পশ্চিমবঙ্গ (বাংলা: পশ্চিমবঙ্গ) ভাৰতবৰ্ষৰ এখন ৰাজ্য। জনসংখ্যাৰ ঘনত্বৰ বিচাৰত এই ৰাজ্য ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বাধিক জনবহুল ৰাজ্য।[3] পশ্চিমবঙ্গ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত ভাৰতৰ তৃতীয় বৃহত্তম অৱদানকাৰী।[4] এই ৰাজ্যৰ পূৰ্ব সীমান্তত বাংলাদেশ; উত্তৰ পূৱত অসম; উত্তৰে ভুটান আৰু ছিকিম; উত্তৰ পশ্চিম দিশত নেপাল; পশ্চিমে বিহাৰ আৰু ঝাড়খণ্ড; আৰু দক্ষিণ পশ্চিমে উৰিষ্যা অৱস্থিত। আধুনিক "পশ্চিমবঙ্গ" নামে পৰিচিত এই ভূখণ্ডটি বিগত দুই হাজাৰ বছৰ ধৰি একাধিক ৰাজবংশ আৰু সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৭৫৭ চনত পলাশীৰ যুদ্ধত জয়লাভ কৰি ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানিয়ে এই অঞ্চলত নিজ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ পিছত সুদীৰ্ঘকাল কলকাতাই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ৰাজধানীৰ মৰ্যাদা পায়। বিংশ শতাব্দীৰ প্ৰথমছোৱাত পূৰ্ববংগ (বৰ্তমান বাংলাদেশ) আৰু পশ্চিম বংগক একেলগে বেঙ্গল প্ৰেসিডেন্সি বোলা হৈছিল[5]। বৃটিচ ভাৰতৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাবে কলিকতা (বৰ্তমানৰ কলকাতা) পশ্চিমীয়া শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰস্থল স্বৰূপ হৈ পৰে। পশ্চিমীয়া শিক্ষাৰ সুপ্ৰভাবত অঞ্চলটোত শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু প্ৰগতিবাদী চিন্তাধাৰাৰ প্ৰভাৱত নবজাগৰণস্বৰূপৰ সূচনা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজা ৰামমোহন ৰায়, দয়ানন্দ সৰস্বতী, বিবেকানন্দ, ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ, অৰবিন্দ আদি মণিষীৰ উত্থান ঘটে। তেওঁলোকৰ মুক্ত চিন্তাধাৰাৰ আৰু সংস্কাৰপন্থী কাৰ্যকলাপৰ ফলত ইয়াতে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ শক্তিশালী ধাৰণাৰ উদ্ভৱ হয় আৰু ই ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এক পীঠস্থানত পৰিণত হয়। ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনৰ বাংলা দ্বিখণ্ডিত হ’ল আৰু পশ্চিমবঙ্গ ভাৰতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ অন্তৰ্ভূক্ত হয়। পৰবৰ্তীকালত স্বাধীন ভাৰতৰ পশ্চিমবংগত সমসাময়িক ছোভিয়েট ৰাছিয়াৰ লেনিনপন্থী মাৰ্ক্সবাদৰ প্ৰভাৱত সমাজবাদী চিন্তাধাৰাৰ সূচনা হয় আৰু স্বাধীনতাৰ পাচত ইয়াত বৰ্তমানলৈকে (২০১১) মাৰ্ক্স-লেনিনবাদী ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ প্ৰাধান্যৰে পৰিচালিত বামপন্থী আঞ্চলিক দলে ৰাজ্যিক শাসনকাৰ্য্য চলাই আহিছে।[6][7][8][9][10]
পশ্চিমবঙ্গ এখন কৃষিনিৰ্ভৰ ৰাজ্য হ'লেও বৰ্তমান ভাৰতৰ অন্য অংশৰ বিকাশৰ লগত সংগতি ৰাখি ইয়াৰ ৰাজনৈতিক নেতৃত্বই ঔদ্যোগীকিকৰণৰ প্ৰয়াস আৰম্ভ কৰিছে।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন] ১৯৭৭ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ পশ্চিমবঙ্গত ভাৰতীয় কমিউনিস্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) (সিপিআই(এম)) নেতৃত্বাধীন বামফ্ৰন্ট চৰকাৰ প্ৰতিষ্ঠিত। এই চৰকাৰ আছিল বিশ্বৰ ইতিহাসত দীৰ্ঘতম গণতান্ত্ৰিক পদ্ধতিত নিৰ্বাচিত কমিউনিস্ট চৰকাৰ।[11][12][13] বৰ্তমানে বামফ্ৰন্টকে পৰাজিত কৰি দক্ষিণপন্থী দল তৃণমূল কংগ্ৰেছ ক্ষমতালৈ আহিছে।
