দিলীপ কুমাৰ দত্ত

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
ড° দিলীপ কুমাৰ দত্ত
জন্ম ৩০ এপ্ৰিল, ১৯৩৭
তৰাজান, যোৰহাট জিলা
মৃত্যু ছেপ্টেম্বৰ ২৬ , ২০১৯ (৮২ বছৰ)
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
ৰাষ্ট্ৰীয়তা ভাৰত ভাৰতীয়
শিক্ষা কটন কলেজ, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়
পেচা অংক শাস্ত্ৰৰ অধ্যাপক
জনা যায় গণিতজ্ঞ, শিক্ষাবিদ আৰু লেখক
উল্লেখযোগ্য কৰ্ম ফলি যোৱা বুৰঞ্জী
ধৰ্ম হিন্দু ধৰ্ম
দাম্পত্যসঙ্গী ৰাণীমা দত্ত
সন্তান দ্বাৰিক (পুত্ৰ), মানসী (কন্যা)
পিতৃ-মাতৃ ফণীধৰ দত্ত (পিতৃ)
ৰত্নেশ্বৰী দত্ত (মাতৃ)


ড° দিলীপ কুমাৰ দত্ত (ইংৰাজী: Dilip Kumar Dutta, ৩০ এপ্ৰিল, ১৯৩৭- ২৬ ছেপ্টেম্বৰ, ২০১৯) এগৰাকী অসমীয়া গণিতজ্ঞ, শিক্ষাবিদ আৰু লেখক। তেখেতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰ’ড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংক শাস্ত্ৰৰ সন্মানীয় অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৩৭ চনত যোৰহাটত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।[1] পিতৃৰ নাম আছিল ফণীধৰ দত্ত আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ৰত্নেশ্বৰী দত্ত। ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ কমন্‌ৱেলথ্‌ ফেল’শ্বিপ পোৱা তেখেত প্ৰথম জন অসমীয়া ছাত্ৰ আছিল। ১৯৮৫ চনত প্ৰকাশিত তেখেতৰ ৰচিত গ্ৰন্থ প্ৰেমত পৰিলোঁ নেকি? কম্পিউটাৰত অসমীয়া আখৰেৰে লিখা প্ৰথমখন গ্ৰন্থ।[1]

জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়[সম্পাদনা কৰক]

১৯৩৭ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ড° দিলীপ কুমাৰ দত্তৰ যোৰহাট জিলাৰ তৰাজান গায়ন গাঁৱত জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল ফণীধৰ দত্ত আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ৰত্নেশ্বৰী দত্ত। তেখেতৰ পিতৃ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমগৰাকী পঞ্জীয়ক আৰু বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চতুৰ্থগৰাকী উপাচাৰ্য।[2]

শিক্ষা[সম্পাদনা কৰক]

পিতৃৰ অধ্যাপনা সূত্ৰে কটন কলেজলৈ অহাত ড° দিলীপ কুমাৰ দত্তই গুৱাহাটী লতাশিল প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱা এম ই স্কুল আৰু কলেজিয়েট স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৫৮ চনত কটন মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা গণিত বিষয়ত অনাৰ্চ সহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু পি. এইচ. ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ কমন্‌ৱেলথ্‌ ফেল’শ্বিপ পোৱা প্ৰথমজন অসমীয়া ছাত্ৰ।[1]

কৰ্ম সংস্থান[সম্পাদনা কৰক]

প্ৰথমতে ড° দিলীপ কুমাৰ দত্তই ইংলেণ্ডৰ ছাউথাস্পাটন বিশ্ববিদ্যালয় আৰু কানাডাৰ কেলগেৰী বিশ্ববিদ্যালয়ত সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্য্যনিবাহ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত আমেৰিকাৰ ৰ’ড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণিত বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ অধ্যাপক আৰু সন্মানীয় প্ৰবক্তাৰূপে কাৰ্য্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।[1] বিশ্ববিদ্যালয়ত তেখেতে জ্যামিতি, বীজগণিত আৰু কলন গণিত পঢ়ুৱাইছিল।

অসমীয়া ফণ্ট নিৰ্মাণ[সম্পাদনা কৰক]

