অসমীয়া গীতি সাহিত্য

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search

অসমীয়া গীতি সাহিত্য মৌখিক সাহিত্যৰ সময়ছোৱাৰপৰাই ‘অসমীয়া গীতি সাহিত্য’ৰ ইতিহাস আৰম্ভ হয়। পণ্ডিত হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ আৰম্ভণিৰেপৰা ৮০০ শকাব্দলৈকে অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্ধকাৰ যুগটোক ‘গীতি যুগ’ বুলি উল্লেখ কৰিছে৷[1] তেওঁ এই বুলিও কৈছে- অসমীয়া গীতি-সাহিত্যৰ যুগ বৈষ্ণৱী সাহিত্য আৰু প্ৰাক-বৈষ্ণৱী সাহিত্যৰ বহুত আগতে আৰু মন্ত্ৰ বা তান্ত্ৰিক সাহিত্যৰ কিছুদিন পিছতে। [2] অসমীয়া লোকগীতবোৰ গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন৷ লোকগীতবোৰক তিনিটা প্ৰধান ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি। সেয়া হ’ল অনুষ্ঠানমূলক লোকগীত, আখ্যানমূলক লোকগীত আৰু বিবিধ বিষয়ক লোকগীত[3] অনুষ্ঠানমূলক লোকগীতবোৰ হ’ল- বিহুগীত, আইনাম, বিয়ানাম আদি৷ আখ্যানমূলক লোকগীতবোৰ হ’ল- মণিকোঁৱৰৰ গীত, ফুলকোঁৱৰৰ গীত, বাৰমাহী গীত, বৰফুকনৰ গীত আদি৷ বিবিধ বিষয়ক গীতবোৰৰ হ’ল- নিচুকণি গীত, গৰখীয়া গীত, নাও খেলোৱা গীত আদি৷ ইয়াৰোপৰি বনগীত হৈছে অনাখৰী লোকৰ সৃষ্টি, যি গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথম স্তৰৰ নিদৰ্শন বহন কৰে৷[4] শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱবৰগীত, ভটিমা, নাটকত ব্যৱহাৰ কৰা স্তুতি, ৰাগ আদিও গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথমছোৱা সময়ৰ নিদৰ্শন। কীৰ্তন ঘোষা, নামঘোষাও গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথম পৰ্বৰ নিদৰ্শন।[5]

গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথম স্তৰ[সম্পাদনা কৰক]

আধুনিক অসমীয়া গীতি সাহিত্যৰ সময়সীমা বুলি ক’লে জোনাকী আলােচনীৰ উদ্ভাৱনৰ সময়লৈকে নিৰ্দেশ কৰিব পাৰি। কলিকতাত পঢ়িবলৈ যােৱা ছাত্ৰসকলৰ প্ৰচেষ্টাতে অসমীয়া সমাজলৈ আধুনিক গীতৰ ৰচনাৰ ধাৰাটোৰ আগমন হয়। এইক্ষেত্ৰত ‘অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা’ বা চমুকৈ ‘অঃ আঃ উঃ সাঃ’ ৰ সৈতে জড়িত ব্যক্তিসকল আৰু কেইজনমান আগ্ৰহী যুৱক যেনে- বেনুধৰ ৰাজখােৱা, লক্ষীৰাম বৰুৱা, কীৰ্তিনাথ শৰ্মা আদিৰ নাম উল্লেক্ষণীয়। অসমীয়া আধুনিক গীতক সাহিত্যত গ্ৰন্থ আকাৰে প্ৰথম স্থান দিয়া ব্যক্তিগৰাকী হ’ল- সত্যনাথ বৰা। বৰাই ১৮৮৮ চনত গীতাৱলী পুথি ৰচনাৰ মাধ্যমেৰে অসমীয়া আধুনিক গীতি সাহিত্যৰ শুভাৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে অসমীয়া আধুনিক গীতৰ প্ৰথম বিকাশ আৰু প্ৰসাৰ কিন্তু নাটকৰ মাধ্যমেৰে হৈছিল। নাটকত হাঁহিৰ খােৰাক যােগাবলৈ কিছুমান গীতৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু সম্ভৱত নাটকৰ সেই আৰম্ভনিয়েই আধুনিক গীতৰ প্ৰথম শুভাৰম্ভ। অসমীয়া আধুনিক গীতৰ ক্ষেত্ৰত ঐতিহাসিক গুৰুত্ব থকা সৰ্বপ্ৰথম গীতটো হ'ল সত্যনাথ বৰাগীতাৱলী পুথিৰ অন্তৰ্গত এই গীতটো-

