ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
ভাৰত-আৰ্য
ভাৰতীয়
ভৌগোলিক
বিস্তৃতি:
দক্ষিণ এছিয়া (আৰু ইউৰোপ তথা মধ্যপ্ৰাচ্যৰ কিছু এলেকা।)
ভাষাৰ শ্ৰেণীবিভাজন: ভাৰত-ইউৰোপীয়
প্ৰাক্‌-ভাষা: আদি-ভাৰত-আৰ্য
উপশ্ৰেণীসমূহ:
ISO 639-5: inc
Major Indo-Aryan languages.png
১৯৭৮ চনৰ মানচিত্ৰখনত প্ৰধান ভাৰত-ইৰানীয় ভাষাসমূহৰ ভৌগোলিক অৱস্থান দেখুওৱা হৈছে।(উৰ্দু ভাষা হিন্দী ভাষাৰ অন্তৰ্ভূক্ত কৰা হৈছে। ৰোমানী ভাষা, দোমাৰী ভাষা আৰু ল’মাভ্ৰেন ভাষাৰ অৱস্থান মানচিত্ৰখনৰ বাহিৰত।) বিন্দুযুক্ত/ৰেখাযুক্ত এলেকাসমূহে বহুভাষিকতা দেখাইছে।

ভাৰত-আৰ্য বা ভাৰতীয় ভাষাসমূহ হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ মুখ্য ভাষা। ভাষাকেইটাই ভাৰত-ইৰানীয় ভাষাসমূহৰ এডাল ডাল অন্তৰ্ভুক্ত কৰে, যোনটো নিজেই ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাপৰিয়াল ৰ এডাল ডাল। ভাৰত-আৰ্য কওঁতা সকল মুঠ ভাৰত-ইউৰোপীয় কওঁতাৰ এভাগ আৰু আধা (৩ বিলিয়নৰ প্ৰায় ১.৫)। ভাষাসমূহ দক্ষিণ এছিয়াত প্ৰধানকৈ প্ৰচলিত হোৱাৰ বাহিৰেও ইউৰোপ আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যতো কোৱা হয়। আটাইতকৈ বেছি ভাষী থকা ভাষাসমূহ হৈছে: হিন্দুস্তানী (হিন্দী-উৰ্দু, প্ৰায় ৩২৯ নিযুত), বঙালী (প্ৰায় ২৪২ নিযুত), পঞ্জাৱী (প্ৰায় ১০০ নিযুত) আৰু বাকী ভাষাসমূহৰ ২০০৫ৰ হিচাপ অনুসৰি প্ৰায় ৯০০ নিযুত কওঁতা আছে।

ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

আদি-ভাৰত-আৰ্য[সম্পাদনা কৰক]

আদি-ভাৰত-আৰ্য (বা আদি-ভাৰতীয়) হৈছে ভাৰত-আৰ্য ভাষাসমূহৰ পুনৰ্গঠন কৰা আদি-ভাষা। এই কাম আদি-ভাৰত-আৰ্যসকলৰ ভাষাৰ পুনৰ্গঠনৰ উদ্দেশ্যে কৰা হৈছে। আদি-ভাৰত-আৰ্য হৈছে পুৰণি ভাৰত-আৰ্যৰ (১৫০০-৩০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) পূৰ্বপুৰুষ, যোনটো বেদীয় সংস্কৃত আৰু মিতান্নী-আৰ্য হিচাপে প্ৰত্যক্ষভাবে প্ৰত্যায়তি। বেদীয় অতি প্ৰাচীন তথাপিও আন ভাৰত-আৰ্য ভাষাসমূহে প্ৰাচীন লক্ষণসমূহৰ এটা সৰু অংশ সংৰক্ষিত কৰি ৰাখিছে, যোনখিনি বেদীয়ত হেৰাইছে।

ভাৰতীয় উপমহাদেশ[সম্পাদনা কৰক]

পুৰণি ভাৰত-আৰ্য[সম্পাদনা কৰক]

এই গোটটোৰ সৰ্বপ্ৰথম প্ৰমাণ বেদীয় আৰু মিতান্নী-আৰ্যৰ পৰা আহিছে। বেদীয় ব্যৱহাৰ হৈছিল প্ৰাচীন সংৰক্ষিত ধাৰ্মিক স্তুতিত, যি হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ মূল ধৰ্মশাস্ত্ৰ যাক বেদ হিচাপে জনা যায়। মিতান্নী-আৰ্যৰ বয়স ঋগবেদৰ ভাষাৰ বয়সৰ অনুৰূপ, কিন্তু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰমাণ হৈছে কেইটামান নাম আৰু ঋণশব্দ। বেদৰ ভাষা – যাক আধুনিক পণ্ডিতসকলে "বেদীয় সংস্কৃত" বুলি কয় – হৈছে কেৱল সীমিতভাৱে আদি-ভাৰত আৰ্য (ভাৰত আৰ্য ভাষাসমূহৰ আদি ভাষা)ৰ পৰা বেলেগ।

বেদীয়ৰ পৰা, "সংস্কৃত" (অৰ্থ হৈছে "একেলগে থোৱা") সংস্কৃতি, বিজ্ঞান আৰু ধৰ্ম, তাৰোপৰি আদালত, থিয়েটাৰ আদিৰ এটি আদৰণীয় ভাষা হিচাপে উন্নীত হৈছিল।

Middle Indo-Aryan (Prakrits)[সম্পাদনা কৰক]

Outside the learned sphere of Sanskrit, vernacular dialects (Prakrits) continued to evolve. The oldest attested Prakrits are the Buddhist and Jain canonical languages Pali and Ardha Magadhi, respectively. By medieval times, the Prakrits had diversified into various Middle Indo-Aryan dialects. "Apabhramsa" is the conventional cover term for transitional dialects connecting late Middle Indo-Aryan with early Modern Indo-Aryan, spanning roughly the 6th to 13th centuries. Some of these dialects showed considerable literary production; the Sravakachar of Devasena (dated to the 930s) is now considered to be the first Hindi book.

The next major milestone occurred with the Muslim conquests on the Indian subcontinent in the 13th–16th centuries. Under the flourishing Turco-Mongol Mughal empire, Persian became very influential as the language of prestige of the Islamic courts due to adoptation of the foreign language by the Mughal emperors. However, Persian was soon displaced by Hindustani. This Indo-Aryan language is a combination with Persian, Arabic, and Turkic elements in its vocabulary, with the grammar of the local dialects.

The two largest languages that formed from Apabhramsa were Bengali and Hindustani; others include Sindhi, Gujarati, Odia, Marathi, and Punjabi.

New Indo-Aryan[সম্পাদনা কৰক]

Dialect continuum[সম্পাদনা কৰক]

The Indo-Aryan languages of Northern India and Pakistan form a dialect continuum. What is called "Hindi" in India is frequently [[St