দীপিকা বৰগোহাঁই

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
দীপিকা বৰগোহাঁই
জন্ম যোৰহাট, অসম
ভাষা অসমীয়া
ৰাষ্ট্ৰীয়তা ভাৰতীয়
নাগৰিকত্ব ভাৰতীয়
শিক্ষা গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ৷
বিষয় প্ৰবন্ধ সাহিত্য, শিশু সাহিত্য
সহযোগী দেৱেন বৰগোহাঁই

দীপিকা বৰগােহাঁই (জন্ম:১৯৩২ - ) (ইংৰাজী: Dipika Borgohain) এগৰাকী প্ৰবন্ধকাৰ, সমালোচক, অধ্যাপক৷ তেওঁ দেৱীচৰণ বৰুৱা বালিকা বিদ্যালয়ত শিক্ষকতাৰে কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভ কৰি ১৯৬২ চনত নৰ্থ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ত দর্শন বিভাগৰ অধ্যাপক হিচাপে যােগদান কৰে। তেওঁৰ লেখাত যুক্তিনিষ্ঠ বিশ্লেষণ আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষতা অন্যতম বৈশিষ্ট্য[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]৷ 'বিশ্বাস অবিশ্বাস অন্ধবিশ্বাস' তেওঁৰ বহুল সমাদৃত গ্ৰন্থ[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]

জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়[সম্পাদনা কৰক]

দীপিকা বৰগােহাঁইৰ জন্ম ১৯৩২ চনৰ ৩০ জুলাইত যােৰহাটত। পিতৃ যােগেশ গগৈ আৰু মাতৃ ঘণকান্তি বুঢ়াগােহাঁই। ১৯৫৮ চনত নৰ্থ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ যােগানন্দ বৰগােহাঁইৰ লগত বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়।[1]

শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন[সম্পাদনা কৰক]

যােৰহাটতে শিক্ষা জীৱন আৰম্ভ কৰি ১৯৫১ চনত তেখেতে জে বি কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্রী আৰু ১৯৫৪ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্রী লাভ কৰে।[1] দেৱীচৰণ বৰুৱা বালিকা বিদ্যালয়ত শিক্ষকতাৰে কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভ কৰি তেখেতে ১৯৬২ চনত নৰ্থ লক্ষীমপুৰ মহাবিদ্যালয়ত দর্শন বিভাগৰ অধ্যাপক হিচাপে যােগদান কৰে। ৩০ বছৰ অধ্যাপনা কৰি অৱসৰ গ্রহণ কৰে ১৯৯২ চনত। বিবাহসূত্রে লখিমপুৰৰ বােৱাৰী,সুলেখিকা আৰু এগৰাকী যুক্তিবাদী নাৰীৰূপে দীপিকা বৰগােহাঁই সমাজত প্রসিদ্ধ আৰু সমাদৃত[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]। অসম বাণী, আমাৰ অসম, প্রান্তিক, সাতসৰী আদি কাকত-আলােচনীত তেখেতৰ মূল্যৱান প্রবন্ধ প্রকাশিত হৈছে। ১৯৬৬ চনত তেখেতৰ প্ৰথমখন গ্রন্থ ‘আজৰি পৰৰ সাধু (লয়ার্চ বুক ষ্টল) প্রকাশ পায়। একে বছৰতে নির্মলা বৰাৰ সৈতে যুতীয়াভাৱে সমাজ বিজ্ঞান’ (অসম বুক ডিপাে) প্রকাশ হয়।[1]

সাহিত্যকৰ্ম[সম্পাদনা কৰক]

