লাইলাতুল কদৰ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search

শ্ববে কদৰ (আৰবী: لیلة القدر) আৰবীলাইলাতুল কদৰ। ইয়াৰ অৰ্থ অতিশয় সম্মানিত আৰু মহিমান্বিত ৰাতি বা পৱিত্ৰ ৰজনী। আৰৱী ভাষাত 'লাইলাতুন'ৰ অৰ্থ হ'ল ৰাত্ৰি বা ৰজনী আৰু 'কদৰ' শব্দৰ অৰ্থ সম্মান, মৰ্যদা, মহাসম্মান।[1][2][3] ইয়াৰ উপৰিও ইয়াৰ অন্য অৰ্থ হ'ল—ভাগ্য, পৰিমাণ আৰু তাকদিৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা।[4][5] ইছলাম ধৰ্ম অনুসৰি, এই ৰাতি ইছলামৰ মহানবী, মুহাম্মদৰ অনুসাৰীসকলৰ সম্মান বৃদ্ধি কৰা হয় আৰু মানৱজাতিৰ ভাগ্য পুননিৰ্ধাৰিত কৰা হয়। সেয়েই মুছলিম সকলৰ ওচৰত এই ৰাতি অত্যন্ত পুণ্যময় আৰু মহাসম্মানিত হিচাপে পৰিগণিত। কোৰআনৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, আল্লাহে এই ৰাত্ৰীক অনন্য মৰ্যদা দিছে আৰু এইটো এটা মাত্ৰ ৰজনীৰ উপাসনা হাজাৰ মাহৰ ইবাদততকৈও অধিক ছওয়াব (পূণ্য) অৰ্জিত হোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে। প্ৰতিবছৰ মাহে ৰমজানত এই মহিমান্বিত ৰজনী লাইলাতুল কদৰ মুছলিমসকলৰ বাবে সৌভাগ্য বৈ আনে বুলি সিহঁতে বিশ্বাস কৰে।[6][7][8]

শবেকদৰৰ নামাজৰ নিয়ম আৰু নিয়ত[সম্পাদনা কৰক]

ৰমজান মাহৰ শেষ দহ দিনৰ যিকোন অযুগ্ম (বিযোৰ) ৰাতি শবে-কদৰ। অৱশ্যে সাধাৰণভাবে ২৭ ৰমজানৰ নিশাকেই শবে-কদৰ বুলি ধৰা হয়। এই নিশাতে কোনোবা এটা সময়ত পৃথিবীৰ সমূদায় অচেতন পদার্থ, বৃক্ষ-লতা ইত্যাদি আল্লাহ্‌ৰ উদ্দেশ্যে ছিজদাহ্‌ কৰি থাকে। এই ৰাতিতেই ফিৰেস্তাতসকল পৃথিবীত আহি মানুহৰ ইবাদত পর্যবেক্ষণ কৰে আৰু সিহঁতৰ শান্তি কামনা কৰে। সেয়ে এই ৰাতিত জাগ্ৰত থাকি কোৰআন তিলাওয়াত, নফল নামাজ, দোৱা-দুৰূদ, জিকিৰ ইত্যাদি ইবাদত বেছিকৈ কৰা প্রত্যেক মুছলমানৰ একান্ত কর্তব্য।

শবে-কদৰৰ নামাজৰ নিয়ত[সম্পাদনা কৰক]

'নাওয়াইতু আন্‌ উছাল্লিয়া লিল্লাহি তা’য়ালা ৰাকআতাই সালাতিল লাইলাতিল কাদ্‌ৰি নফ্‌লে মুতাওয়াজ্জিহান ইলা জিহাতিল কা’বাতিশ শাৰীফাতি- আল্লাহু আকবৰ।'

অর্থ: মই কাবামুখী হৈ আল্লাহৰ (সন্তুষ্টিৰ) বাবে শবে কদৰৰ দুই ৰাকআত নফল নামাজ পঢ়াৰ নিয়ত কৰিলো- আল্লাহু আকবৰ।

শবে-কদৰৰ নামাজ পঢ়াৰ নিয়ম[সম্পাদনা কৰক]

শবে-কদৰৰ নামাজ দুই ৰাকআত কৰি চাৰি ৰাকআত পঢ়িব লাগে। ইয়াৰ পিছত যিমান ইচ্ছা সিমান নফল নামাজ পঢ়িব পাৰি। এই নামাজৰ় প্রত্যেক ৰাকআতে ছুৰা ফাতিহা পঢ়াৰ পিছত এবাৰ ছুৰা কদৰ আৰু তিনিবাৰ ছুৰা ইখ্‌লাছ পঢ়িব লাগে। (শবে-কদৰৰ ৰাতিৰ বাবে কোনো বিশেষ নামাজৰ কথা হাদীছ ছৰীফত নাই।)

