গোপালদেৱ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
শ্ৰী শ্ৰী গোপালদেৱ
জন্ম গোপালদেৱ
১৫৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ
খোখোৰাগ্ৰামৰ নাচনী ঘাট (বৰ্তমানৰ গড়গাঁৱৰ সমীপৰ বালিঘাটৰ বৰদুৱাৰমুখ), শিৱসাগৰ জিলা, অসম
মৃত্যু ১৬১১ খ্ৰীষ্টাব্দ
ছদ্মনাম ভৱানীপুৰীয়া শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱ
সাহিত্যিক বিপ্লৱ ভক্তি আন্দোলন

গোপালদেৱ (১৫৪০-১৬১১) বৈষ্ণৱ যুগৰ এগৰাকী কবি, নাট্যকাৰ আৰু উজনি অসমত ভক্তি আন্দোলনৰ অন্যতম গুৰি ধৰোঁতা আছিল।[1][2] তেওঁক মাধৱদেৱৰ উত্তৰসুৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ভৱানীপুৰৰ হোৱা বাবে তেওঁক ভৱানীপুৰীয়া গোপালদেৱ বোলা হয়।

জীৱনী[সম্পাদনা কৰক]

১৫৪০ চনত শিৱসাগৰ জিলাৰ খোখোৰাগ্ৰামৰ নাচনী ঘাট, বৰ্তমানৰ গড়গাঁৱৰ সমীপৰ বালিঘাটৰ বৰদুৱাৰমুখত গোপাল দেৱৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম কামেশ্বৰ আৰু মাতৃৰ নাম বজ্ৰাঙ্গী। পিছলৈ তেওঁলোকৰ পৰিয়াল নাজিৰাৰ পৰা কামৰূপ জিলাৰ ভৱানীপুৰলৈ উঠি যায়। তেওঁ পোন প্ৰথমে এজন ব্ৰাহ্মণ পণ্ডিতৰ ওচৰত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।[3] গোপালদেৱৰ দুজন পুত্ৰ আৰু আৰু এগৰাকী কন্যা আছিল। দুই পুত্ৰৰ নাম কমললোচন আৰু দামোদৰ। দুহিতা গৰাকীৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া। আই পদ্মপ্ৰিয়া ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথম অসমীয়া মহিলা কবি।[3]

কৰ্মৰাজি[সম্পাদনা কৰক]

তেওঁ বৈষ্ণৱ গুৰু হিচাপে প্ৰথমে ভৱানীপুৰ সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বৰপেটা জিলাৰ পাঠশালাৰ পৰা ৭ কিঃমিঃ নিলগত কালঝাৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই দুয়োখন সত্ৰৰ পৰায়ে তেওঁ ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ কামত নিয়োজিত হৈছিল।[3] গোপাল আতাৰ চৰিত পুথি মতে তেওঁক মাধৱদেৱৰ উত্তৰসুৰী হিচাপে গণ্য কৰে। ভেলাথানত থাকোঁতেই মাধৱপুৰুষে গোপালদেৱক ধৰ্মাচাৰ্য্যৰ পদত অধিষ্ঠিত কৰাৰ সংকল্প লৈছিল। এই কথাৰ উমান পাই থানৰ ভকতসকল বৰ আনন্দিত হ'ল। গুৰুজনে এই সংবাদ তেৰাৰ আস্থা থকা লোক শ্ৰীৰাম আতাৰ যোগেদি গোপালদেৱলৈ পঠাইছিল।

