (IUCN 3.1)
বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিভাজন
Unrecognized taxon (ঠিক কৰক):	Ophiophagus
প্ৰজাতি:	O. hannah
দ্বৈৰাশিক নামকৰণ
	Ophiophagus hannah; Cantor, 1836
	ডাঁহী পোৱা ঠাইসমূহ
সমাৰ্থক
	Genus-level: Dendroaspis Schlegel, 1837; Hamadryas Cantor, 1838 (non Hübner, 1804: preoccupied); Naja Elliott, 1840;

ডাঁহী সাপ বা ৰাজফেঁ‌টী বা ৰজা ফেঁ‌টী (ইংৰাজী: King Cobra, বৈজ্ঞানিক নাম:Ophiophagus hannah) পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল বিষধৰ সাপৰ প্ৰজাতি৷ ইয়াৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৮.৫-১৮.৮ ফুট পৰ্যন্ত হোৱা দেখা যায়৷^[1] এই সাপবিধ ঘাইকৈ ভাৰতকে ধৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বনাঞ্চলসমূহত দেখা পোৱা যায়৷ ডাঁহী সাপক বিভিন্ন কাৰণত জনমানসত বিপদজনক বুলি গণ্য কৰা হয়৷

ব্যুৎপত্তি

ডাঁহী শব্দটো আহিছে সংস্কৃত ভাষাৰ বা পুৰণী ইন্দো আৰ্য্য শব্দ দংশিন্অৰ পৰা^[2]।

বিৱৰণ

ডাঁহী সাপৰ দেহৰ দীঘ প্ৰায় ৩-৪ মিটাৰ আৰু ওজন প্ৰায় ৬ কিলোগ্ৰাম হোৱা দেখা যায়৷

ইয়াৰ গাৰ ছালৰ বৰণ জলফাই বৰণীয়া হয়৷ সমগ্ৰ দেহটোত পাতল হালধীয়া আঁচ কিছুমান ঘুৰণীয়াকৈ থাকে৷ ইয়াৰ পেট অংশ শেঁতা বগা বা হালধীয়া হয়৷ ইয়াৰ পেটৰ অংশ মাখনৰঙী বা শেঁ‌তা হালধীয়া বৰণৰ হোৱাৰ লগতে বাকলিবোৰ মসৃণ। অপৈনত বয়সৰ সাপসমূহৰ বৰণ কিচকিচীয়া ক'লা আৰু ইয়াৰ দেহত ঠেক হালধীয়া আঙুঠি থাকে। প্ৰাপ্তবয়স্ক ডাঁ‌হীসাপৰ মূৰটো দেখিবলৈ বিৰাটকায়। অন্য সাপৰ দৰে ডাঙৰ একোটা চিকাৰ গিলিবলৈ ৰজাফেঁ‌টীয়ে নিজৰ কোৱাৰি বহলকৈ মেলিব পাৰে। মতা সাপবোৰ মাইকী সাপতকৈ আয়তনত ডাঙৰ হয়। এটা ৰজাফেঁ‌টীৰ গড় আয়ুসকাল প্ৰায় ২০ বছৰ।

ৰজা ফেটী সাপ (King Cobra) পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল বিষধৰ সাপ আৰু ই আমাৰ অসমৰ বন্যপ্ৰাণীতন্ত্ৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এডাল প্ৰাপ্তবয়স্ক ৰজা ফেটী সাধাৰণতে ১০ৰ পৰা ১৩ ফুট পৰ্যন্ত দীঘল হয়, যদিও কিছুমান ১৮ ফুট পৰ্যন্ত হোৱা দেখা যায়। ইয়াৰ গাৰ ৰং কজলা-মটীয়া বা ক’লা হয়, য’ত হালধীয়া ৰঙৰ পথালি আঁচ থাকে। আন ফেটী সাপৰ তুলনাত ইয়াৰ ফণা অলপ ঠেক আৰু দীঘলীয়া।

ৰজা ফেটীৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় কথাটো হ’ল ইয়াৰ খাদ্য। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Ophiophagus hannah, যাৰ অৰ্থ হ’ল ‘সাপ খোৱা সাপ’। ই মূলত আন সাপ (বিষধৰ আৰু বিষহীন দুয়োবিধ) আৰু গুঁই চিকাৰ কৰি খায়।খাদ্যৰ অভাৱ হ’লেহে ই কেতিয়াবাহে সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী চিকাৰ কৰে।

পৃথিৱীৰ ভিতৰত ৰজা ফেটীয়েই একমাত্ৰ সাপ যিয়ে কণী পাৰিবৰ বাবে নিজাকৈ বাহ সাজি লয়। মাইকী ৰজা ফেটীয়ে শুকান পাত গোটাই বাহ সাজে আৰু কণীৰ পৰা পোৱালি নোঁলোৱা পৰ্যন্ত বাহটো পহৰা দি থাকে।

ই সাধাৰণতে লাজকুৰীয়া স্বভাৱৰ আৰু মানুহৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ বিচাৰে। কিন্তু বিপদৰ উমান পালে ই শৰীৰৰ এক-তৃতীয়াংশ ওপৰলৈ দাঙি আক্ৰমণাত্মক ভংগীমা ল’ব পাৰে। ৰজা ফেটী একেবাৰতে অধিক পৰিমাণৰ বিষ (Neurotoxin) ঢালি দিব পাৰে। ইয়াৰ কামোৰৰ ফলত মানুহৰ স্নায়ুতন্ত্ৰত পক্ষাঘাত হ’ব পাৰে আৰু সঠিক চিকিৎসা সময়মতে নাপালে মৃত্যু হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।

ৰজা ফেটী ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী (সুৰক্ষা) আইনৰ Schedule I-ৰ অন্তৰ্গত, অৰ্থাৎ এই সাপটোক মাৰিলে বা অপকাৰ কৰিলে কঠোৰ শাস্তিৰ বিধান আছে। অসমৰ কাজিৰঙা, মানস আৰু আপাৰ অসমৰ বৰ্ষাৰণ্যসমূহ (যেনে দিহিং পাটকাই) ৰজা ফেটীৰ বাবে উত্তম বাসস্থান।

যদি আপোনালোক ক’ৰবাত ৰজা ফেটী দেখে, তেন্তে নিজে ধৰিবলৈ চেষ্টা নকৰিব। সদায় অভিজ্ঞ সৰ্প উদ্ধাৰকাৰী বা বন বিভাগক খবৰ দিব। মনত ৰাখিব, সাপ পৰিৱেশৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ আৰু ইয়াক সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ দায়িত্ব।