সমললৈ যাওক

চুতুফা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
চাওলুং তাও চু'-তু-ফা
𑜋𑜰𑜫; 𑜎𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜧𑜨 𑜏𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜄𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜇𑜡.
চাওলুং (টাই-আহোম ভাষা)
অসমৰ ৰজা
শাসন কাল শাসনকাল প্ৰায় ১৩৬৪/৬৯ – ১৩৭৬
খেউন ৰোণ মাই ক' ১৩৬৯ সাধাৰণ যুগ
পূৰ্বৰ চাওফা চুখ্ৰাংফা
পৰৱৰ্তী চাওফা ত্যাও খাম্‌টি
সম্পূৰ্ণ নাম
চাওলুং চ্যু-তু-ফা
পিতৃ চুখ্ৰাংফা
জন্ম আহোম ৰাজ্য
মৃত্যু লাক-নি খুটঙি,১৩৭৬ সাধাৰণ যুগ
চফ্ৰাই নদী (চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ সীমান্ত)
ধৰ্ম ফুৰালুং ধৰ্ম
আহোম ৰাজবংশ
১চ্যু-কা-ফা১২২৮–১২৬৮
২চুতেওফা১২৬৮–১২৮১
৩চুবিণ্‌ফা১২৮১–১২৯৩
৪চুখাংফা১২৯৩–১৩৩২
৫চুখ্ৰাম্‌ফা১৩৩২–১৩৬৪
শাসক নাই১৩৬৪–১৩৬৯
৬চুতুফা১৩৬৯–১৩৭৬
শাসক নাই১৩৭৬–১৩৮০
৭ত্যাও খাম্‌টি১৩৮০–১৩৮৯
শাসক নাই১৩৮৯–১৩৯৭
৮চুডাংফা১৩৯৭–১৪০৭
৯চুজান্‌ফা১৪০৭–১৪২২
১০চুফক্‌ফা১৪২২–১৪৩৯
১১চুচেনফা১৪৩৯–১৪৮৮
১২চুহেনফা১৪৮৮–১৪৯৩
১৩চুপিম্‌ফা১৪৯৩–১৪৯৭
১৪চুহুন্মুং১৪৯৭–১৫৩৯
১৫চুক্লেণমুং১৫৩৯–১৫৫২
১৬চুখাম্‌ফা১৫৫২–১৬০৩
১৭চুচেংফা১৬০৩–১৬৪১
১৮চুৰাম্‌ফা১৬৪১–১৬৪৪
১৯চুত্যিণ্‌ফা১৬৪৪–১৬৪৮
২০চুতাম্লা১৬৪৮–১৬৬৩
২১চুপংমুং১৬৬৩–১৬৭০
২২চুন্যৎফা১৬৭০–১৬৭২
২৩চুক্লমফা১৬৭২–১৬৭৪
২৪চুহুংফা১৬৭৪–১৬৭৫
২৫গোবৰ ৰজা১৬৭৫–১৬৭৫
২৬চুজিন্‌ফা১৬৭৫–১৬৭৭
২৭চুদৈফা১৬৭৭–১৬৭৯
২৮চুলিক্‌ফা১৬৭৯–১৬৮১
২৯চুপাতফা১৬৮১–১৬৯৬
৩০চুখ্ৰংফা১৬৯৬–১৭১৪
৩১চুতণফা১৭১৪–১৭৪৪
৩২চুণেণফা১৭৪৪–১৭৫১
৩৩চুৰেম্‌ফা১৭৫১–১৭৬৯
৩৪চুণ্যেউফা১৭৬৯–১৭৮০
৩৫চুহিত্পংফা১৭৮০–১৭৯৫
৩৬চুক্লিংফা১৭৯৫–১৮১১
৩৭চুদিংফা১৮১১–১৮১৮
৩৮পুৰন্দৰ সিংহ১৮১৮–১৮১৯
৩৯চুদিংফা১৮১৯–১৮২১
৪০যোগেশ্বৰ সিংহ১৮২১–১৮২৪
৪১পুৰন্দৰ সিংহ১৮৩২–১৮৩৯