  1. আজৰি পৰৰ সাধু (লয়ার্চ বুক ষ্টল, ১৯৬৬)
  2. সমাজ বিজ্ঞান’ (অসম বুক ডিপাে, ১৯৬৬)
  3. পৃথিৱীৰ সমান্তৰাল সাধুকথা (চন্দ্র প্রকাশ, ২০০০)
  4. জীৱনৰ স্বৰূপ’, (স্টুডেন্ট গুচ, ২০০৮)
  5. বিশ্বাস অবিশ্বাস অন্ধবিশ্বাস (নর্থ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয় প্রকাশন, ২০১৫)
  6. ভাৰতীয় ধর্মনিৰপেক্ষতাৰ আঁৰৰ তিনিগৰাকী ব্যক্তি (নথ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয় প্রকাশন, ২০১৭)।

প্ৰকাশিত গ্ৰন্থকেইখনৰ চমু পৰিচয়[সম্পাদনা কৰক]

জীৱনৰ স্বৰূপ[সম্পাদনা কৰক]

দীপিকা বৰগােহাঁইৰ চিন্তামূলক প্রবন্ধৰ প্ৰথমখন গ্রন্থ হল “জীৱনৰ স্বৰূপ। গ্ৰন্থখনক হােমেন বৰগােহাঞিয়ে অসমীয়া চিন্তামূলক সাহিত্যৰ এটা 'মূল্যৱান সম্পদ' বুলি উল্লেখ কৰি গৈছে। লগতে এইবুলিও উল্লেখ কৰিছে যে-“এটা বিশেষ উদ্দেশ্য চকুৰ আগত ৰাখি লেখিকাই এই প্রবন্ধবােৰ লিখিছে। সেইটো হৈছে এই যে তেওঁ জীৱনটোক-মানৱিক সম্পর্ক আৰু সমস্যাক সূক্ষ্মভাৱে পৰীক্ষা কৰি চাব খুজিছে, আৰু সেই পৰীক্ষালব্ধ জ্ঞানৰ ভাগ তেওঁ আনকো দিব খুজিছে। অসমীয়া ভাষাত এনে চিন্তামূলক প্রবন্ধ লিখা লেখকৰ সংখ্যা অতি তাকৰ। তেনে লেখকৰ চুটি তালিকাখনত বিশেষভাৱে চিহ্নিত হােৱাৰ যােগ্য এগৰাকী লেখক হ’ল দীপিকা বৰগােহাঁই। তাৰ প্ৰমাণ এই গ্রন্থখন।”(মুখবন্ধ, জীৱনৰ স্বৰূপ) গ্রন্থখনত ২২ টা প্রবন্ধ সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। আটাইবােৰ প্ৰবন্ধই অভিজ্ঞতাসম্বলিত। কাকতত প্রকাশিত প্রবন্ধই সময় বাগৰাৰ লগে লগে প্রাসংগিকতা হেৰুওৱা যি চৰিত্ৰ,সেয়া আলােচ্য গ্রন্থখনৰ লগত নাই। জীৱন বিষয়ক বিভিন্ন দিশ কিছুমানক প্রবন্ধবােৰৰ মাজেৰে বিশ্লেষণাত্মকভাৱে চোৱা হৈছে। ‘আধুনিক জীৱনধাৰা’, ‘জীৱনৰ স্বৰূপ’, ‘সক্রিয় পৰিয়াল’, ‘সামাজিক শৃংখলা আৰু পাৰিবাৰিক শান্তি’, ‘সৌজন্যবােধ শালিনতা আৰু অনুকম্পা’, ‘চাৰিত্রিক অখণ্ডতা ইনটিগ্রিটী অভ কেৰেটাৰ আদি বিশেষভাৱে উল্লেখযােগ্য প্রবন্ধ[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]। অর্থনৈতিক, পাৰিবাৰিক জীৱনকে ধৰি সামাজিক জীৱনক প্ৰভাৱিত কৰি ৰখা তিনিটা বিশেষ ধাৰণাৰ বিষয়ে আধুনিক জীৱনধাৰা’ প্রবন্ধত আলােচনা কৰা হৈছে। কল্যাণবাদৰ সলনি ভােগ আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ লালসাক প্রশ্রয়।দিয়াৰ মানসিকতা, বিলাসিতা আৰু পাৰিবাৰিক সম্পৰ্কত আহি পৰা অদ্ভুত নতুনত্বৰ প্রসংগ প্ৰবন্ধটোৰ আধাৰ বিষয়। এটা সমৃদ্ধ আৰু সুখী পৰিয়ালৰ ক্ষেত্ৰত ধৰণৰ কাৰবােৰ গুৰুত্বপূর্ণ, সেয়া সক্রিয় বয়াল’ প্রবন্ধ লিখা হৈছে। সময় আৰু সমাজৰ পৰিবৰ্তনৰ লগে লগে সংস্কাৰ আৰু পৰম্পৰাবােৰ সলনি হৈছে ঠিকেই। কিন্তু এইবােৰে আনি দিয়া কোনাে যুক্তিসংগত পৰিবৰ্তনকে সামাজিক শৃংখলা বজাই ৰখাত মানি লােৱা হােৱা নাই। সামাজিক শৃংখলা আৰু পাৰিবাৰিক শান্তি’ প্রবন্ধত এনে বিষয় সম্পৰ্কত আলােচনা কৰা হৈছে। নিজস্ব দৃষ্টিভঙ্গীৰে নাৰীৰ শালিনতা সম্পর্কে অভিজ্ঞতাৰ আধাৰাত ‘সৌজন্যবােধ, শালীনতা আৰু অনুকম্পা’ প্ৰবন্ধটো ৰচনা কৰা হৈছে। চাৰিত্র বিষয়ক প্রবন্ধটোত কোৱা। হৈছে যে—চাৰিত্রিক অখণ্ডতাৰ প্রথম পাঠ আৰম্ভ হয় ঘৰখনত। বিশ্বাস বা প্রত্যয়, আনৰ গুণৰ স্বীকৃতি আৰু সততাই হৈছে চাৰিত্রিক অখণ্ডতাৰ মূল তিনিটা লক্ষণ। দীপিকা বৰগােহাই দর্শন বিষয়ৰ অধ্যাপক। সেয়ে অৱধাৰিতভাৱেই তেখেতৰ জীৱনৰ স্বৰূপ। গ্রন্থখনৰ প্ৰবন্ধবােৰত দার্শিনিক দৃষ্টিভঙ্গীযুক্ত হৈ পৰিছে। ব্যক্তিগত পর্যবেক্ষণ আৰু অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত সমসাময়িক অনেক প্রসংগ প্ৰবন্ধবােৰৰ মাজেৰে বিচাৰ কৰা হৈছে।

