মঙ্গলযান

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
মাৰ্ছ অৰবিটাৰ মিছ'ন

শিল্পীৰ তুলিকাত মঙ্গলযান
অভিযানৰ প্ৰকাৰ Mars orbiter
নিয়ন্ত্ৰক ISRO
COSPAR ID 2013-060A
SATCAT № 39370
ৱেবছাইট www.isro.org/mars/home.aspx
অভিযানৰ সময় 300 days
Spacecraft properties
বাছ I-1K[1]
নিৰ্মাতা ISAC
উত্‍ক্ষেপিত ভৰ ১,৩৩৭ kg (২,৯৫০ lb)[2]
শুষ্ক ভৰ ৫০০ kg (১,১০০ lb)[3] The probe is expected to arrive in Mars orbit in September 2014 approximately at the same time as NASA's MAVEN orbiter.[4]
Payload mass ১৫ kg (৩৩ lb)[5]
মাত্ৰা ১.৫ metre (৪ ft ১১ in) cube
শক্তি 840 watts[1]
Start of mission
উৎক্ষেপনৰ দিন 5 November 2013, 09:08 (2013-11-05UTC09:08Z) UTC[6]
Rocket PSLV-XL C25[7]
উঃক্ষেপন কেন্দ্ৰ Satish Dhawan FLP
Contractor ISRO
Orbital parameters
Reference system Areocentric
Periareon ৩৬৫.৩ km (২২৭.০ mi)
Apoareon ৮০,০০০ km (৫০,০০০ mi)
Inclination 150.0 [8]
Period 76.72 hours
Epoch Planned
Mars orbiter
Orbital insertion 24 September 2014[9]
(Planned)

মঙ্গলযান (ইংৰাজী: Mars Orbiter Mission বা চমুকৈ MOM, Sanskrit: मंगलयान, "Mars-craft") হৈছে পৃথিৱীৰ পৰা মঙ্গল গ্ৰহলৈ কৰা এক মহাকাশ অভিযান। ২০১৩ চনৰ ৫ নৱেম্বৰত ভাৰতীয় মহাকাশ গবেষণা সংস্থাৰ (Indian Space Research Organisation) দ্বাৰা ইয়াক সফলতাৰে পৃথিৱীৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰা হয়।[10][11][12] আন্ত:গ্ৰহীয় অভিযানৰ পৰিকল্পনা, পৰিচালনা, ৰূপাঙ্কণ আদিত ব্যৱহৃত প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ লক্ষ্যয়েই এই অভিযানৰ মুখ্য উদ্দেশ্য।[13]

আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় মান সময় অনুসৰি মঙ্গলযানক ২০১৩ চনৰ ৫ নৱেম্বৰৰ আবেলি ঠিক ২.৩৮ মিনিটত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ শ্ৰীহৰিকোটাত অৱস্থিত মহাকাশ আস্থানৰ প্ৰথম উৎক্ষেপন স্থানৰ পৰা এক PSLV C25 (Polar Satellite Launch Vehicle) ৰকেটৰ সহায়ত উৎক্ষেপন কৰা হয়।[14] ইয়াৰ উৎক্ষেপন সময়সূচী (ইংৰাজী:launch window) প্ৰায় ২০ দিনীয়া আছিল আৰু ২০১৩ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত আৰাম্ভ হৈছিল। ই ভাৰতৰ প্ৰথম আন্ত:গ্ৰহীয় অভিযান আৰু ইয়াৰ সফলতাৰ পাছত ছোভিয়েট মহাকাশ কাৰ্য-সূচী, নাছা আৰু ইউৰোপীয়ান ইউনিয়'নৰ পাছতেই মঙ্গল গ্ৰহলৈ যোৱা ভাৰতৰ ISRO হ'ব পৃথিৱীৰ চতুৰ্থটো মহাকাশ সংস্থা।[15]

ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

২০০৮ চনৰ চন্দ্ৰযান ১ ৰ সফলতাৰ পাছত ২০১০ চনত মাৰ্ছ অৰবিটাৰ মিছন অভিযানৰ গবেষণা আৰম্ভ হয়।[16] আঁচনিৰ সমগ্ৰ ধনৰ ১২৫ কোটি টকা খৰছ কৰি ভাৰতীয় মহাকাশ গবেষণা সংস্থাই প্ৰতিবেদন দিয়াৰ[17] পাছত ভাৰত চৰকাৰে ২০১৩ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ৩ তাৰিখে এই অভিযানৰ বাবে যাৱতীয় অনুমোদন জনায়।[18]

সাম্প্ৰতিক স্থিতি[সম্পাদনা কৰক]

