টাৱাং জিলা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
টাৱাং জিলা
—  অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলা  —
অৰুণাচল প্ৰদেশত টাৱাংৰ অৱস্থান
দেশ  ভাৰত
ৰাজ্য অৰুণাচল প্ৰদেশ
সদৰ টাৱাং
মহকুমা টাৱাং, লুমলা, জং
চৰকাৰ
 - লোকসভা সমষ্টি অৰুণাচল পশ্চিম
 - বিধানসভা সমষ্টি ৩ খন (লুমলা, টাৱাং আৰু মুক্ত)
মাটিকালি
 - মুঠ ২,০৮৫ কি.মি. 
(৮০৫ বৰ্গ মাইল)
জনসংখ্যা (২০১১)[1]
 - মুঠ ৪৯,৯৫০ জন
 - জনঘনত্ব ২৪ প্ৰতি বৰ্গ কি.মি. 
(৬২ প্ৰতি বৰ্গ মাইল)
জনসংখ্যাৰ তথ্য
 - সাক্ষৰতা হাৰ ৬০.৬%[1]
 - লিংগ অনুপাত ৭০১[1]
সময় অঞ্চল ভা.মা.স. (গ্ৰী.মা.স.+০৫:৩০)
ৱেবছাইট আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট

টাৱাং জিলা (Tawang district, Pron:/tɑ:ˈwæŋ or təˈwæŋ/) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ এখন অন্যতম জিলা৷[2] এই জিলাখনৰ জনসংখ্যা ৪৯,৯৫০ জন৷[3] এই জিলা ১৯৫১ চনত চীনে তিব্বত অধিকাৰ কৰাৰ পিছৰে পৰা চীনে নিজৰ অধীন কৰিবলৈ দাবী কৰি আহিছে৷[4][5][6]

ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাঙৰ মূল অধিবাসীসকল মনপা জনজাতিৰ লোক৷ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬০০ লৈ টাৱাঙত Lhomon বা Monyul নামৰ বংশই ৰাজত্ব কৰিছিল৷[7] পৰৱৰ্ত্তীকালত এই ৰাজত্ব উফৰাই টাৱাঙক ভূটান আৰু পিছত তিব্বতৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়৷

১৯১৪ চনত চিমলা চুক্তি (1914 Simla Accord) অনুসৰি ব্ৰিটিছ ভাৰত আৰু তিব্বতৰ মাজত মেকমোহন লাইনক নতুন সীমা হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়৷ তিব্বতে এই সীমা মানি ল’লেও চীনে কেইবাশ বৰ্গকিলোমিটাৰ ভাৰতৰ সীমাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাটো স্বীকাৰ নকৰিলে৷[8]

১৯৩৮ চনত ব্ৰিটিছে কেপ্টেইন জি এছ লাইটফুটৰ অধীনত কিছু সৈন্যবাহিনী পঠাই টাৱাঙৰ নিয়ন্ত্ৰন নিজৰ হাতলৈ আনে৷ ১৯৪১ চনত জাপানৰ আক্ৰমণৰ সময়ত, সেইসময়ৰ অসম চৰকাৰে তেতিয়াৰ নেফা অঞ্চল (North East Frontier Agency, NEFA)-ত অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিবলৈ কেইবাটাও প্ৰগতিকামী আঁচনি গ্ৰহণ কৰে৷ এই নেফাৰ এটা অংশই পৰৱৰ্ত্তীকালত অৰুণাচল প্ৰদেশ হয়গৈ৷ ১৯৪৪ চনত জে পি মিলছে ডিৰাঙত অসম ৰাইফলছৰ প’ষ্ট স্থাপন কৰাত টাৱাং জিলাৰ দক্ষিণৰ ছেলা পাছলৈকে প্ৰশাসনে নিজৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিবলৈ সক্ষম হয়৷[9]

১৯৫০ চনত তিব্বত নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠিত পিপলছ ৰিপাব্লিক অব চাইনাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়৷ ইয়াৰ পিছৰে পৰাই তিব্বতে কূটনৈতিক স্বাধীনতা হেৰুৱায়৷ ১৯৬২ চনৰ চীন-ভাৰত যুদ্ধত, ক্ষন্তেকীয়াভাৱে টাৱাং চীনৰ অধীনলৈ যায়৷ যুদ্ধৰ শেষত অৱশ্যে চীনে টাৱাঙৰ পৰা সৈন্যবাহিনী আঁতৰাই নিয়ে৷