বিশ্বাস অবিশ্বাস অন্ধবিশ্বাস[সম্পাদনা কৰক]

'বিশ্বাস অবিশ্বাস অন্ধবিশ্বাস’ যুক্তিপূর্ণ প্রবন্ধৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ সংকলন। গ্রন্থখনত বৰগােহাঁইৰ - ৫০ টা প্রবন্ধ সংকলিত হৈছে। গ্রন্থখনৰ কেইবাটাও প্রবন্ধত অৱধাৰিতভাৱে আহি পৰা বিষয় হ’ল ধর্ম। ধর্ম নৈতিকতা নহয়’ গ্ৰন্থখনৰ এটা প্রবন্ধ। ধর্ম আৰু নৈতিকতাক বহু সময়ত একাকাৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়। ধর্ম বিষয়ক অনেক বদ্ধমূল ধাৰণাই সমাজৰ উত্তৰণত বাধা দি আহিছে। ধর্মীয় আবেষ্টনীয়ে নীতিভিত্তিক সমাজক আঁতৰাই ৰখাৰ চেষ্টা কৰে। আক্টোৰগােজ, কতৃত্বশীল মনােভাৱক ধর্মই দি আহিছে। জাতি, সম্প্রদায়, বৰ্ণৰ বিভাজন ধর্মীয় চেতনাৰেই পার্শ্বক্রীয়া। ধর্মই বাস্তৱ পৃথিৱীৰ কথা নকয়, কয় পৰজনমৰ কথা। মানৱীয় সম্পর্কবােৰ সাৰহীন বুলি ভাবিবলৈ সদায় শিকাই আহিছে। ধৰ্মৰ প্ৰৰােচনাত মানুহ অন্ধবিশ্বাসী হয়। হিন্দু ধর্মৰাে অনেক ৰীতি-পৰম্পৰা মানৱীয় নহয়। বিজ্ঞান আৰু প্রযুক্তিবিদ্যাৰ আশীর্বাদত দেশ ইতিমধ্যে বহুদূৰ আগুৱাই গৈছে। নিজক যুগােপযােগী কৰি ৰাখিবলৈ বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভঙ্গীৰ প্রয়ােজন আছে। দেশ বিভাজন আৰু জাতিৰ পিতাৰ মৃত্যুৰ কাৰণাে আছিল ধর্ম। ধর্ম বা ঈশ্বৰৰ ভয়ত সৎ হৈ থকাটোৱে নৈতিকতাক নুবুজায়। ধর্ম নৈতিকতা নহয়’ প্রবন্ধত তাকেই কোৱা হৈছে। বিশ্বাস অবিশ্বাস অন্ধবিশ্বাস’আন এটা শক্তিশালী প্রবন্ধ। বিশ্বাস কৰি অহা হৈছে কাৰণেই যিবােৰ বিশ্বাস কৰা হয়, যি বিশ্বাসে কাৰাে মঙ্গল সাধন নকৰে, সেয়াই হল অন্ধবিশ্বাস। কর্মফল বিষয়ক পৰম্পৰাগত ধাৰণাই মানুহক। অন্ধবিশ্বাসী কৰি ৰখাৰ প্ৰসংগ আলােচনা কৰা হৈছে ‘ধর্ম বা ঈশ্বৰে মানুহকৰক্ষা কৰেনে’প্রবন্ধত। ধর্মীয় ৰীতি-নীতি মানুহৰ কাৰণে কেনেকৈ অমানৱীয় হ'ব পাৰে, সেয়া উদাহৰণেৰে সৈতে প্ৰবন্ধটোত দেখুওৱা হৈছে। ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিকীকৰণ’ প্রবন্ধত আধ্যাত্মিকতা আৰু ধর্ম বিষয়ক স্পষ্ট ধাৰণা দিয়াৰ চেষ্টা আছে। সময়ৰ ওচৰত যিহেতু সদায় মানৱতাৰেই জয় হৈ আহিছে, সেই প্রসংগত লেখকৰ বক্তব্য মন কৰিবলগীয়া- “পৃথিৱীৰ ধর্মসমূহ আৰম্ভ হােৱাৰ পৰাই যিমান মঠ-মন্দিৰ মছজিদ, গীর্জা বনােৱা হ'ল, যিমান ধর্মবাণী শুনােৱা হ'ল, অতদিনে পৃথিৱীখন স্বৰ্গই হৈ পৰিব লাগিছিল। কিন্তু হােৱা নাই, কিয় ? ইয়াৰ উত্তৰ বিচাৰি চাব লাগিব আমাৰ স্বভাৱত, আমি বনােৱা ব্যৱস্থাৱলীত। ধর্মও আমাৰেই সৃষ্টি। ইমানদিনৰ ব্যৱস্থাৱলীয়ে যদি আমাক ধার্মিক বনাব পৰা নাই, আমাৰ আদিম হিংস্র প্রবৃত্তিটোক যদি এটা ভাল মােৰ দিব পৰা নাই, তেন্তে এইবাৰ বিজ্ঞানসন্মত বিশ্বজনীন মানৱতাবাদেৰে চেষ্টা এটা চলােৱাত আপত্তি কি?”(পৃষ্ঠা-১০১)। লেখকে উল্লেখ কৰা “বিশ্বজনীন মানৱতাবাদ’ৰতাৎপর্য অনুধাৱন কৰাৰ প্রয়ােজন আছে। ধৰ্মৰ অনেক নেতিবাচক দিশ আলােচনা কৰিলেও লেখকে ধমক সমাজৰ পৰা সমুলি উভালি পেলাব লাগে, সেয়াও কোৱা নাই। ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত সংস্কাৰৰ কথাহে কৈছে। এই সংস্কাৰ হ'ব লাগিব মানৱতাৰ পক্ষে। সমাজৰ উত্তৰণৰ পক্ষে। আচলতে প্রতিটো চিন্তা আৰু কামৰে সমাজ উপযােগী ব্যাখ্যাইহে সকলােপ্রকাৰৰ উত্তৰণ সম্ভৱ কৰি তােলে। ধর্মীয় গােড়ামি আৰু সন্ত্রাসবাদ’ প্রবন্ধত তেনে আলােচনা আছে। ‘ধর্মীয় অসহিষ্ণুতা আৰু নাৰী সমাজ’ আন এটা এই বিষয়ক গুৰুত্বপূর্ণ প্রবন্ধ। ঈশ্বৰক আলােচ্য বিষয় কৰি লােৱা দুটা প্রবন্ধ হ’ল ‘আমাৰ ঈশ্বৰ' আৰু 'ঈশ্বৰৰ ভৱিষ্যৎ'। গ্রন্থখনৰ প্ৰথমৰ কেইবাটাও প্রবন্ধ জীৱন বিষয়ক। অভিজ্ঞতা আৰু নিজা দৃষ্টিভঙ্গীক অৱলম্বন কৰি লিখা প্রবন্ধকেইটাৰ মাজেৰে লেখক জীৱনবােধকো অনুভৱ কৰিব পৰা গৈছে।[1]