ইছৰ'ৰ অধ্যক্ষ কে ৰাধাকৃষ্ণনে ২০১৩ চনৰ ১৯ অক্টোবৰৰ দিনা মঙ্গলযানৰ উত্‍ক্ষেপন এসপ্তাহ পিছুৱাই দিয়া বুলি ঘোষণা কৰে। উত্‍ক্ষেপনৰ সময় ২০১৩ চনৰ নবেম্বৰৰ ৫ তাৰিখ বুলি ঘোষণা কৰা হয়। [19] আন্ত:ৰাস্ত্ৰীয় মান সময় অনুসৰি ০৯:০৮ বজাত PSLV ৰকেটখনক উত্…ক্ষেপন কৰা হয় (ভাৰতীয় সময় আবেলি ২:৩৮), আৰু ০৯:৫০ বজাত পৃথিৱীৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰা হয়,[20] যাৰ perigee 264.1 কি.মি, apogee 23,903.6 কি.মি, আৰু inclination 19.20 degrees,[21] তিনিশাৰী সৌৰ পেনেল আৰু দুটা এন্টেনাৰ সৈতে।[22]

During the first three orbit raising operations, ISRO has progressively tested the autonomy functions of the spacecraft that are essential for trans-Mars injection and Mars orbit insertion.[23] The systems tested satisfactorily are:

উদ্দেশ্য[সম্পাদনা কৰক]

মঙ্গলযানৰ মৌলিক উদ্দেশ্য হ'ল ভাৰতৰ ৰকেট প্ৰক্ষেপন, মহাকাশযান নিৰ্মাণ আদিৰ পৰিচালন ক্ষমতাৰ প্ৰদৰ্শন। মঙ্গলযানৰ দ্বিতীয়টো উদ্দেশ্য হ'ল দেশীয় বৈজ্ঞানিক আহিলা ব্যৱহাৰ কৰি মঙ্গলগ্ৰহৰ পৃষ্ঠভাগৰ সংৰচনা, গ্ৰহটোৰ গঠন, অবয়ব ইত্যাদি আৰু খনিজ পদাৰ্থ আদিৰ অধ্যয়ন কৰা। [24]

মহাকাশ যান[সম্পাদনা কৰক]

ভাৰতৰ PSLV উত্‍ক্ষেপন যান

মঙলযান মহাকাশ যানখন ভাৰতৰ প্ৰথম সফল ৰব'টচালিত চন্দ্ৰ অভিযানত ব্যৱহৃত চন্দ্ৰযান ১ৰ দৰেই কেৱল মঙল গ্ৰহলৈ অভিযান চলাব পৰাকৈ নিৰ্মান কৰা হৈছে।[24]

ভৰ
উৰণৰ সময়ত ৮৫২ কিলোগ্ৰাম প্ৰ'পেলাৰৰ ভৰৰ সৈতে যানখনৰ মূঠ ভৰ ১৩৫০ কিলোগ্ৰাম।
পৰিসৰ
প্ৰায় ১.৫ মিটাৰ।
শক্তি
তিনিখন ১.৮ × ১.৪ মিটাৰ (৫ ফুট ১০ ইন্সি × ৪ ফুট ৭ ইন্সি) বহল সৌৰফলিৰ সহায়ত ৮৪০ ৱাট বিদ্যুত উৎপন্ন হয় আৰু এটা ৩৬ এম্পিয়েৰ-ঘন্টা ক্ষমতাৰ লিথিয়াম-আয়ন বেটেৰীত জমা হয়।[1]

পেল'ড[সম্পাদনা কৰক]

১৫ কেজি ওজনৰ মূল অংশটো পাঁচটা বৈজ্ঞানিক আহিলাৰে গঠিত।[5][25][26] সেইবোৰ হ'ল:

বায়ুমণ্ডলৰ অধ্যয়ন (Atmospheric studies)
  • লেইমেন আলফা ফ'ট'মিটাৰ (Lyman-Alpha Photometer (LAP)) — ই বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰভাগত থকা লেইমেন আলফা লাইনৰ (Lyman-alpha emissions) পৰা ডিউটেৰিয়াম আৰু হাইড্ৰ'জেন ৰ আপেক্ষিক পৰ্যাপ্ততা গণনা কৰে। ডিউটেৰিয়াম আৰু হাইড্ৰ'জেনৰ অনুপাতৰ গণনাৰ সহায়ত গ্ৰহটোৰ পৰা মাহাকাশলৈ নিষ্কাশিত পানীৰ এটা আনুঅমানিক হিচাপ পাব পাৰি।
  • মঙ্গলৰ মিথেন সংবেদক (Methane Sensor For Mars (MSM)) — ই মঙ্গল গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডলত থকা মিথেন গেছৰ (Atmosphere of Mars#Methane) অধ্যয়ন কৰিব আৰু তাৰ উত্‍সৰ সন্ধান কৰিব।[5]
পৰিবেশৰ ব্যৱহাৰিক অধ্যয়ন
  • Mars Exospheric Neutral Composition Analyzer (MENCA) — is a quadrupole mass analyzer capable of analyzing the neutral composition of particles in the exosphere.
চিত্ৰ্ৰ্ৰৰ সহায়ত পৃষ্ঠভাগৰ অধ্যয়ন
  • Thermal Infrared Imaging Spectrometer (TIS) — will measure the temperature and emissivity of the Martian surface, allowing for the mapping of surface composition and mineralogy of Mars.
  • Mars Color Camera (MCC) — will provide images in the visual spectrum, providing context for the other instruments.