নামাজৰ শেষত তলত উল্লেখ কৰা দোৱাটো কমপক্ষে এশ বাৰ পঢ়া উত্তম:

“সুব্‌হানাল্লাহি ওয়াল হাম্‌দু লিল্লাহি ওয়া লা-ইলাহা ইল্লাল্লাহু ওয়াল্লাহু আকবৰ, লা হা’ওলা ওয়ালা কুয়্যাতা ইল্লাবিল্লাহিল্‌ আলীয়্যিল আযীম”।

শবে কদৰৰ ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

৬১০ চনত শবে কদৰৰ ৰাতি মক্কাৰ নূৰ পর্বতৰ হীৰা গুহাত ধ্যানৰত ইছলামৰ ধর্মৰ মহানবী, হযৰত মুহাম্মদৰ (সঃ) ওচৰত সর্বপ্রথম কোৰআন নাজিল হয়। কোন কোন মুছলমানৰ ধাৰণা তেওঁৰ ওচৰত প্রথম ছুৰা আলাক্বৰ প্রথম পাঁচটা আয়াত নাজিল হয়। কিছুমানৰ মতে এই ৰাতিয়ে ফিৰিস্তা জিব্ৰাঈলৰ ওচৰত সম্পূর্ন কোৰআন অবতীর্ণ হয় যি পৰৱর্তী কালত ২৩ বছৰ লৈকে ইছলামৰ নবী মুহাম্মদৰ ওচৰত তেওঁৰ বিভিন্ন প্রয়োজনীয়তা আৰু ঘটনাৰ পৰিপ্রেক্ষিতত নির্দিষ্ট আয়াত আকাৰত নাজিল কৰা হয়।

মুছলমানসকলৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ন এই নিশা সর্ম্পকে হাদীছ ছৰীফত অসংখ্য বর্ণনা আছে। আনকি মুছলমানসকলৰ প্রধান ধর্মীয় গ্রন্থ আল কোৰআনত ছুৰা ক্বদৰ নামেৰে স্বতন্ত্র এটি পূর্ণ ছুৰা নাজিল হৈছে। এই ছুৰাত শবে কদৰৰ ৰাতিক হাজাৰ মাহতকৈ উত্তম বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

ইছলাম ধর্ম মতে, মুহাম্মদৰ পূর্ববর্তী নবী আৰু তেওঁলোকৰ উম্মতবৃন্দ দীর্ঘায়ু লাভ কৰাৰ বাবে বহু বছৰ আল্লাহৰ ইবাদাত কৰিবলৈ সুযোগ পাইছিল। কোৰআন আৰু হাদীছৰ বর্ণনাত জনা যায়, ইছলামৰ চাৰিজন নবী যেনে আইয়ুব, জাকাৰিয়া , হিযকীল আৰু ইউশা ইবনে নূন প্রত্যেকেই আশী বছৰ স্রষ্টাৰ উপাসনা কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ জীবনত কোন প্রকাৰ পাপ কাম কৰা নাছিল। কিন্তু মুহাম্মদৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁৰ পৰৱর্তী অনুসৰণকাৰীহঁতৰ আয়ু বহু কম হোৱাৰ বাবে তেওঁলোৰক পক্ষে স্রষ্টাৰ আৰাধনা কৰি পূর্ববর্তীহঁতৰ সমকক্ষ হোৱা সম্ভব নহয় বুলি সিহঁতৰ মাজত আক্ষেপৰ সৃষ্টি হয়। তেওঁলোকৰ এই আক্ষেপৰ প্রেক্ষিতত সিহঁতৰ চিন্তা দুৰ কৰাৰ বাবে ছুৰা ক্বদৰ নাজিল কৰা হয় বুলি হাদীছৰ বর্ণনাত জনা যায়।

ধর্মীয় গুৰুত্ব[সম্পাদনা কৰক]

