মুকুতা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Pearl tiara of Empress Eugénie (1853) featuring 212 natural pearls, Louvre, Paris.

মুকুতা (ইংৰাজী: Pearl ) এবিধ মূল্যবান ৰত্ন৷ অতীজত ৰজা,মহাৰজাসকলে মুকুতাৰ মালা পিন্ধিছিল,তৰোৱাল,ৰাজমুকুট আদিত লগাই লৈছিল৷ এই মূল্যবান ৰত্নবিধৰ উৎপত্তি কিন্তু সাগৰীয় শামুকৰ দেহতহে৷ মুকুতাৰ ৰঙ সাধাৰণতে শামুক বাস কৰা পানীৰ তাপ,গভীৰতা আৰু পানীৰ নিমখীয়া গুনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে৷ শামুকৰ পেটৰ মুকুতা আটাইতকৈ সুন্দৰ আৰু মূল্যবান৷ মুকুতাৰ আকাৰ,ৰং আৰু উজ্জ্বলতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়৷ পৃথিৱীৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ মুকুতাটোৰ ওজন ৬.৩৭ কেজি৷ ই দীঘলে ২৪ ছেণ্টিমিটাৰ আৰু ইয়াৰ ব্যাস ১৪ ছে:মি: ৷ এই মুকুতাটো চানফ্ৰান্সিকোৰ এটা বেঙ্কত আচে৷ ইয়াৰ দাম প্ৰায় ৩ কোটি ২৫ লাখ টকা৷ [1]

Nuclei from Toba Pearl Island, Japan

উৎপত্তিস্থল[সম্পাদনা কৰক]

বগা ৰূপালী মুকুতা মান্নাৰ উপসাগৰত থকা শামুকৰ পেটত পোৱা যায়৷ ক'লা মুকুতা মেক্সিকো আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পশ্চিম উপকূলত পোৱা যায়৷ উত্তৰ মিছিছিপিৰ উপত্যকা অঞ্চলৰ পৰিষ্কাৰ পানীত থকা শামুকৰ পৰা ধুনীয়া মুকুতাৰ উৎপত্তি হয়৷ [1]

A pearl being extracted from an akoya pearl oyster.

প্ৰস্তুতপ্ৰক্ৰিয়া[সম্পাদনা কৰক]

খোলাধাৰী বা শামুক জাতীয় প্ৰাণীৰ পেলিচাইপডা (Pelecypoda) শ্ৰেণীৰ প্ৰাণীৰ দেহত বিভিন্ন ক্ৰিয়াৰ ফলত মুকুতা উৎপন্ন হয়৷ এটা শামুকে এটা জকমকীয়া মুকুতা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰায় ৫-৬ বছৰ সময় লয়৷ পেলিচাইপডা শ্ৰেণীৰ প্ৰানীৰ খোলা আৰু ভিতৰৰ কোমল দেহৰ মাজত এটা ফাঁক থাকে৷ এই ফাঁকটোৰে বালিৰ খণ্ড,পৰজীৱি প্ৰাণী বা আন বাহিৰা পদাৰ্থ সোমাই যায়৷ এই বালিখণ্ড,পৰজীৱিবোৰে প্ৰাণীটোৰ দেহৰ আচ্ছাদক কলাৰে নিৰ্মিত বহি:আবৰণখন পোটোকা পেলাই তাৰ মাজত সোমাই পৰে৷ লাহে লাহে পোটোকা পৰা আৱৰণখন মূল আৱৰণৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈ বালিখণ্ডটোক আবৰি পেলায় আৰু ই সংযোজক কলাৰ মাজত সোমাই পৰে৷ বালিখণ্ডটোক আবৰি থকা আচ্ছাদক কলাৰ তৰপে এবিধ বিশেষ পদাৰ্থ নি:সৰিত কৰে আৰু এই বিশেষ পদাৰ্থবোৰৰ তৰপে বালিখণ্ডটোৰ আকাৰ ঘূৰণীয়া কৰে৷ এনেদৰে বছৰৰ পিছত বছৰ সেই বিশেষ পদাৰ্থৰ তৰপে বালিখণ্ডটোক এটা জকমকীয়া উজ্জ্বল মুকুতাত পৰিণত কৰে৷[1]

কৃত্ৰিম মুকুতা[সম্পাদনা কৰক]

জাপানৰ মুকুতা গবেষকসকলে প্ৰায় ১০০ বছৰ আগৰপৰা কৃত্ৰিমভাবে মুকুতা প্ৰস্তুত কৰি আহিছে৷ জাপান আৰু শ্ৰীলংকাত আটাইতকৈ বেছি কৃত্ৰিম মুকুতা উৎপাদন কৰা হয়৷ সাগৰৰপৰা 'অইষ্টাৰ' (Oyster) নামৰ খোলাধাৰী প্ৰাণীটো সংগ্ৰহ কৰি তাক পৰীক্ষাগাৰলৈ নি তাৰ দেহত কৃত্ৰিমভাৱে বালিখণ্ড বা আন বাহিৰা পদাৰ্থ সুমুৱাই দিয়া হয়৷ তাৰ পিছত এই শামুকবোৰক তাঁৰেৰে নিৰ্মিত পিঁজৰাত ভৰাই সাগৰৰ পানীত ডুবাই ৰখা হয়৷ ৫-৬ বছৰৰ ভিতৰত এই শামুকবোৰৰ দেহত মুকুতা প্ৰস্তুত হয়৷ এইদৰে প্ৰস্তুত কৰা মুকুতা আৰু প্ৰাকৃতিক মুকুতাৰ পাৰ্থক্য উলিওৱা টান যদিও মুকুতা বিশেষজ্ঞসকলে এই পাৰ্থক্য ধৰিব পাৰে৷ মুকুতাৰ মূল্য খুউব বেছি হোৱা বাবে এই কৃত্ৰিম মুকুতা তৈয়াৰ কৰা কাৰখানাবোৰৰ যোগেদি জাপান চৰকাৰে বহুত অৰ্থ উপাৰ্জন কৰে৷[1]

A black pearl and a shell of the black-lipped pearl oyster. The iridescent colors originate from nacre layers.

ব্যৱহাৰ[সম্পাদনা কৰক]

ভালদৰে ব্যৱহাৰ কৰিলে মুকুতা বহুত বছৰলৈ একেদৰে থাকে৷ ব্যৱহাৰৰ পাছত মুকুতাবোৰ কোমল পৰিষ্কাৰ কাপোৰেৰে মোহাৰি বাকচত ভৰাই থৈ দিব লাগে৷

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 শ্ৰী মনোজ চক্ৰৱৰ্তী (অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ ১৯৯০). "মুকুতা". বিজ্ঞান জেউতি খণ্ড ২৫শ বছৰ (৪ৰ্থ সংখ্যা): ২৭ - ২৮. 

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]