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Mars Orbiter Spacecraft". ISRO. November 2013. http://www.isro.org/mars/spacecraft.aspx। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-11-06. 
  2. ISRO: Mars Orbiter Mission - Spacecraft
  3. 's+Mars+Orbiter+Mission.jpg Aero India 2013 Expo
  4. India's first mission to Mars to launch this month CBS News 15 October 2013
  5. 5.0 5.1 5.2 "Mars Orbiter MIssion - Payloads" (PDF). Indian Space Research Organisation (ISRO). ISRO. October 2013. http://www.isro.org/pslv-c25/pdf/mom-payloads.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-10-08. 
  6. "India to launch Mars Orbiter Mission on November 5". NDTV. 22 October 2013. http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-to-launch-Mars-Orbiter-Mission-on-November-5/articleshow/24548060.cms। আহৰণ কৰা হৈছে: 19 October 2013. 
  7. ISRO: Mars Orbiter Mission - Launch Vehicle
  8. ISRO: Mars Orbiter Mission
  9. "NASA findings won't affect Mars mission, say ISRO officials". Express News Service. 4 October 2013. http://www.indianexpress.com/news/nasa-findings-won-t-affect-mars-mission-say-isro-officials/1178170/0। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 October 2013. 
  10. Walton, Zach (15 August 2012). "India Announces Mars Mission One Week After Landing". Web Pro News. http://www.webpronews.com/india-announces-mars-mission-one-week-after-curiosity-landing-2012-08। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 September 2013. 
  11. Staff (15 August 2012). "Manmohan Singh formally announces India's Mars mission". The Hindu. http://www.thehindu.com/sci-tech/science/article3775271.ece। আহৰণ কৰা হৈছে: 31 August 2012. 
  12. Bal, Hartosh Singh (30 August 2012). "BRICS in Space". New York Times. http://latitude.blogs.nytimes.com/2012/08/30/india-and-china-race-to-send-a-mission-to-mars/। আহৰণ কৰা হৈছে: 31 August 2012. 
  13. Staff (September 2012). "Mangalyaan -Mission Objectives". Indian Space Science Data Centre. http://www.isro.org/pslv-c25/mission-objective.aspx। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 October 2013. 
  14. "India’s Mars Mission Mangalyaan to be launched on November 5". http://news.biharprabha.com/2013/10/indias-mars-mission-mangalyaan-to-be-launched-on-november-5/। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 October 2013. 
  15. "India Launches Mars Orbiter Mission". http://abcnews.go.com/Technology/india-launches-mars-orbiter-mission/story?id=20793860। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 November 2013. 
  16. "India Might Just Get A Spaceship To Mars". CarbonatedTV. November 5, 2013. http://www.carbonated.tv/news/india-launches-mangalyaan-spaceship-might-get-it-to-mars। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-11-08. 
  17. India's Mars mission gets Rs.125 crore (19 March 2012)
  18. "Cabinet clears Mars mission". The Hindu. 4 August 2012. http://www.thehindu.com/news/national/article3723817.ece। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 August 2012. 
  19. "India to launch Mars Orbiter Mission on November 5". The Times of India. 22 October 2013. http://timesofindia.indiatimes.com/india/India-to-launch-Mars-Orbiter-Mission-on-November-5/articleshow/24548060.cms। আহৰণ কৰা হৈছে: 22 October 2013. 
  20. Isro launched its first mission to Mars today. Times of India. 5 November 2013.
  21. Mars Mission on track; orbit to be raised on Thursday Economic Times 6 November 2013
  22. Mars mission: Scientists start raising Mangalyaan's orbit The Times of India 7 November 2013
  23. Mars mission: After glitch, ISRO plans supplementary orbit-raising operation tomorrow. Times of India. 11 November 2013.
  24. 24.0 24.1 "India's First Mission to Mars to Launch This Month". Space.com. 16 October 2013. http://www.space.com/23204-india-mars-orbiter-mission.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-10-16. 
  25. Chellappan, Kumar (11January 2013). "Amangal to budget from Mangalyaan, say experts". Daily Pioneer. http://www.dailypioneer.com/home/online-channel/360-todays-newspaper/121404-amangal-to-budget-from-mangalyaan-say-experts.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 11 January 2013. 
  26. "Mars mission gets October, 2013 launch date deadline as India reaches out to the stars". The Indian Express. 4 January 2013. http://www.indianexpress.com/news/mars-mission-gets-october-2013-launch-date-deadline-as-india-reaches-out-to-the-stars/1054576/0। আহৰণ কৰা হৈছে: 5 January 2013. 

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]