ভাৰতীয় ধর্ম নিৰপেক্ষতাৰ আঁৰৰ তিনিগৰাকী ব্যক্তি[সম্পাদনা কৰক]

দীপিকা বৰগােহাঁইৰ আন এখন উল্লেখযােগ্য গ্রন্থ হল- ‘ভাৰতীয় ধর্মনিৰপেক্ষতাৰ আঁৰৰ তিনিগৰাকী ব্যক্তি’ । গ্ৰন্থখনৰ আলােচ্য বিষয় আধাৰিত ব্যক্তি তিনিগৰাকী হ’ল সম্রাট অশােক, মহামতী আকবৰ আৰু মহাত্মা গান্ধী।এই তিনিওগৰাকী ব্যক্তিৰ চিন্তা আৰু কৰ্মৰ দৃষ্টিৰে ধর্ম নিৰপেক্ষতা বিষয়টোক চোৱা হৈছে। তিনিওগৰাকী ব্যক্তিৰ চিন্তাত ধর্ম নিৰপেক্ষতাৰ শক্তিশালী প্রতিফলন আছে। ভাৰত এখন গণতান্ত্রিক ৰাষ্ট্র। গণতন্ত্রৰ লগত গণ আলােচনাৰ বিষয়টো জড়িত হৈ আছে। ভাৰতত গণ আলােচনাৰ প্ৰয়ােগ বৌদ্ধসকলে বিশেষভাৱে কৰিছিল। তাৰ প্রতি তেওঁলােক দায়বদ্ধও আছিল। সম্রাট অশােক। আছিল এনেগণ আন্দোলনক গুৰুত্ব দিয়া ভাৰতীয় উপমহাদেশ। এক বৃহৎ অংশৰ নৃপতি। পৰবৰ্তী সময়ত গণ আলােচনাক যােগ্য সম্মান দিছিল সম্রাট আকবৰে। এই ক্ষেত্ৰত কুৰি শতিকাৰ। মহাত্মা গান্ধী হৈ ৰৈছিল অদ্বিতীয়। ভাৰতীয় ধর্ম নিৰপেক্ষতা পশ্চিমীয়া ধৰ্মনিৰপেক্ষতাতকৈ পৃথক। ইয়াত আন ধৰ্মৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰােপ কৰাতকৈ আন ধৰ্মৰ প্রতি নিৰপেক্ষ হােৱাটোতহে বেছি জোৰ দিয়া যায়। অশােক, আকবৰ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ মাজত তেনে ধর্ম নিৰপেক্ষতা আৰু গণতান্ত্রিক চিন্তাধাৰাৰ ছবিয়েই ফুটি উঠা দেখা যায়। নতুন প্রজন্মক উদ্দেশ্য কৰিয়েই গ্রন্থখনৰ আয়ােজন। যিকোনাে ইতিহাসপ্রিয় পাঠকৰ কাৰণেও গ্রন্থখন গুৰুত্বপূর্ণ।[1]