১৯৮৯ চনত পশ্চিম কামেং জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি টাৱাঙক পূৰ্ণাংগ জিলাৰ মৰ্যদা দিয়া হয়৷[10]

দালাই লামা[সম্পাদনা কৰক]

বৰ্তমানৰ চতুৰ্দশ দালাই লামাই ১৯৫৯ চনত চীনা সৈন্যৰ কবলৰ পৰা আত্মৰক্ষাৰ বাবে পলায়ন কৰাৰ সময়ত ৩০ মাৰ্চৰ দিনা ভাৰতত ভৰি দিয়ে আৰু টাৱাং মনেষ্টেৰীত কিছুদিন কটায়৷ অৱশেষত ১৮ এপ্ৰিলৰ দিনা তেওঁ তেজপুৰ পায়হি৷[11] ইয়াৰ পিছত ২০০৯ চনৰ ৮ নৱেম্বৰৰ দিনা তেওঁ পুনৰ টাৱাঙলৈ আহে৷ টাৱাঙৰ অধিবাসীসকলৰ উপৰিও নেপাল আৰু ভূটানৰ পৰাও আহি প্ৰায় ৩০,০০০ লোকৰ তেওঁৰ দৰ্শনৰ বাবে টাৱাঙলৈ আগমণ ঘটে৷[12]

ভৌগোলিক অৱস্থান[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাং জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি ২,০৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৮০৫ বৰ্গ মাইল)।[13] জিলাখন ২৭° ৪৫’ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯০° ১৫’ পূব দ্ৰাঘিমাংশত অৱস্থিত৷ এই জিলাৰ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা উচ্চতা ৬০০০-২২০০০ ফুট যদিও অধিকাংশ লোক নিম্ন উচ্চতাত বাস কৰে৷

জিলাখন পশ্চিম কামেং জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি সৃষ্টি কৰা হৈছিল৷ টাৱাং জিলাৰ পূব আৰু দক্ষিণে পশ্চিম কামেং জিলা, পশ্চিমে ভূটান আৰু উত্তৰে তিব্বত৷ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা ৪৯,৯৫০ জন৷[1] ইয়াৰে অধিকাংশ লোকেই মনপা, ভূটিয়া বা আদি জনজাতিৰ লোক৷[14] শীতকালত টাৱাঙত অত্যাধিক বৰফ পৰে৷[15]

প্ৰশাসনিক বিভাগ[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাং জিলাখন তিনিটা মহকুমাত বিভক্ত: টাৱাং, লুমলা (Lumla) আৰু জং (Jang)৷ টাৱাং মহকুমাৰ প্ৰশাসনিক বৃত্ত দুটা: টাৱাং আৰু কিতপি (Kitpi)৷ লুমলাৰ চাৰিটা প্ৰশাসনিক বৃত্ত: বংখাৰ (Bongkhar), দুদুংঘৰ (Dudunghar), লুমলা (Lumla) আৰু জেমিথাং (Zemithang)৷ তেনেদৰে জং মহকুমাৰ প্ৰশাসনিক বৃত্ত কেইটা হ’ল: জং (Jang), মুকত ( Mukto), থিংবু (Thingbu) আৰু হৌ (Lhou)। টাৱাং জিলাখনত অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধান সভাৰ তিনিটা সমষ্টি আছে: লুমলা, টাৱাং আৰু মুক্ত৷[16]

জনসংখ্যা[সম্পাদনা কৰক]

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি টাৱাং জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৪৯,৯৫০ জন৷ [17] জনসংখ্যআৰ ফালৰ পৰা ভাৰতৰ ৬৪০ খন জিলাৰ ভিতৰত এই জিলাৰ স্থান ৬৩৩৷[17] জিলাখনৰ জনঘনত্ব ২৪ প্ৰতি বৰ্গ কি.মি. (৬২ প্ৰতি বৰ্গ মিটাৰ)৷[17] ২০০১-২০১১ দশকত জিলাখনৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ২৮.৩৩%৷[17] টাৱাং জিলাৰ প্ৰতি ১০০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৭০১ গৰাকী[17] আৰু সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬০.৬১%৷[17] জিলাখনৰ প্ৰায় ২০,০০০ অধিবাসী টাৱাং নগৰত বাস কৰে৷ মনপা জনজাতিৰ লোকেই সংখ্যাগৰিষ্ঠ৷ তেওঁলোকৰ উপৰিও তিব্বেতীয় লোক চহৰখনত সিঁচৰিত হৈ আছে৷[18][19][20]

