ফুটুকী টুনি

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
ফুটুকী টুনি (Scaly-breasted Munia)
Adult L. p. punctulata in Kolkata, India
সংৰক্ষণ স্থিতি
জীৱবৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিভাজন
জগৎ/ৰাজ্য: Animalia
পৰ্ব: Chordata
শ্ৰেণী: Aves
বৰ্গ: Passeriformes
পৰিয়াল: Estrildidae
গণ: Lonchura
প্ৰজাতি: L. punctulata
বৈজ্ঞানিক নাম
Lonchura punctulata
(Linnaeus, 1758)
Map showing the breeding areas in Asia and Oceania
Map showing the breeding areas in Asia and Oceania
সমাৰ্থক

Loxia punctulata

ফুটুকী টুনি, (ইংৰাজী: Scaly-breasted Munia বা Spotted Munia , বৈজ্ঞানিক নাম-Lonchura punctulata) এটা ঘনচিৰিকাৰ আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই এছিয়াৰ স্থানীয় চৰাই৷ ইয়াৰ বুকু আৰু পেট অংশত থকা ফুটুকীয়া ৰঙৰ বাবেই ইয়াক ফুটুকী টুনি বুলি কোৱা হয়৷ এই প্ৰজাতিৰ এঘাৰটা উপ-প্ৰজাতি থকা বুলি জনা যায়৷

টেক্স'নমি[সম্পাদনা কৰক]

ফুটুকী টুনিৰ প্ৰথম বৰ্ণনা ১৭৫৮ চনত প্ৰকাশিত কেৰ'লাছ লিনিয়াছ (Carl Linnaeus)ৰ 'চিষ্টেমা নেচুৰী(Systema Naturae)' নামৰ গ্ৰন্থখনত পোৱা যায়৷ এই গ্ৰন্থখনিত ফুটুকী টুনিৰ বৈজ্ঞানিক নাম-Loxia punctulata বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল৷ [2]

বৰ্ত্তমানলৈকে ফুটুকী টুনিৰ মুঠ এঘাৰ (১১) টা উপ-প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে-

বিৱৰণ[সম্পাদনা কৰক]

পোৱালি ফুটুকী টুনিৰ দেহৰ তলৰ অংশ মটিয়া বৰণৰ হয়

ফুটুকী টুনিৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য সাধাৰণতে ১১-১২ ছে:মি: আৰু ওজন ১২-১৬ গ্ৰাম হয়৷ পূৰ্ণবয়স্ক ফুটুকী টুনিৰ ঠোঁটটো চুটি আৰু জোঙা হয়৷ ইয়াৰ দেহৰ ওপৰৰ অংশ মটিয়া আৰু মূৰটো গাঢ় মটীয়া হোৱা দেখা যায়৷ ইয়াৰ বুকু অংশত ডাঠ আঁচেৰে ফুটুকীয়া হয়৷ মতা-মাইকী উভয়ে দেখাত প্ৰায় একে৷ অৱশ্যে মতা ফুটুকী টুনিৰ ডিঙি আৰু বুকু অংশৰ আঁচবোৰ মাইকীজনীতকৈ বেছি ডাঠ ৰঙৰ হয়৷[3]

পোৱালী ফুটুকী টুনিৰ দেহৰ ওপৰৰ অংশ পাতল মটিয়া ৰঙৰ হয়৷ ইহঁতৰ মূৰ অংশ পূৰ্ণবয়স্ক চৰাইৰ দৰে গাঢ় ৰঙৰ হয়৷[3][4] অৱশ্যে ঠাইভেদে ইয়াৰ দেহৰ ৰঙ তথা সজ্জাৰো কিছু পৰিৱৰ্ত্তন হোৱা দেখা পোৱা যায়।

বিতৰণ[সম্পাদনা কৰক]

The Scaly-breasted Munia (subspecies topela[5]) has established in parts of eastern Australia such as Queensland

ফুটুকী টুনি বহু ধৰণৰ বাসস্থানতে পোৱা যায় যদিও ইয়াক প্ৰধানকৈ জলাশয়ৰ দাঁতিকাষৰীয়া তথা ঘাঁহনি অঞ্চলত অধিক দেখা পোৱা যায়। ভাৰতবৰ্ষত ইয়াক ঘাইকৈ খেতি-পথাৰত ধান খোৱাৰ বাবে অপবাদ দিয়া হয়। এই চৰাইবিধ সমতল ভূমিত অধিক দেখা যায় যদিও হিমালয়ৰ পাদদেশতো ই সমানেই বিস্তৃত৷ এনে অঞ্চলসমূহৰ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা উচ্চতা প্ৰায় ২,৫০০ মিটাৰ পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।

আচৰণ[সম্পাদনা কৰক]