সামৰণি[সম্পাদনা কৰক]

দীপিকা বৰগােহাঁইৰ বিশেষভাৱে আলােচিত তিনিওখন গ্রন্থৰে চিন্তাখিনি পাঠকক আলােড়িত কৰিব পৰাকৈ শক্তিশালী। জীৱনৰ স্বৰূপ আৰু ভাৰতীয় ধর্ম নিৰপেক্ষতাৰ আঁৰৰ তিনিগৰাকী ব্যক্তি গ্রন্থতকৈ ‘বিশ্বাস অবিশ্বাস আৰু অন্ধবিশ্বাস’ গ্ৰন্থখনৰ মাজেৰে লেখকৰ মৌলিক চিন্তাৰ খতিয়ান ল’বলৈ বেছি উপযােগী। জীৱন আৰুসমাজ সম্পৰ্কত লেখকৰ দৃষ্টিভঙ্গী মৌলিক। এই মৌলিকতা কোনাে যুক্তিহীন ধর্মীয় বিশ্বাস বা পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত নহয়। পৰম্পৰাগত কিছু বিশ্বাসত এচামৰ সুবিধা আদায়ৰ চেষ্টা থাকে। তাৰ বাবে বলি হয় সাধাৰণ মানুহ। তেখেতৰ প্ৰবন্ধৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য হল সামাজিক দায়বদ্ধতা। সমাজৰ উন্নতিত বাধা হিচাপে থিয় দিয়া যিকোনাে বিশ্বাস-পৰম্পৰাকে লেখকে মানি লােৱা নাই।[1] নাৰীসকলেই বেছিকৈ অন্ধবিশ্বাসী বুলি অভিযােগ উঠাৰ সময়। এচোৱাত ইয়াৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিছেনাৰীয়েই। এনে উদাহৰণ বৰ সুলভ নহয়। বিশ্বাস-পৰম্পৰাক লৈ কেৱল যে নেতিবাচকভাৱেই কথাবােৰ কোৱা হৈছে, তেনে নহয়। সমাজ জীৱনৰ অনেক দিশক লৈ সম্ভাৱনাও পােষণ কৰা হৈছে। লগতে আলােচিত হৈছে সেই সম্ভাৱনাক প্রতিপালন কৰাৰ ক্ষেত্রত পালনীয় দায়িত্ব সম্পর্কেও। আলােচ্য তিনিওখন গ্রন্থই দীপিকা বৰগােহাঁইৰ প্রগতিবাদী চিন্তাৰ সৈতে পৰিচিত হােৱাৰ সুযােগ দিয়ে। আধুনিকতাৰ বার্তাবাহী তেখেতৰ চিন্তাধাৰা সমাজ জীৱনৰ বাবে নিতান্তই প্রয়ােজনীয়৷

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 সম্পাদনা-অৰবিন্দ ৰাজখোৱা (২০১৭). গ্ৰন্থ সৌৰভ. পৃষ্ঠা. ৯৫, ৯৬.