 আজি মজাছে পেটুৱা পেটভৰি খা
পেটভৰি পেটভৰি পেটভৰি খা।
ঔ থেকে টেঙা
ৰহৰ দি দাল
আলু ভজা খাব মজা পকা খৰিচা

[6]

গীতাৱলী পুথিখনত সত্যনাথ বৰাদেৱে লিখিছে এইদৰে- ‘আজিকালি আসাম দেশৰ মানুহে গীত গাব লাগিলে বাঙালা গীতহে গায়। ইয়াৰ কাৰণ বােধকৰাে অসমীয়া গানৰ অভাৱ। অসমীয়া গীত থকা হ'লে অসমীয়া মানুহে বঙলাগীতৰ প্ৰতি ইমান দৰদ নেদেখুৱালেহেঁতেন। তথাপি এইকেইটা গীত মই সাহৰ ওপৰত ভৰ দি প্ৰকাশ কৰিলাে। জনসাধাৰণৰ ওচৰত ইহঁত কিমান আদৰণীয় হয় দুই চাৰিদিনতে জনা যাব।’[7] অসমীয়া আধুনিক গীতক সাহিত্য হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সমালােচকসকলে লক্ষীৰাম বৰুৱাক বিশেষভাৱে গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে। গীতাৱলী পুথিৰ পিচত একমাত্ৰ লক্ষীৰাম বৰুৱাই গীত বিষয়ক দুখন অমূল্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি অসমীয়া গীতি সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰিছে। সেই গ্ৰন্থদুখন হ'ল- সংগীত কোষ আৰু সংগীত সাধনা। লক্ষীৰাম বৰুৱাই বাট দেখুৱাই যােৱা পথেৰে পৰৱৰ্তী সময়ত বহুকেইগৰাকী লিখকে গীতি সাহিত্য সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ ছপা কৰে। তেওঁলােকৰ ভিতৰত ভকতৰাম চৌধুৰীৰ ‘প্ৰণয় গান’(১৯০৩), বেনুধৰ ৰাজখােৱাৰ ‘বাঁহী’ (১৯০৬), দুৰ্লভচন্দ্ৰ দাসৰ ‘দুৰ্লভ প্ৰেম সংগীত'(১৯২৬)ৰ নাম উল্লেখ কৰিব পাৰি। তেওঁলােকৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ অম্বিকাগিৰি ৰায় চৌধুৰী, উমেশচন্দ্ৰ চৌধুৰী, ইন্দেশ্বৰ বৰঠাকুৰ, কমলানন্দ ভট্টাচাৰ্য, কুমুদ শৰ্মা, মিত্ৰদেৱ মহন্ত আদিৰপৰা ‘গীত লহৰী’, ‘প্ৰতিধ্বনি’, ‘মন্দাকিনী’, ‘বেউলা’, ‘শতদল’, ‘গীতাৱলী’ আদি পুথিৰ নাম উল্লেখযােগ্য। পৰৱৰ্তী সময়ত কীৰ্তিৰ্নাথ বৰদলৈ আৰু তেওঁৰ বৰপুত্ৰ মুক্তিনাথ বৰদলৈৰ যৌথ প্ৰচেষ্টাত ‘বাসন্তীৰ অভিষেক’, ‘লুইত কোঁৱৰ’, ‘সুৰ বিজয়’, ‘মেঘাৱলী’ আদি সংগীত আলেক্ষ্যৰ পৰীক্ষামূলক প্ৰচেষ্টাই অসমীয়া গীতি সাহিত্যৰ এক নতুন পৰিমণ্ডল ৰচনা কৰে। তাৰােপৰি কীৰ্তিৰ্নাথ বৰদলৈৰ ‘সুৰ পৰিচয়’ (১৯২৮) আৰু ‘কামৰূপীয়া সংগীত’ (১৯৩৮)আদি গীতৰ পুথিৰ নাম উল্লেখযােগ্য।[8]

অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰী আধুনিক গীত ৰচনাৰ প্ৰথম পৰ্বৰ এজন শক্তিশালী গীতিকাৰ। তেওঁৰ ভাষা প্ৰয়ােগ আৰু সুক্ষ্ম সাংগিতিক চেতনা অতিশয় আছিল। গীতবােৰ স্নিগ্ধ, সমাহিত আৰু সতেজ আছিল। তেওঁ দেশাত্মবােধৰ গান ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ এটা গীত হ’ল- ‘আজি বন্দো কি ছন্দেৰে সমাগত বিৰাট নৰনাৰায়ন ৰূপ’। এইজন গীতিকাৰৰ গীতত প্ৰচুৰ সাহিত্যিক উপাদান পােৱা যায়। গীতি সাহিত্যৰ প্ৰথম স্তৰৰ অন্যান্য গীতিকাৰসকলৰ ভিতৰত নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ, মিত্ৰদেৱ মহন্তও অন্যতম। নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈৰ ‘শ্যাম বৰণীয়া অসম আই ধুনীয়া ভাৰতৰ নুমলী জী’, ‘বীৰ সন্তানকে কোলাত ল’বলৈ, ’আজি তােৰ বিলাই কি’ আদি গীতৰ লগতে মিত্ৰদেৱ মহন্তই এই সময়তে ‘চিৰ চেনেহী মােৰ ভাষা জননী’ নামৰ প্ৰবল দেশ আৰু ভাষাৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশক গীত ৰচনা কৰিছিল। এই সময়ৰ সাহিত্যিক মূল্য থকা আন এটা উল্লেখযােগ্য গীত হল- কমলানন্দ ভট্টাচাৰ্যৰ ‘বিলত তিৰেবিৰাই পদুমৰ পাহি ঐ’ গীতটি। এই গীতৰ আহি লৈ পৰৱৰ্তী সময়ত পাপৰি কবি গনেশ চন্দ্ৰ গগৈয়ে ‘পাপৰি’ কবিতাটি ৰচনা কৰে। পাবৰ্তি প্ৰসাদ বৰুৱাৰ ‘গৰখীয়া হেৰগৰখীয়া’, বেজবৰুৱাৰ ‘কোনেনাে বাইছে বাঁহী’, ‘প্ৰেম প্ৰেম বুলি জগত খন ঘূৰিলাে’, মলিন বৰাৰ ‘ইমান ধুনীয়া মুকুতাৰ মালা ক’ত পালা তুমি দান’, তফজ্জুল আলিৰ ‘বহুদিন বকুলৰ গােন্ধ পােৱা নাই’ আদি গীতৰ নাম উল্লেখযােগ্য।[9] এই গীতিকাৰ সকলৰ সৰহসংখ্যক গীততে ভাষাৰ স্নিগ্ধতা, সাৱলিলতা, প্ৰাকৃতিক শােভা বৰ্ণনা, বিষয় বেদনা মিশ্ৰিত প্ৰেমৰ বৰ্ণনা, প্ৰেমৰ ওপৰত গভীৰ আস্থা, সৌন্দৰ্য প্ৰতি কাতৰ দৃষ্টিভংগী আদি সাহিত্যিক মৰ্যদা সম্পূৰ্ণ গুণবােৰ দেখা যায়।

গীতি সাহিত্যৰ দ্বিতীয় স্তৰ[সম্পাদনা কৰক]

প্ৰাক স্বাধীনতাৰ সময়ৰ পৰা একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমভাগলৈ অসমীয়া গীতি সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰা লােকসকলৰ ভিতৰত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা, বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাকে মুখ্য কৰি [[[পাৰ্বতি প্ৰসাদ বৰুৱা]], শিৱ ভট্ৰাচাৰ্য, ভূপেন হাজৰিকা, ৰুদ্ৰ বৰুৱা, কেশৱ মহন্ত, নৱকান্ত বৰুৱা, নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ, লক্ষ্যহীৰা দাস, মুকুল বৰুৱা, হেমেন হাজৰিকা, আনন্দিৰাম দাস, কমল নাৰায়ন চৌধুৰী, নৱ বৰুৱা, ব্ৰজেন বৰুৱা, ৰাণী পাল, নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ, মিহিৰ বৰদলৈ, জ্যোতিষ ভট্টাটাৰ্য, হীৰেন ভট্টাচাৰ্য, দ্বিজেন্দ্ৰ মােহন শৰ্মা, ৰিদিপ দত্ত, জয়ন্ত হাজৰিকা, দিপালী বৰঠাকুৰ, খগেন মহন্ত, অৰ্চনা মহন্ত, বীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত, জ্যোতিৰ্ময় কাকতি, দীপালী বৰঠাকুৰ,হেমন্ত দত্ত, হীৰেন গােহাঁই, সূৰ্য দাস, পাৰবিন চুলতানা, নন্দ বেনাৰ্জী, পুলক বেনাৰ্জী, নগেন বৰা, মহেন্দ্ৰ বৰা, কৰবী ডেকা হাজৰিকা, ৰাজেন গােহাঁই, চৈয়দ চাদুল্লা, মনােৰমা বৰগােহাঁই, সূৰ্য হাজৰিকা আদিৰ অৱদান উল্লেখযােগ্য।[10]