চাওলুং তাও চু'-তু-ফা (টাই-আহোম: 𑜋𑜰𑜫 𑜎𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜧𑜨 𑜏𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜄𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜇𑜡. (Tsāo-lung Tāo Sér-Tér-Phà),শাসনকাল প্ৰায় ১৩৬৪/৬৯ – ১৩৭৬) অসমৰ ষষ্ঠজন চাওফা আছিল। বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৩৬৪ - ১৩৭৬ সাধাৰণ যুগ লৈ আৰু কিছু বুৰঞ্জীবিদ অনুসৰি ১৩৬৯ - ১৩৭৬ সাধাৰণ যুগলৈ তেওঁ ৰাজত্ব কৰিছিল।[1][2] ককায়েক চুখ্ৰাংফাৰ কোনো পুত্ৰ সন্তান নথকা বাবে তেঁওক অসমৰ পৰৱৰ্তী চাওফা হিচাপে বাছনি কৰা হৈছিল। ১৩৭৬ সাধাৰণ যুগত চুতীয়া ৰজাই চুতুফাক চাফ্ৰাই নদীৰ কাষত এখন বন্ধুত্বপূৰ্ণ নিমন্ত্ৰণ জনাই অংগৰক্ষী নোহোৱাকৈ নিজৰ ব্যক্তিগত নাওখনলৈ মাতি হত্যা কৰিছিল। চুতুফাৰ মৃত্যুৰ বাবে পৰৱৰ্তী চাওঁফা ত্যাও খামটিয়ে শাসনভাৰ লৈয়ে প্ৰথম পদক্ষেপ হিছাপে প্ৰতিশোধ গ্ৰহণৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।[3] আৰু ইয়াৰ পিছতেই দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত দশক দশক ধৰি তীব্ৰ যুদ্ধ আৰু অৰাজকতাৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই সংঘাৰ ফল স্বৰূপে ১৬ শতিকাত আহোমে চুতীয়া ৰাজ্য সম্পূৰ্ণৰূপে জয় কৰে।[4][5]

শাসন গ্ৰহণ

[সম্পাদনা কৰক]

চাওফা হোৱাৰ আগত চুতুফা লাহনজিং গাঁৱত কোঁৱৰ হিচাপে বাস কৰিছিল।[6] বুৰঞ্জীবিদৰ মতে ১৩৬৪ খ্ৰীষ্টাব্দত টাই-আহোম পৰম্পৰা অনুসৰি পূৰ্বৱৰ্তী শাসক চুখ্ৰাম্‌ফাৰ কোনো পুত্ৰ সন্তান নথকাৰ বাবে থাও ফ্ৰাং দাম আৰু তা-ফী-কুন নামৰ গোহাঁই দুজনৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি সিদ্ধান্ত মৰ্মে চুতুফাক পৰৱৰ্তী ৰজা হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।[7] [8][9][10][11][12] এই ৰাজ্যাভিষেক সমাৰোহে ৰাজ্যখনত চলি থকা সাময়িক ৰাজনৈতিক অনিশ্চয়তাৰ অন্ত পেলাইছিল।

শাসন গ্ৰহণ

[সম্পাদনা কৰক]

চাওফা হোৱাৰ আগত চুতুফা লাহনজিং গাঁৱত কোঁৱৰ হিচাপে বাস কৰিছিল।[13] বুৰঞ্জীবিদৰ মতে ১৩৬৪ খ্ৰীষ্টাব্দত টাই-আহোম পৰম্পৰা অনুসৰি পূৰ্বৱৰ্তী শাসক চুখ্ৰাম্‌ফাৰ কোনো পুত্ৰ সন্তান নথকাৰ বাবে থাও ফ্ৰাং দাম আৰু তা-ফী-কুন নামৰ গোহাঁই দুজনৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি সিদ্ধান্ত মৰ্মে চুতুফাক পৰৱৰ্তী ৰজা হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।[14] [15][16][17][18][19] এই ৰাজ্যাভিষেক সমাৰোহে ৰাজ্যখনত চলি থকা সাময়িক ৰাজনৈতিক অনিশ্চয়তাৰ অন্ত পেলাইছিল।