অৰ্থনীতি[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাঙৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকেই জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে কৃষিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল৷ টাৱাঙৰ শীতৰ বাবে কৃষকসকলে বিশেষকৈ য়াক আৰু ভেড়া আদি পালন কৰে৷

পৰ্য্যটন[সম্পাদনা কৰক]

Tawang Gate
টাৱাং গেট
Tawang Monastery
টাৱাং মনেষ্টেৰী

টাৱাং বিশেষকৈ টাৱাং মনেষ্টেৰীৰ বাবে পৰ্য্যটনৰ এক মূল কেন্দ্ৰ৷ তাৰোপৰি ইয়াৰ ছেলা পাছ আৰু জং জলপ্ৰপাতৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰ বাবে পৰ্য্যটকসকলৰ বাবে বিশেষ আকৰ্ষণ৷[21]

সংস্কৃতি[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাং মনেষ্টেৰী[সম্পাদনা কৰক]

টাৱাং মনেষ্টেৰীটো মেৰা লামা লড্ৰে গ্যাটছ’ (Mera Lama Lodre Gyatso)-ই পঞ্চম দালাই লামাৰ ইচ্ছানুসাৰে স্থাপন কৰিছিল৷ এই মনেষ্টেৰীটো ভাৰতৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ বৌদ্ধ মনেষ্টেৰী৷[22]

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "District Census 2011". Census2011.co.in. 2011. http://www.census2011.co.in/district.php। আহৰণ কৰা হৈছে: 2011-09-30. 
  2. "Overview of Tawang". http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/history-amid-natural-beauty-tawang-in-arunachal-pradesh-has-a-culture-of-its-own/articleshow/51297423.cms. 
  3. http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1201_PART_B_DCHB_TAWANG.pdf
  4. "Behind Tawang row, two nations enslaved by history". http://indianexpress.com/article/opinion/web-edits/behind-tawang-row-two-nations-enslaved-by-history-dalai-lama-arunachal-pradesh-tenzin-gyatso-4602552/. 
  5. Maxwell, Neville (1970). India's China War. প্ৰকাশক New York: Pantheon. পৃষ্ঠা. 65. ISBN 9780224618878. https://www.scribd.com/doc/12249475/Indias-China-War-Neville-Maxwell. 
  6. J Michael Cole (November 27, 2012). "China’s New Passport Sparks Controversy". The Diplomat. http://thediplomat.com/flashpoints-blog/2012/11/27/chinas-new-passport-sparks-controversy/। আহৰণ কৰা হৈছে: May 25, 2013. 
  7. Andrea Matles Savada (1993). Nepal and Bhutan: Country Studies. Federal Research Division, Library of Congress. পৃষ্ঠা. 21. ISBN 0-8444-0777-1. 
  8. Shakya (1999), p. 279.
  9. India's China War by Neville Maxwell (Anchor Books, 1972), pp.50–51.
  10. Law, Gwillim (25 September 2011). "Districts of India". Statoids. http://www.statoids.com/yin.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2011-10-11. 
  11. Richardson (1984), p. 210
  12. Thousands flock to see Dalai Lama in Indian state.
  13. Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) (2010). "States and Union Territories: Arunachal Pradesh: Government". India 2010: A Reference Annual (54th সম্পাদনা). প্ৰকাশক New Delhi, India: Additional Director General, Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting (India), Government of India. পৃষ্ঠা. 1113. ISBN 978-81-230-1617-7. 
  14. http://www.censusindia.gov.in/Dist_File/datasheet-1201.pdf
  15. Snowfall forces Advani to call off visit to Tawang
  16. "Assembly Constituencies allocation w.r.t District and Parliamentary Constituencies". Chief Electoral Officer, Arunachal Pradesh website. Archived from the original on 13 August 2011. https://web.archive.org/web/20110813085549/http://ceoarunachal.nic.in/Information/ACwiseDistrictwisePCwise.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 21 March 2011. 
  17. 17.0 17.1 17.2 17.3 17.4 17.5 "District Census 2011". Census2011.co.in. 2011. http://www.census2011.co.in/district.php। আহৰণ কৰা হৈছে: 2011-09-30. 
  18. About Tawang
  19. Injustice in India's east
  20. PHED Map
  21. "International Tourism Mart begins today at Tawang in Arunachal Pradesh". http://news.biharprabha.com/2013/10/international-tourism-mart-begins-today-at-tawang-in-arunachal-pradesh/। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 October 2013. 
  22. Footprint Tibet Handbook with Bhutan, p. 200. Gyume Dorje. (1999) Footprint Handbooks, Bath, England. ISBN:0-8442-2190-2.

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]