কাংশপাৰ সত্ৰ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search

কাংশপাৰ অনিৰুদ্ধদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা অসমৰ এখন সত্ৰ। ১৫৪৫ শকত (১৬২৩ চন) স্থাপিত এই সত্ৰখন ডিব্ৰুগড় জিলা শলগুৰিত প্ৰথম স্থাপন হৈছিল|

নামৰ উৎপত্তি আৰু ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

কাল সংহতিৰ সত্ৰ সমূহৰ মূল গুৰু গোপালেদৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি অনিৰুদ্ধদেৱে বৰযদুমণিদেৱৰ ওচৰত শৰণ লয়। ১৫৪০ শকত (১৬১৮ চন) বৰযদুমণিদেৱ স্বৰ্গী হোৱাত অনিৰুদ্ধদেৱ আৰু যদুমণিদেৱৰ পুত্ৰ সনাতনদেৱ বাংশবাৰীৰ পৰা উজাই আহি হাবুঙত ৰয়হি। তাতে কিছুদিন থকাৰ পাছত পুনৰ বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সমীপত শিলিখাতল নামৰ সত্ৰ স্থাপন কৰেহি। পাছত ‘শিলিখাতল সত্ৰ’ সনাতনদেৱৰ তত্ত্বৱধানত এৰি অনিৰুদ্ধদেৱ শলগুৰি অভিমুখে ৰাওনা হয়। এই শলগুৰিৰ আন এটা নাম ‘বাঞ্চিত নগৰ’ ৰূপে পৰিচিত আছিল। সেইসময়ৰ বাঞ্চিত নগৰত অনিৰুদ্ধদেৱে আহোম ৰজাৰ বিষয়া খনিকৰ বৰুৱাৰ আতিথ্য লাভ কৰে আৰু তেওঁৰ অনুৰোধ মৰ্মে শলগুৰিতে স্থায়ীভাৱে থকাৰ সিদ্ধান্ত লয়। খনিকৰ বৰুৱাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত অনিৰুদ্ধদেৱে বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অন্তৰ্গত শলগুৰি নামৰ ঠাইত (শলগুৰি থান, আঘোনী ভেটি) ‘কাংস’ নামৰ এখন বিলৰ পাৰত হাবি জংঘলেৰে ভৰা ঠাই মুকলি কৰি ১৫৪৫ শকত (১৬২৩ চন) সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ‘কাংস’ বিলৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা সত্ৰ বাবেই কালক্ৰমত সত্ৰখনৰ নাম ‘কাংশপাৰ’ হয় বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। অৱশ্যে চৰিত পুথিত কাংশপাৰ নামটোৰ লগত ‘কাংশ’ নামৰ এটি অসুৰ বধ আৰু মুক্তি লাভৰ অলৌকিক কাহিনী পোৱা যায়। তদুপৰি আধ্যাত্মিক দিশৰপৰা ‘ক’ পদে - ব্ৰহ্ম, ‘অংশ’ পদে ‘জীৱ’ আৰু ‘পাৰ’ পদে ‘মুক্তি’ অৰ্থাৎ ‘জীৱ তাৰণৰ পুণ্যক্ষেত্ৰ’ -এনে তাত্ত্বিক ব্যাখ্যা আগবঢ়াইছে।[1]

বৰ্তমানৰ অৱস্থা[সম্পাদনা কৰক]

কাংশাপাৰ সত্ৰৰ ঐতিহ্য তেওঁৰ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মই পূৰ্বৰদৰে আগবঢ়াই নিলেও গদাধৰ সিংহৰ দিনত হোৱা ‘কোঁৱৰ পোহা’ অপৰাধত কিছুমান সত্ৰ ৰজাৰ ৰোষত পৰে আৰু শলগুৰি অঞ্চলৰ নখন সত্ৰৰ মূল ব্যক্তিসকলক ধৰাই নি বধ কৰোৱায়। এই নজনৰ ভিতৰত কাংশপাৰ সত্ৰৰ দেৱধনদেৱো অন্যতম। এইবোৰ দুৰ্যোগ আৰু পৰৱৰ্তী কালৰ মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত সুপ্ৰতিষ্ঠিত কাংশপাৰ সত্ৰ ছেদেলী-ভেদেলী হৈ পৰে। ফলত উজনিঠাই, বৰঠাই, মাজৰঠাই আৰু গুৱালপাৰা ভাগ কাংশপাৰ নামেৰে পৰিচিত হৈ নগাঁৱৰ ৰহা, যোৰহাটৰ ঢেকিয়াজুলি, তিতাবৰ, অশয়বাৰী, শিৱসাগৰৰ নামতি, লখিমপুৰৰ বঙালমৰা, আমতলা আদিত সুপ্ৰতিষ্ঠিত হৈ বৰ্তমানলৈ ঐতিহ্য বৰ্তাই ৰাখিছে।[2]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. [1]মহন্ত, যুৱত চন্দ্ৰ, মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱৰ চৰিত্ৰ আৰু শ্ৰীশ্ৰী কাংশপাৰ সত্ৰৰ ইতিবৃত্ত। প্ৰথম প্ৰকাশ, ১৯৯০ চন।
  2. নেওগ, মহেশ্বৰ, প্ৰৱিত্ৰ অসম, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, অসম সাহিত্য সভাৰ হৈ কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৮ চন।