ৰাজত্বকাল আৰু হত্যা

[সম্পাদনা কৰক]

বুৰঞ্জী সমূহৰ মতে চুকাফাৰ‌ পুত্ৰৰ সময়ৰ পৰা চুতুফাৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে আন্তৰিক সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছিল।[20][21][22]

চুতুফাই আহোম ৰাজ্যৰ পৰিসীমা বঢ়াব বিচাৰিছিল। ইয়াৰ ফলত কাষৰীয়া চুতীয়া ৰাজ্যৰ লগত সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। ১৩৭৬ চনত চুতীয়া ৰজাই চাপাগুৰিত চুতুফাক লগ কৰে আৰু মিত্ৰতাৰ ভাও জুৰি তেখেতক চফ্ৰাই নদীৰ নাওখেললৈ নিমন্ত্ৰণ জনায়। বিবৰণৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰজাই চুতুফাক নিজৰ নাওত উঠাই প্ৰলোভিত কৰি বিশ্বাসঘাতকতাৰে হত্যা কৰিছিল।[23][24][25] বুৰঞ্জীসমূহত কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ ধৰণ সম্পৰ্কে একে মত পোৱা নাযায়। কিছুমান বিৱৰণত উল্লেখ আছে যে তেওঁক এটা বলধ গৰুৱে গছকাই হত্যা কৰিছিল[26][27][28], আন কিছুমানত আকৌ কোৱা হৈছে যে তেওঁক নাওতে হত্যা কৰা হৈছিল বুলি কোৱা হৈছে।[29][30] চুতুফাৰ লগত যোৱা সৈন্যবোৰ ৰাজধানীলৈ ঘূৰি আহি এই কথা সদৰি কৰে।[31][32][33]

কিছুমান ইতিহাসবিদে এই খণ্ডটোৰ সত্যতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই যুক্তি আগবঢ়ায় যে চুতুফাৰ মৃত্যু পৰিকল্পিত ভাৱে হোৱা নাছিল আৰু চুতীয়া ৰজাৰ নিমন্ত্ৰণত সংঘটিত হোৱা নাও খেলত চুতুফাৰ মৃত্যু হোৱাৰ বাবে চুতীয়া ৰজাক ভুলকৈ দোষাৰোপ কৰা হৈছিল।[34] স্বৰ্ণলতা বৰুৱাই (২০০৭) লক্ষ্য কৰিছে যে বিদেশী দেশত ৰজাক হত্যা কৰিলে নিশ্চয়কৈ তাৎক্ষণিক সামৰিক সঁহাৰিৰ সূচনা হ’লহেঁতেন, তথাপিও এনে কোনো সংঘাতৰ লিপিবদ্ধ হোৱা নাই। তদুপৰি চুতুফাৰ লগত থকা আহোম বাহিনীয়ে তেওঁক ৰক্ষা কৰা বা প্রত্যাক্রমণ কৰাৰ বাবে পদক্ষেপ লোৱাৰ কথা উল্লেখ নাই৷[35] চুতুফাৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৩৭৬ চনৰ পৰা ১৩৮০ চললৈ আহোম ৰাজ্য অৰাজক হৈ‌ থাকে।[36] আহোম ভাষাত লিখা "আহোম বুৰঞ্জী"ৰ পৃষ্ঠা ৪৯ত গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাই লিখে যে -

এদিন চুতীয়া ৰজাই চুটুফাক নাও চলাই আনন্দ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। সেইদৰে দুয়ো নাও চলাই আনন্দ কৰিছিল। যেতিয়াই চুতীয়া ৰজাই চুটুফাক বন্দী কৰি হত্যা কৰে। লাকনি খুটঙি (অৰ্থাৎ খ্ৰীষ্টাব্দ ১৩৭৬ চনত) চাওলুং চুটুফাক হত্যা কৰা হৈছিল।

[37]

বৰগোহাঁই আৰু বুঢ়াগোহাঁই শাসনকাল

[সম্পাদনা কৰক]