গোপালদেৱে কাল সংহতি সত্ৰসমূহ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁক কাল সংহতিৰ জনক বোলা হয়। কাল সংহতিৰ উৎপত্তিৰ বিভিন্ন মত আছে যদিও 'কালঝাৰ' নামৰ ঠাইৰ পৰা এই নামৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হয়। কাল সংহতিত ভকতে গুৰুলৈ ভক্তি আৰু সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণ কৰে আৰু গুৰুক ঈশ্বৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। লগতে গুৰুৱেও ভকতক শ্ৰদ্ধা-ভক্তি কৰে। আন সত্ৰ সমূহত ভগৱান বিষ্ণুৰ বিভিন্ন মূৰ্তি উপাসনা কৰা দেখা যায়। কিন্তু কাল সংহতিৰ সত্ৰত মূৰ্তি পূজাৰ প্ৰচলন নাই। এই সত্ৰসমূহৰ ভকত সকলৰ জীৱন যাপনৰ এক নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মীয় নীতি নিয়ম আছে। কাল সংহতিত মালা ব্যৱহাৰ আৰু কোনো ধৰণৰ সাজ সজ্জা নিষেধ। কিন্তু ফল-মূল ঈশ্বৰলৈ উৎসৰ্গা কৰিব পাৰে। উৎসৰ্গা ফলৰ আগ আৰু গুৰি নকটাকৈ উৎসৰ্গা কৰা হয় আনহাতে আন সত্ৰ আৰু নামঘৰত এনে নিয়ম নাই। ঈশ্বৰলৈ আগবঢ়োৱা মাহ-মগু ইত্যাদি প্ৰসাদক সাজ বোলা হয়।[4]কেঁচা দ্ৰব্যসমূূহ (মাহ, মগু, কল ইত্যাদি)-ক কেঁচা সাজ বোলা হয় আৰু সান্দহ, পিঠা আদিসমূূহক পকা সাজ বোলা হয়। সাজ শব্দই সাধাৰণতে অন্য সংহতিৰ লোকক বিভ্ৰান্তিত পেলায়। মূূলতঃ ভকত অথবা ভগৱন্তলৈ আগবঢ়োৱা দ্ৰব্যক সাজ বুলি কালসংহতিৰ লোকে কয়। সংস্কৃত সজ্জা শব্দৰ পৰা উৎপত্তি সাজ শব্দ ই নৈবদ্য, প্ৰসাদ, সজাই পৰাই দেৱতাক দিয়া খাদ্য আদিক বুুুজায়। যেনে: গুৱাসাজ, জল আগবঢ়ালে জল সাজ আদি। কালসংহতিত গোপালদেৱৰ দিৱসৰ পৰাই মহাপালনাম দণ্ডসেৱা মহাআড়ম্বৰপূৰ্ণভাৱে পৰম্পৰাগতশৈলীত কালসংহতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত সত্ৰসমূহে প্ৰতি বছৰে পালন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ধৰ্মভাৱেৰে গদ গদ চিত্তে গীত গাই ভগৱৎ প্ৰীতিৰ লগতে পৰোক্ষভাবে প্ৰাকৃতিক চিকিৎসাৰ এক উপায় চিন্তা কৰিছিল গোপালদেৱে বোকাযাত্ৰা ভাওনাৰ যোগেদি।

গোপালদেৱ প্ৰতিষ্ঠিত মূল সত্ৰকেইভাগ হ'ল: ভৱানীপুৰ সত্ৰ, কালঝাৰ সত্ৰ, জোৱাৰদি সত্ৰ আৰু পোৰাভৰাঁল সত্ৰ। গোপালদেৱৰ বংশৰ পৰা বঢ়া সত্ৰসমূহ: হেমাৰবৰি সত্ৰ, ডৌকাচাপৰি সত্ৰ, আমগুৰি সত্ৰ, কলাকটা সত্ৰ, ধোপাবৰ সত্ৰ আৰু নাচনিপাৰ সত্ৰ।

গোপালদেৱে নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ হেতু বাৰজন আতাক ধৰ্মাচাৰ্য পদত অধিষ্ঠিত কৰাইছিল। তেওঁৰ আজ্ঞাপৰ বাৰজন ধৰ্মাচাৰ্য আতাপুৰুষৰ এঘাৰজনে সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তাৰে ছয়খন সত্ৰ কায়স্থ ধৰ্মাচাৰ্যই পৰিচালনা কৰিছিল আৰু আন পাঁচখন ব্ৰাহ্মণ ধৰ্মাচাৰ্যই পৰিচালনা কৰিছিল। কায়স্থ পৰিচালনা কৰা সত্ৰ কেইখন হ'ল: বিষ্ণুবালিকুঞ্চি/মায়ামৰা সত্ৰ (অনিৰুদ্ধদেৱ), বাংশবাৰী/দিহিং সত্ৰ (বৰযদুমণিদেৱ), দহঘৰীয়া/হালধিআতি সত্ৰ (নাৰায়ণ আতা), গজলা সত্ৰ (সৰুযদুমণিদেৱ), নগৰীয়া সত্ৰ (সনাতনদেৱ) আৰু চৰাইবাহী সত্ৰ (মুৰাৰীআতা)। সেইদৰে ব্ৰাহ্মণ ব্যক্তিয়ে পৰিচালনা কৰা সত্ৰ কেইখন হ'ল: আঁহতগুৰি সত্ৰ (ৰাম আতা), কাঠপাৰ সত্ৰ (পুৰুষোত্তম আতা), খোৰামুছৰা সত্ৰ (ৰামচন্দ্ৰদেৱ), ইকৰাজান সত্ৰ (ৰামচৰণদেৱ) আৰু হাবুং সত্ৰ (পৰমানন্দদেৱ)। কায়স্থ সত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মায়ামৰা সত্ৰ আৰু দিহিং সত্ৰই বুৰঞ্জীত সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। পৰৱৰ্তীকালত এই সমূহ সত্ৰৰ আজ্ঞাপৰ বহু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠিত হৈ কাল সংহতিৰ সত্ৰৰ সংখ্যা দুই শতাধিক হয়।