পশ্চিমবঙ্গত দু'টি ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান আছে। সেয়া হৈছে দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেল (ভাৰতীয় পাৰ্বত্য ৰেলপথৰ অংশ হিচাপে) আৰু সুন্দৰবন জাতীয় উদ্যান।
[সম্পাদনা কৰক] চৰকাৰ ব্যৱস্থা আৰু ৰাজনীতি
- ↑ Census of India, 2011. Census Data Online, Population.
- ↑ "West Bengal front final printing" (html). http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/indiaatglance.html. Retrieved 30 July 2009.
- ↑ "India: Administrative Divisions (population and area)". Census of India. http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-104&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=x. Retrieved 2009-04-17.
- ↑ Gross Domestic Product by prices as of 28 February, 2008
- ↑ "Bengal Presidency, British India". indianetzone.com. http://www.indianetzone.com/34/bengal_presidency_british_india.htm. Retrieved December 09, 2011.
- ↑ "Why India’s Stalinists oppose the US nuclear deal" (aspx). WSWS. http://www.wsws.org/articles/2008/jul2008/indi-j15.shtml. Retrieved March 27, 2010.
- ↑ "Fresh gunfight between police, Naxals in West Bengal" (aspx). DNA. http://www.dnaindia.com/india/report_fresh-gunfight-between-police-naxals-in-west-bengal_1364127. Retrieved March 27, 2010.
- ↑ "A slaughter reveals the inadequacy of India’s counterinsurgency effort" (aspx). The Economist. http://www.economist.com/world/asia/displaystory.cfm?story_id=15869400. Retrieved Apr 8th 2010.
- ↑ "While the debate goes on whether trade unions must be allowed in the IT sector, the CITU forms one in West Bengal". FrontLine. http://www.hindu.com/fline/fl2323/stories/20061201002503300.htm. Retrieved Dec. 01, 2006.
- ↑ "Waking up too late". The Statesman. http://www.thestatesman.net/index.php?option=com_content&view=article&id=325041&catid=51. Retrieved 11 April 2010.
- ↑ "CPI(M) architect of misrule in Bengal". Government of India (2001). IBNLive. http://ibnlive.in.com/blogs/mamatabanerjee/2446/53353/cpim-architect-of-misrule-in-bengal.html. Retrieved April 15, 2009.
- ↑ "The question is not who will win but what lies behind the Left Front's impending electoral victory, its 15th in succession". Government of India (2001). The Hindu. http://www.hindu.com/2006/04/16/stories/2006041609221200.htm. Retrieved April 15, 2009.
- ↑ "CPI dominana in West Bengal". RUDRANGSHU MUKHERJEE. http://www.india-seminar.com/2010/605/605_rudrangshu_mukherjee.htm. Retrieved Jun 10, 2009.
|
|
|
| ৰাজ্য |
|
|
| কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চল |
|
|
ভাৰত
০.৬২৫ (মধ্যম)
নেপাল
ভূটান
বাংলাদেশ
পশ্চিমবঙ্গ 