ড° দিলীপ কুমাৰ দত্তই ডিবৰু বেঁকী আৰু কপিলী নামৰ তিনিটা ফণ্ট নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ফণ্টকেইটাৰ জড়িয়তেই সৰ্বপ্ৰথমবাৰৰ বাবে কম্পিউটাৰত অসমীয়াত লিখাটো সম্ভৱপৰ হৈছিল। আনহাতে, এই ফণ্টকেইটাই আছিল ভাৰতীয় ভাষাৰ প্ৰথম ফণ্ট, অৰ্থাৎ কম্পিউটাৰত ব্যৱহৃত প্ৰথম ভাৰতীয় আখৰ আছিল অসমীয়া। এই ফণ্টকেইটাৰ জড়িয়তেই তেওঁ ১৯৮৫ চনত প্ৰেমত পৰিলোঁ নেকি? শীৰ্ষক তেওঁৰ গ্ৰন্থখন ছপাই উলিয়ায়। এইখনেই কম্পিউটাৰত অসমীয়া আখৰেৰে ছপোৱা প্ৰথমখন গ্ৰন্থ।[3]

সাহিত্য চৰ্চা[সম্পাদনা কৰক]

ড° দিলীপ কুমাৰ দত্তই দিল্লীত পঢ়ি থকাৰ পৰাই আসাম ট্ৰিবিউন কাকতলৈ দুই এটা লেখা পঠিয়াবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত অসমবাণী কাকতত “লণ্ডনৰ চিঠি” নামৰ নিয়মিত শিতান এটা লিখিছিল। ইয়াৰ পৰাই তেখেতৰ জনপ্ৰিয়তা বাঢ়িবলৈ ধৰে। প্ৰবাসত থাকিও নিজৰ মাতৃ ভাষাত সাহিত্য চৰ্চা কৰা ব্যক্তিৰূপে বহুকেইখন পুথি ৰচনা কৰিছে। তেওঁ ৰচনা কৰা প্ৰথম গ্ৰন্থখন হ’ল: “শুভ দিনৰ নিৰ্ঘণ্ট”। ব্যতিক্ৰমী বিষয় আৰু ৰচনাৰ বৈচিত্ৰতাৰ বাবে মনে মোৰ কইনা বিচাৰে, মিছ গৌহাটী, প্ৰেমত পৰিলোঁ নেকি? গ্ৰন্থকেইখনে বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। ফলি যোৱা বুৰঞ্জী গ্ৰন্থখন তেখেতৰ পিতৃ ফণীধৰ দত্তৰ জীৱনীৰ লগতে অসমৰ বহু ঐতিহাসিক তথ্যৰে সমৃদ্ধ এখন বহুল চৰ্চিত গ্ৰন্থ।[1] ১৯৮৫ চনত প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ প্ৰেমত পৰিলোঁ নেকি? কম্পিউটাৰত অসমীয়া আখৰেৰে লিখা প্ৰথমখন গ্ৰন্থ। কম্পিউটাৰত ভাৰতীয় ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰি উলিওৱা তেখেতেই প্ৰথমজন ব্যক্তি।[1] তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু জীৱন ৰথ গ্ৰন্থখনত ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু জীৱনৰ এক বিশ্লেষণাত্মক তথ্য প্ৰকাশ পাইছে।

প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ[সম্পাদনা কৰক]

  • শুভ দিনৰ নিৰ্ঘণ্ট
  • নীলাৰ সুৰভি ভাঙি (১৯৮০)
  • ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু জীৱন ৰথ (১৯৮১)
  • মনে মোৰ কইনা বিচাৰে (১৯৮৩)
  • মিছ গৌহাটী (১৯৮৫)
  • প্ৰেমত পৰিলোঁ নেকি?
  • ফলি লোৱা বুৰঞ্জী (তেখেতৰ পিতৃৰ জীৱনী) (১৯৮৬)
  • নিৰ্মল প্ৰভাৰ গীত আৰু নাৰীৰ জীৱনী (১৯৮৬)
  • খোঁচা-বিন্ধা বুৰঞ্জী (১৯৮৯)
  • গণেশ গগৈৰ ৰচনা সম্ভাৰ (১৯৯১)
  • প্ৰেম আৰু জীৱন সংগিনী (১৯৯৯)
  • মোৰ শিক্ষা আৰু মোৰ শিক্ষক (প্ৰথমতে প্ৰন্তিক আলোচনীত ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল।)
  • Tales Of Western Inspiration(ফলি যোৱা বুৰঞ্জীৰ ইংৰাজী ৰূপ)
গণিত শাস্ত্ৰ
  • Concept Of Geometry
  • Math Education At Its Best, The Postdam Madel
  • Finite Maths For Liberal Arts[1]

অসমীয়া গীতৰ লগত সম্বন্ধ[সম্পাদনা কৰক]