এইসকল লােকে অসমীয়া আধুনিক গীতৰ ধাৰাটোক জাতীয় প্ৰেম, দেশ প্ৰেম, মানবিক, গণতান্ত্ৰিক মূল্যৰে নিপােটল কৰি তােলাৰ লগতে থলুৱা সুৰসঞ্চাৰ, তাল-মান, লয়ৰ সাংগীতিক উপাদানৰ সৈতে পশ্চিমীয়া সংগীতৰ সুষম সমাহাৰেৰে অসমীয়া সংগীতক বিশ্বৰ অন্যান্য ঠাইৰ সংগীতৰ সৈতে ফেৰ মাৰিব পৰাকৈ সজাই পৰাই তােলে। অসমীয়া আধুনিক গীতৰ ক্ষেত্ৰখনত প্ৰবল সাহিত্যিক মূল্য থকা গীতিকাৰ সকলৰ ভিতৰত নামােল্লেখ কৰাৰ পিছত তেওঁলােকৰ অৱদানসমূহৰ দিশলৈ লক্ষ্য কৰা হল- প্ৰসন্নলাল চৌধুৰীৰ গীতত সাহিত্যৰ ৰূপ বিশেষভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। তেওঁৰ ‘শিকলি মুকলি হ'ল’ গীতটো সেই সময়ত অতি জনপ্ৰীয় আছিল। ৰুদ্ৰ বৰুৱাৰ ‘পকা ধানৰ মাজে মাজে’, ‘তাঁতৰে দোৰেপতি চলাই ঘনেপতি’, কেশৱ মহন্তৰ ‘কাউৰী পৰে’, ‘মা আমি শদিয়ালৈ যামেই’, ‘অ’ আই শিপিনী কেচাঁ ৰ'দৰ ৰেঙণি’, নৱকান্ত বৰুৱাৰ- ‘আকাশ আমাক অকণি আকাশ দিয়া’, ‘মনত পৰেনে অৰুন্ধতী’, ফণী তালুকদাৰৰ- ‘চম্পা জাগা ফুলনি শুৱাই’, ‘ফাগুণ বনত পলাশে অগনি জ্বলাই’, নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ- ‘ফাগুণ মাহৰ নিজম ৰাতি কাৰ বিয়া যায়’, ‘সােণােৱালী বুটাবছা অসমীয়া পাট’, পদ্ম বৰকটকীৰ ‘জগতত আজি শত মমতাজ’, তফজ্জুল আলীৰ ‘শেৱালিৰ সতে উমলি জামলি’, লক্ষ্যহীৰা দাসৰ ‘আন্ধাৰ পথত তুমি হ’বা দীপ’ সূৰ্য দাসৰ ‘মানুহ দেখিছো আজি বহুত মানুহ’ আদি জনপ্ৰীয় গীতৰ লগতে অন্যান্য সাহিত্যিক মূল্য থকা প্ৰতিনিধিত্বমূলক গীতসমূহৰ নাম উল্লেখ কৰিব পাৰি। এওঁলােকতকৈ কিছু ব্যতিক্ৰম আৰু আধুনিক অসমীয়া গানৰ সাহিত্যিক মূল্য নিৰূপনত মৰ্যাদা প্ৰাপ্ত তিনিজন প্ৰধান গীতিকাৰ হ’ল- জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা, বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা আৰু ভূপেন হাজৰিকা। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সংগীত চৰ্চাই অসমীয়া গীতক সুকীয়া মৰ্যদা প্ৰদান কৰি থৈ গৈছে। আনকি তেওঁৰ গীতৰ স্বকীয়তাৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হৈ তেওঁৰ গুন মুগ্ধসকলে জ্যোতি সংগীত নামেৰে তেওঁৰ গীতৰ নামকৰণ কৰি এক বিৰল মৰ্যাদা দিছে। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ গীতত প্ৰবল সমাজ চেতনা আৰু সুন্দৰৰ সাধনা আছে। তদুপৰি আধুনিক গীতত নিভাঁজ অসমীয়া লােক সংগীতৰ সুৰ প্ৰয়ােগ জ্যোতিপ্ৰসাদেই প্ৰথম কৰিছিল। সেইদৰে আধুনিক বাদ্য যন্ত্ৰ সফল প্ৰয়ােগাে জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ গীতত দেখা যায়। তেনেদৰে বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাই গীতত স্বাধীনতাৰ বিজয়ৰ গান, মুক্তিকামী জনতাৰ শােষণ নিষ্পেষণৰ প্ৰতিবাদ কৰাৰ ওপৰিও শিল্পী আৰু সৈনিকৰ অপূৰ্ব মিলন ঘটাইছিল। বিষ্ণুৰাভাই অসমীয়া গীতক হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ পদ্ধতিৰে সমৃদ্ধ কৰিছিল। লােক জীৱনৰপৰা সমল আহৰণ কৰি বিষ্ণুৰাভাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত আনন্দ ৰাম দাসে বনগীতক অসমীয়া গীতি সাহিত্যৰ মৰ্য্যদা প্ৰদান কৰিছিল। বনগীতত অসমৰ প্ৰাকৃতিক চিত্ৰণ বিশেষভাৱে মন কৰিবলগীয়া। সেইদৰে জ্যোতি আৰু বিযুৰ আদৰ্শ লৈ অসমীয়া গীতক বিশ্ব দৰবাৰ আৰু বিশ্ব সাহিত্যত প্ৰতি কৰা অগ্ৰনী হােতা স্বৰূপ ব্যক্তিগৰাকী হ’ল- ভূপেন হাজৰিকা। হাজৰিকাই তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ পৰা এক উন্নত পৃষ্ঠভূমি লাভ কৰিছিল যাৰ ফলস্বৰূপে তেওঁৰ গীতত প্ৰবল সাহিত্যিক মূল্য নিহিত হৈ আছে। ভূপেন হাজৰিকাই জ্যোতিৰপৰা সৌন্দৰ্য চেতনা আৰু ৰাভাৰপৰা সংগ্ৰামী দৃষ্টিভংগী আয়ত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ কেইটামান জনপ্ৰসিদ্ধ গীত যেনে- বিমূৰ্ত মােৰ নিশাটি, কহুৱা বন মােৰ অশান্ত মন, তােমাৰ উশাহ কহুৱা কোমল, মানুহে মানুহৰ বাবে, বিক্তি পাৰৰে, মহাবাহু বহ্মপুত্ৰ, গােদাবৰী পাৰৰে পৰা অসমী আইলৈ যাচো প্ৰণাম আদি শতাধিক গীতত প্ৰবল দেশাত্মকতাবােধ, জাতীয়তাবাদ আৰু সাহিত্যিক গুণ পােৱা যায়। তদুপৰি ভূপেন হাজৰিকাই প্ৰেমক এক সুস্থিৰ ৰুচীবােধৰ মাজেৰে গীতত প্ৰতিফলন ঘটাইছিল। এখন নতুন সমাজ গঢ়াৰ আদৰ্শ হাজৰিকাৰ গীতত পােৱা যায়। হাজৰিকাৰ গীতে তেনেদৰে অসমৰ কলা-সংস্কৃতিকো সমৃদ্ধ কৰি গৈছে। সমগ্ৰ বিশ্ব জুৰি গীতৰ মাজেৰে নিজক প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধাৰে সুৰকাৰ, গীতিকাৰ, প্ৰযােজক, পৰিচালক ভূপেন হাজৰিকা অসমৰ সমাজ-সাহিত্য-কৃষ্টি-সংস্কৃতিৰ মহীৰূহ স্বৰূপ। মানুহ, মানুহৰ অস্তিত্ব, সৌৰ্য-বীৰ্য, বল-পৰাক্ৰম, মানবৃতা আদিৰ উৎকৃষ্ট সমাহাৰ ঘটিছে হাজৰিকাৰ গীতত। তেওঁ সেই গীত গাইছিল যি গীতে পাহাৰ ভৈয়ামৰ মাজৰ গুৰত্ব হ্ৰাস কৰিছিল।