মুছলমান সকলৰ ওচৰত শবে কদৰ এনেকুৱা এটা মহামূল্যবান বৰকতময় আৰু বৈশিষ্ট্যমণ্ডিত এই কাৰণেই যে, এই নিশাতে মুছলমান সকলৰ পবিত্র গ্রন্থ ‘আল-কোৰআন’ অবতীর্ণ হৈছে। আল্লাহ কোৰআনত ঘোষণা কৰিছে, নিশ্চয়ই মই সেয়া (কোরআন) অবতীর্ণ কৰিছোঁ কদৰৰ ৰাতি। আৰু কদৰৰ ৰাতি সম্বন্ধে তুমি কি জানা ? কদৰৰ ৰাতি হাজাৰ মাহতকৈ শ্রেষ্ঠ।[9] সেই ৰাতি ফিৰিস্তাহঁত আৰু ৰূহ অৱতীর্ণ হয় প্রত্যেক কামত তেওঁলোকৰ প্রতিপালকৰ অনুমতিক্রমে। শান্তিই শান্তি, বিৰাজ কৰে উষাৰ আবির্ভাব লৈকে। (ছুৰা আল-কদৰ, আয়াত ১-৫)


কদৰৰ ৰাতিৰ যাবতীয় কামৰ ইঙ্গিত দি এই নিশাৰ অপাৰ বৈশিষ্ট্য সম্পর্কে আল্লাহ তাআলা পবিত্র কোৰআনত ঘোষণা কৰিছে, হা-মীম! শপথ সুস্পষ্ট কিতাপৰ, নিশ্চয়ই মই সেয়া (কোৰআন) এক মোবাৰকময় ৰজনীত অৱতীর্ণ কৰিছো, নিশ্চয়ই মই সতর্ককাৰী। এই ৰাতিতে প্রত্যেক গুৰুত্বপূর্ণ বিষয় স্থিৰীকৃত হয়। (ছুৰা আদ-দুখান, আয়াত: ১-৪)

ইসলাম ধর্ম মতে শবে কদৰৰ ৰাতিত ফিৰিস্তাহঁত আৰু তেওঁলোকৰ নেতা জিব্ৰাঈল পৃথিবীত অবতৰণ কৰি উপাসনাৰত সকলো মানুহৰ বাবে বিশেষভাবে দোৱা কৰি থাকে। হাদীছ ছৰীফত বর্ণিত আছে, শবে কদৰত হজৰত জিব্ৰাঈল (আ.) ফিৰিস্তাসকলৰ এচি বিৰাট দল লৈ পৃথিবীত অবতৰণ কৰে আৰু যিমান নাৰী-পুৰুষ নামাজৰত অথবা জিকিৰত মচগুল আছে তেওঁলোকৰ বাবে ৰহমতৰ দোৱা কৰে। (মাযহাৰি)

লাইলাতুল কদৰত পৰৱর্তী এক বছৰৰ অবধাৰিত বিধিলিপি ব্যৱস্থাপক আৰু প্রয়োগকাৰী ফিৰিস্তাসকলৰ ওচৰত হস্তান্তৰ কৰা হয়। ইয়াত প্রত্যেক মানুহৰ বয়স, মৃত্যু, ৰিযিক, সকলোবোৰৰ পৰিমাণ নির্দিষ্ট ফিৰিস্তাহঁতক লিখি দিয়া হয়, আনকি কোনে হজ্ব কৰিব সেয়াও লিখি দিয়া হয়।[10]

সময়[সম্পাদনা কৰক]

হাদীছ অনুযায়ী, ২০ ৰমজানৰ পিছত যিকোনো অযুগ্ম (বিযোৰ) ৰাতি কদৰ হ'ব পাৰে। কিন্তু ২৬ ৰমজান দিবাগত ৰাতিয়ে লাইলাতুল কদৰ আহে বুলি আলেমহঁতৰ অভিমত। আয়েশাৰ পৰা বর্ণিত হাদীছত উল্লেখ আছে, মুহাম্মদ ৰমজান মাহৰ শেষ ১০ দিন ইতিকাফ কৰিছিল আৰু কৈছিল, তোমালোক ৰমজানৰ শেষ ১০ ৰাতি শবে কদৰৰ সন্ধান কৰা। (বুখারি ও মুসলিম) আৰু এটা হাদীছত মুহাম্মদ(দঃ) কৈছে, পবিত্ৰ ৰমজানৰ শেষ দশকৰ বেযোৰ ৰাতিবোৰত তোমালোক শবে কদৰৰ সন্ধান কৰা।(সহীহ বুখাৰী)[11][12][13][14][15][16]