চুতুফাৰ মৃত্যুৰ পাছত আহোম ডাঙৰীয়াসকলে স্বৰ্গদেউৰ উপযোগী কোনো ৰাজকোঁৱৰ বিচাৰি নাপালে আৰু সেই বাবে চাৰি বছৰ (১৩৭৬-১৩৮০ চন) চাও ফ্ৰংদাম বুঢ়াগোহাঁই আৰু চাও তাপ্ৰিখিন বৰগোহাঁইয়ে নিজে প্ৰশাসনৰ ভাৰ চম্ভালে।[38] ৰজা অবিহনে ৰাজ্য চলোৱা টান দেখি ১৩৮০ চনত তেওঁলোকে চুতুফাৰ ভায়েক আৰু চুখাংফাৰ তৃতীয় পুত্ৰ ত্যাও খাম্‌টিক স্বৰ্গদেউ পাতে।[39][40]

টোকা

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ (ফুকন,বৰুৱা ১৯৬৪:১৩৯)
  2. ↑ (গেইট ১৯২৬:৮১)
  3. ↑ "..his firstmission was against the Chutiyas to take avenging action for the death of Ahom king Sutupha..""Status of Women under the Ahoms: A Historical Study (1228–1826 A.D.)". পৃষ্ঠা: 44. https://ir.nbu.ac.in/server/api/core/bitstreams/5252374a-1365-4b40-a721-37b369fdc567/content। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  4. ↑ (গেইট ১৯২৬:৮১)
  5. ↑ (গেইট ১৯২৬:৮১)
  6. ↑ "The Tai and the Tai Kingdoms". পৃষ্ঠা: 273. https://ia601402.us.archive.org/14/items/in.ernet.dli.2015.149949/2015.149949.The-Tai-And-The-Tai-Kingdoms.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  7. ↑ "Asamar Buranji Ed. 3rd : Barua, Padmanath Gohain : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive". Internet Archive. 22 Sep 2015. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/%E0%A7%A9%E0%A7%AA/mode/1up। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  8. ↑ "The Tai and the Tai Kingdoms". পৃষ্ঠা: 273. https://ia601402.us.archive.org/14/items/in.ernet.dli.2015.149949/2015.149949.The-Tai-And-The-Tai-Kingdoms.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  9. ↑ "A History Of Assam : E.a.gait : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive". Internet Archive. 4 Aug 2015. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279344/page/n93/mode/1up। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  10. ↑ বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ- আহোমৰ দিন or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  11. ↑ Gait E.A. A History of Assam 2nd edition 1926 Thacker, Spink & Co Calcutta page 81
  12. ↑ বৰুৱা গুণাভিৰাম- অসম বুৰঞ্জী or A History of Assam 4th edition 2008 Publication Board of Assam Guwahati page 55
  13. ↑ "The Tai and the Tai Kingdoms". পৃষ্ঠা: 273. https://ia601402.us.archive.org/14/items/in.ernet.dli.2015.149949/2015.149949.The-Tai-And-The-Tai-Kingdoms.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  14. ↑ "Asamar Buranji Ed. 3rd : Barua, Padmanath Gohain : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive". Internet Archive. 22 Sep 2015. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/%E0%A7%A9%E0%A7%AA/mode/1up। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  15. ↑ "The Tai and the Tai Kingdoms". পৃষ্ঠা: 273. https://ia601402.us.archive.org/14/items/in.ernet.dli.2015.149949/2015.149949.The-Tai-And-The-Tai-Kingdoms.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  16. ↑ "A History Of Assam : E.a.gait : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive". Internet Archive. 4 Aug 2015. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279344/page/n93/mode/1up। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 May 2026.
  17. ↑ বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ- আহোমৰ দিন or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  18. ↑ Gait E.A. A History of Assam 2nd edition 1926 Thacker, Spink & Co Calcutta page 81
  19. ↑ বৰুৱা গুণাভিৰাম- অসম বুৰঞ্জী or A History of Assam 4th edition 2008 Publication Board of Assam Guwahati page 55