সাহিত্যকৰ্ম[সম্পাদনা কৰক]

গোপালদেৱ নৱ বৈষ্ণৱ যুগৰ কবি। তেওঁ ব্ৰজাৱলী ভাষাত সাহিত্যচৰ্চা কৰিছিল। তেওঁ বহুতো ঘোষা আৰু গীত ৰচনা কৰিছিল। গোপালদেৱৰ মুঠ গীত ৬৭ ভাগ। তেৰাই ভাগৱত বাৰতত্ত্বৰ এটি গীত, ভাগৱত পৰিচয়ৰ তিনিটি গীত ৰচনা কৰাৰ লগতে ১৯চৰণ ঘোষা ৰচনা কৰিছিল। মহাপুুৰুষ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ আৰ্হিত মহাপুৰুষ গোপালদেৱে ৰচনা কৰা গীতসমূূহক "বৰগীত" আখ্যা নিদিলেও তেৰাৰ কালঝৰীয়া সত্ৰ তথা সমাজত বৰগীতৰ লগতে স্থান দিয়া হয়। প্ৰসঙ্গ কৰোঁতে গোপালদেৱৰ গীত বৰগীতৰ দৰে গোৱা এটি পৰম্পৰা প্ৰতিখন কালসংহতিৰ অন্তৰ্গত সত্ৰতে আছে। গোপালদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত কেইখনমান নাট হ'ল:

তিথি[সম্পাদনা কৰক]

  • গোপালদেৱৰ আবিৰ্ভাৱ: বহাগ মাহৰ শুক্লা সপ্তমী তিথি।
  • গোপালদেৱৰ তিৰোভাৱ: বহাগ মাহৰ শুক্লা ষষ্ঠী তিথি।

অসমৰ বিভিন্ন ঠাইৰ সত্ৰ আৰু নামঘৰত গোপালদেৱ (পূৰ্ণমূৰ্ত্তি)-ৰ আৱিৰ্ভাৱ আৰু তিৰোভাৱ তিথি পালন কৰা হয়।[5]

তথ্যউৎস[সম্পাদনা কৰক]

  1. "Garmur Sattra". Srimanta.net. http://srimanta.net/contents_l4.php?q=3&ID=1&ID3=43&ID4=4&link_caption=Garmur%20Sattra। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-05-25. 
  2. The Truth unites: essays in tribute to Samar Sen - Samar Ranjan Sen - Google Books. Books.google.co.in. https://books.google.com/books?id=Sua1AAAAIAAJ&q=Gopaldev+assam&dq=Gopaldev+assam&hl=en&sa=X&ei=WyihUZzcIYXqrAfa54CwAg&ved=0CFIQ6AEwCDgK। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-05-25. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "The sattras of Kalsamhati". Srimanta.net. http://srimanta.net/contents_l4.php?q=3&ID=1&ID3=43&ID4=5&link_caption=The%20sattras%20of%20Kalsamhati। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-05-25. 
  4. "Cherished cloisters of Assam". The Telegraph. August 20, 2004. http://www.telegraphindia.com/1040820/asp/northeast/story_3639284.asp। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-05-25. 
  5. "GOPALDEV'S BIRTH ANNIVERSARY CELEBRATIONS". Hindustan Times (New Delhi, India). May 4, 2008. http://www.highbeam.com/doc/1P3-1472957031.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2013-05-25. 
  6. মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ সপ্তৰথী: ৰেৱত চন্দ্ৰ মহন্ত