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. Halim, Fachrizal A. (2014). Legal Authority in Premodern Islam: Yahya B Sharaf Al-Nawawi in the Shafi'i School of Law. Routledge. পৃষ্ঠা. 15. ISBN 9781317749189. https://books.google.co.uk/books?id=RUqLBQAAQBAJ. 
  2. Daneshgar, Majid; Saleh, Walid A (eds) (2017) (en ভাষাত). Islamic Studies Today: Essays in Honor of Andrew Rippin. প্ৰকাশক Leiden. পৃষ্ঠা. 93. ISBN 9789004337121. https://books.google.com/books?id=LtzzDQAAQBAJ&pg=PA93&dq=laylat+al-qad. 
  3. A. Beverley, James (2011). "Laylat al-Qadr". In Melton, J. Gordon (en ভাষাত). Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations [2 volumes]: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations. Volume two L-Z. প্ৰকাশক Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 517. ISBN 9781598842067. http://books.google.co.uk/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA517. 
  4. পবিত্ৰ শবে কদৰ, টেকনাফ নিউজ। ঢাকাৰ পৰা প্ৰকাশৰ তাৰিখ: ১৫/০৮/২০১২ খ্ৰিষ্টাব্দ।
  5. শ্ববে কদৰ ভাগ্য উন্নয়নৰ ৰজনী,আজগৰ ছালেহী,সাংবাদিক-মানবাধিকাৰকৰ্মী আৰু শিক্ষক: আল-জামিয়াতুল ইছলামিয়া ভূজপুৰ, চট্টগ্ৰাম । সূত্ৰ: www.news24.com, কুমাৰখালি হট নিউজ।
  6. পৱিত্ৰ শ্ববে কদৰ আজি,দৈনিক কালৰ কণ্ঠ। ঢাকাৰ পৰা প্ৰকাশৰ তাৰিখ: ১৫ আগষ্ট ২০১২ খ্ৰিষ্টাব্দ।
  7. আজি পৱিত্ৰ শ্ববে কদৰ,বিজনেছটাইমছ২৪.কম। প্ৰকাশৰ তাৰিখ: ১৫-০৮-২০১২ খ্ৰিষ্টাব্দ।
  8. ছহীহ বুখাৰী,ছহীহ বুখাৰী, অধ্যায়ঃ ০২, পৰ্বঃ ঈমান, হাদিছ নম্বৰঃ ৪৭
  9. Halim, Fachrizal A. (20 November 2014) (en ভাষাত). Legal Authority in Premodern Islam: Yahya B Sharaf Al-Nawawi in the Shafi'i School of Law. Routledge. ISBN 9781317749189. https://books.google.com/books?id=RUqLBQAAQBAJ&pg=PA15&dq=laylat+al-qadr। আহৰণ কৰা হৈছে: 31 May 2017. 
  10. উদ্ধৃতি ত্ৰুটি: অবৈধ <ref> টেগ; Oxford নামৰ refৰ বাবে কোনো পাঠ্য প্ৰদান কৰা হোৱা নাই
  11. Islam and state in Sumatra: a study of seventeenth-century Aceh. p. 128.
  12. Marjo Buitelaar. Fasting and feasting in Morocco: women's participation in ramzan. p. 64.
  13. Sahih Bukhari. "Chapter: 2, Belief. Hadith No. 47". http://ahadith.co.uk/chapter.php?page=4&cid=2&rows=10। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 May 2020. 
  14. Sahih Bukhari. "Chapter: 32, Night prayer in Ramadan (Taraweeh). Hadith No: 239". http://ahadith.co.uk/searchresults.php?page=2&q=Night+of+Qadr। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 May 2020. "Ibn Abbas added "Search for it on the twenty-fourth (of Ramadan)"" 
  15. Bombay Tract and Book Society (1856). Life of Mohammad. প্ৰকাশক Bombay. পৃষ্ঠা. 30. http://books.google.co.uk/books?id=1SYNAAAAYAAJ&pg=PA30.  Note that in Islam night precedes day, so that, for example, "the night of the 23rd" is not the night between the 23rd and the 24th but the night between the 22nd and the 23rd.
  16. Ibn Kathir (trans. Professor Trevor Le Gassick). The life of the Prophet Muhammad. 2. পৃষ্ঠা. 154. http://www.futureislam.files.wordpress.com/2013/03/the-life-of-the-prophet-muhammad-volume-ii.pdf. "Similarly, Imam Ahmad recounted from Ibn 'Abbas, who said, "Your prophet was born on a Monday, left Mecca on a Monday, first received revelation on a Monday, entered Medina on a Monday and died on a Monday."