  20. ↑ Bhuyan, S.K, Satsari Assam Buranji,p.9, "Previously, since the time of one of Sukapha’s sons, there was alliance and coordial relations with the Chutia king"
  21. ↑ Bhuyan, SK, "Assam Buranji(SM), p. 7
  22. ↑ বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ- আহোমৰ দিন or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  23. ↑ Gait, Edward Albert (1926). A History of Assam. প্ৰকাশক Calcutta: Thacker, Spink & Co.. পৃষ্ঠা. 81. ""...the Chutia king lured Sutuphaa onto his barge without attendants and treacherously murdered him...""
  24. ↑ Barua, Gunaviram (2008). Assam Buranji or A History of Assam. প্ৰকাশক Guwahati: Publication Board of Assam. পৃষ্ঠা. 55–56. ""...Sutuphaa's rule ended abruptly when he was treacherously assassinated by the Sutiya king...""
  25. ↑ Acharya, Nagendra Nath (1966). The History of Medieval Assam (From the 13th to the 17th Century). প্ৰকাশক Gauhati: Dutta Baruah. পৃষ্ঠা. 74. https://ia601807.us.archive.org/34/items/dli.pahar.3309/1966%20The%20History%20of%20Medieval%20Assam%20from%20the%2013th%20to%20the%2017th%20century%20by%20Acharya%20s.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-05-20.
  26. ↑ বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ- আহোমৰ দিন or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  27. ↑ Bhuyan, S K, Satsari Buranji,p.9
  28. ↑ Bhuyan, SK, "বাঁহগৰীয়া বৰগোহাঁই বুৰঞ্জী: দেওধাই অসম বুৰঞ্জী",p.90
  29. ↑ Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.37
  30. ↑ Assam Buranji (SM), p.7
  31. ↑ বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ- আহোমৰ দিন or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  32. ↑ Gait E.A. A History of Assam 2nd edition 1926 Thacker, Spink & Co Calcutta page 81
  33. ↑ Barua Gunaviram Assam Buranji or A History of Assam 4th edition 2008 Publication Board of Assam Guwahati page 56
  34. ↑ Barua, Sarbeswar,"Manideep"(1965), p.300
  35. ↑ (Barua 2007)
  36. ↑ Barua, Gopal Chandra,"Ahom Buranji",p.49, "After the death of Sutuphaa, the country was in interregnum for four years."
  37. ↑ "...One day, the Chutia king asked Shutu-pha to amuse themselves by rowing in a boat. They were thus rowing in a boat, when the Chutia king seized Shutupha and killed him. In lakni Khutngi (i.e., in 1376 A.D.) Chaolung Shutupha was murdered.." Ahom Buranji. প্ৰকাশক London: Digital Library of India. 1939. https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/49/mode/1up। আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-06-14.
  38. ↑ Barbaruah Hiteswar Ahomar-Din or A History of Assam under the Ahoms 1st edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati page 32
  39. ↑ Gait E.A. A History of Assam 2nd edition 1926 Thacker, Spink & Co Calcutta page 81
  40. ↑ Barua Gunaviram Assam Buranji or A History of Assam 4th edition 2008 Publication Board of Assam Guwahati page 56

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  • ফুকন,বৰুৱা (১৯৬৪) (আহোম ভাষা, ইংৰাজী, অসমীয়া ভাষাত). আহোম লেগজিকন, ঐতিহাসিক আৰু প্ৰাচীন গ্ৰন্থ অধ্যয়ন বিভাগ
  • বৰবৰুৱা হিতেশ্বৰ আহোমৰ-দিন or A History of Assam under the Ahoms first edition 1981 Publication Board of Assam Guwahati
  • বৰুৱা গুণাভিৰাম অসম বুৰঞ্জী or A History of Assam fourth edition 2008 Publication Board of Assam Guwahati
  • Gait E.A. A History of Assam second edition 1926 Thacker, Spink & Co Calcutta
  • Barua, Swarnalata (2007). Chutia Jatir Buranji. প্ৰকাশক Guwahati. 
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=চুতুফা&oldid=613233"ৰ পৰা অনা হৈছে