ফুটুকি টুনিয়ে শতাধিক চৰাইৰ বৃহৎ জাকত বাস কৰে৷ ইয়াৰ মাতটো চুটি হুইছেলৰ দৰে,কিটি-কিটি-কিটি যেন শুনা যায়। অৱশ্যে ইহঁতে বিপদৰ সংকেত (alarm) দিবৰ সময়ত কিচিৰ মিচিৰ কৈ তীক্ষ্ন মাত এটা উলিয়ায়।[4][6]

খাদ্য[সম্পাদনা কৰক]

A foraging group

ফুটুকি টুনিয়ে সাধাৰণতে গুটি খায়৷ অৱশ্যে গুটিৰ উপৰিও ই সৰু বেৰীজাতীয় ফল যেনে Lantana [7] আদিও খোৱা দেখা যায়।

প্ৰজনন[সম্পাদনা কৰক]

ফুটুকি টুনিয়ে গ্ৰীষ্মকালত প্ৰজনন কৰে৷ ইয়াৰ প্ৰজননকাল বাৰিষাকালত অৰ্থাৎ জুনৰ পৰা আগষ্টৰ ভিতৰত আৰম্ভ হয়৷ অৱশ্যে ঠাইভেদে ইয়াৰ পৰিৱৰ্ত্তন হোৱাও দেখা যায়৷ ইয়াৰ বাহটো ঘাঁ-পাতেৰে বনোৱা আৰু ঘুৰণীয়া আকাৰৰ হয়৷ ইহঁতে সাধাৰণতে গছ বা ঘৰৰ মুধচৰ সুৰুঙাত বাঁহ সাজে।[8]

ফুটুকি টুনিয়ে সাধাৰণতে ৪-৬ টাকৈ কণী পাৰে৷ বাহ সজা আৰু উমনি দিয়া আদি কামত মতা-মাইকী দুয়ো অংশ লয়৷ কণী পৰাৰ ১০-১৬ দিনৰ উমনিৰ পিছত পোৱালী জগে।[9][10] তিনি সপ্তাহমানৰ ভিতৰত পোৱালীৰ পাখি গজে৷ ইহঁতে জন্মৰ সাতমাহৰ পিছতে পূৰ্ণবয়স্ক অৱস্থা পায়।[11][12]

Lonchura punctulata



তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. BirdLife International (2012). "Lonchura punctulata". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.1. International Union for Conservation of Nature. http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106008709। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 July 2012. 
  2. Linnaeus, Carl (1758) (Latin ভাষাত). Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. Tomus I. Editio decima, reformata. প্ৰকাশক Holmiae (Stockholm, Sweden): Laurentius Salvius. পৃষ্ঠা. 145. http://www.archive.org/stream/carolilinnaeisy00gesegoog#page/n154/mode/1up. 
  3. 3.0 3.1 Rasmussen PC and JC Anderton (2005). Birds of South Asia. The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution and Lynx Edicions. পৃষ্ঠা. 673. ISBN 84-87334-66-0. 
  4. 4.0 4.1 Restall, Robin (1997). Munias and Mannikins. Yale University Press. পৃষ্ঠা. 97–105. ISBN 0-300-07109-4. 
  5. Forshaw J; Mark Shephard, Anthony Pridham. Grassfinches in Australia. Csiro Publishing. পৃষ্ঠা. 267–268. 
  6. Moynihan, M & M F Hall (1954). "Hostile, Sexual, and Other Social Behaviour Patterns of the Spice Finch (Lonchura punctulata) in Captivity". Behaviour খণ্ড 7 (1): 33–76. doi:10.1163/156853955X00021. 
  7. Mehta, P (1997). "Spotted Munia Lonchura punctulata feeding on scat?". Newsletter for Birdwatchers খণ্ড 37 (1): 16. http://www.archive.org/stream/NLBW37_1#page/n17/mode/1up. 
  8. Sharma RC; Bhatt D; Sharma RK (2004). "Breeding success of the tropical Spotted Munia Lonchura punctulata in urbanized and forest habitats". Ornithological Science খণ্ড 3 (2): 113–117. doi:10.2326/osj.3.113. http://www.jstage.jst.go.jp/article/osj/3/2/3_113/_article. 
  9. Ali, S and Ripley, SD (1999). Handbook of the Birds of India and Pakistan. Volume 10 (2 সম্পাদনা). প্ৰকাশক New Delhi: Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 119–121. ISBN 0-19-563708-9. 
  10. Lamba, BS (1974). "Nest construction technique of the Spotted Munia, Lonchura punctulata". J. Bombay Nat. Hist. Soc. খণ্ড 71 (3): 613–616. 
  11. Burton, M., R. Burton (2002). International Wildlife Encyclopedia. প্ৰকাশক New York, NY: Marshal Cavendish. 
  12. Roy, Beckham. "Spice Finch – Lonchura punctulata". efinch.com. http://www.efinch.com/species/spice.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 December 2012. 

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]