দিলীপ কুমাৰ দত্তই অসংখ্য বিৰল গীতৰ ৰেকৰ্ডৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল। বৰ্তমানে হেৰাই যোৱা বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা, তেখেতৰ প্ৰথমা পত্নী প্ৰফুল্ল বালা ৰাভা, প্ৰিয়বালা বৰুৱা, গোপাল শৰ্মা, সাৰদা শৰ্মা, চাৰু বৰদলৈ, তাৰিণীচৰণ কাকতি, কমল নাৰায়ণ চৌধুৰী, অনুকূল নাথ, ৰাণী পাল, বলোৰাম দাস, অমিয় মোহন দাস আদি অনেক শিল্পীৰ গীতবোৰ তেখেতে ডিজিটেল পদ্ধতিৰে সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিছিল। তেখেত আৰু ৰূপম শৰ্মাই মিলি এপ্পল কোম্পানীআই টিউন যোগে বিশ্বই শুনিব পৰাকৈ অসমীয়া গীতৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। তেখেতৰ অসমীয়া গীতৰ সংগ্ৰহ “গোৱা অসমীয়া মন প্ৰাণ ভৰি, কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম কুৰি” শীৰ্ষক কেছেটটো অতি সমাদৃত।[1]

গণিতজ্ঞ আৰু শিক্ষাবিদৰূপে[সম্পাদনা কৰক]

১৯৬৬ চনৰ পৰাই আমেৰিকাৰ ৰ’ড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণিত শাস্ত্ৰৰ সন্মানীয় প্ৰবক্তাৰূপে কৰ্মৰত দিলীপ কুমাৰ দত্ত এজন গণিতজ্ঞ ৰূপেও বিদেশত প্ৰশংসিত। তেখেতৰ ‘Concept Of Geometry’, ‘Math Education At Its Best, The Postdam Madel’, ‘Finite Maths For Liberal Arts’ আদি গণিত বিষয়ক গ্ৰন্থ আমেৰিকা আৰু ভাৰতত যথেষ্ট সমাদৃত। তেখেতে গণিতজ্ঞ হিচাপে দেশৰ বাহিৰেও ৰোমানিয়া, ফিনলেণ্ড, মালয়েছিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া আদি দেশটো বক্তৃতা প্ৰদান কৰিছে।[1]

ব্যক্তিগত জীৱন[সম্পাদনা কৰক]

দিলীপ কুমাৰ দত্তই দুবাৰ বিয়া কৰায়। প্ৰথম পত্নীৰ ফালৰ পৰা পুত্ৰৰ দ্বাৰিকৰ জন্ম হয়। দ্বিতীয় পত্নীৰ নাম ৰাণীমা দত্ত। তেওঁলোকৰ কন্যা মানসী। দ্বাৰিক কৰ্মসূত্ৰে কানাডাত থাকে। জোঁৱাইৰ নাম উদয়। তেওঁলোকৰ কন্যা-জোঁৱাই বৰ্তমান আমেৰিকাৰ বষ্টন চহৰৰ বাসিন্দা।[1]

বঁটা আৰু সন্মান[সম্পাদনা কৰক]

  • অমূল্য কাকতি বঁটা (২০১২)[4]
  • ভূপেন হাজৰিকা ফিৰিঙতি বঁটা (২০১৪)[5]

মৃত্যু[সম্পাদনা কৰক]

ড° দিলীপ কুমৰ দত্ত‌ই ২০১৯ চনৰ ২৬ ছেপ্তেম্বৰত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 দীপান্বিতা বৰা (২৮ নৱেম্বৰ ২০১০). "শিপাৰ সন্ধানত প্ৰবাসী অসমীয়াজন". দৈলিক জনমভূমিৰ দেওবৰীয়া আলোচনী বসুন্ধৰা: পৃষ্ঠা: ৮, ৯, ১০, ১১. 
  2. "‘‘মই অসমখন ভাল পাওঁ, এয়া মোৰ মাটি; সেই কাৰণেই মই পৃথিৱীখনো ভাল পাওঁ’’, এটি সাক্ষাৎকাৰ।". গণিত চ'ৰা. http://as.gonitsora.com/an-interview-with-dr-dilip-kumar-dutta/। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 জানুৱাৰী 2015. 
  3. বৰা, দেৱজ্যোতি (জানুৱাৰী ২০১৫). "ডিবৰুৰ পৰা ইউনিক'ডলৈ". অনুভূতি. 
  4. "Amulya Kakati award presented to Dr Dilip Kr Dutta". 9 Feb 2012. http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1012/city05। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 Sept 2019. 
  5. "Bhupen Hazarika Firingoti Award to Dilip Kumar Dutta and Manoranjan Bordoloi". 15 July 2014. https://www.oknortheast.com/2014/07/bhupen-hazarika-firingoti-award.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 Sept 2019.