গীতি সাহিত্যৰ তৃতীয় স্তৰ[সম্পাদনা কৰক]

এই স্তৰটোত আলােচনাত একবিংশ শতিকাৰ গীতিকাৰসকলক গীতি সাহিত্যৰ তৃতীয় স্তৰটোত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই সময়ৰ গীতিকাৰ সকলৰ ভিতৰত কৰবী ডেকা হাজৰিকা, মহেন্দ্ৰ হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ (সংগীতকাৰ), জয় প্ৰকাশ দাস (জে পি দাস), জাহ্নু বৰুৱা, দিগন্ত ভাৰতী, বিপিন চাউদাং প্ৰশান্ত বৰদলৈ, কৃষ্ণমনি নাথ, কৃষ্ণমনি চুতীয়া, ৰবচন বৰুৱা, ইবচনলাল বৰুৱা, জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবিন, অংগৰাগ মহন্ত, ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখােৱা, জয় বৰুৱা আদিৰ নামােল্লেখ কৰিব পাৰি। এওঁলােকৰ কিছু সংখ্যক গীততাে সাহিত্যিক মূল্য নিহিত হৈ আছে। উদাহৰণস্বৰূপে মহেন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ প্ৰতিটো ৰূমান্টিক গীতেই সাহিত্যৰ দিশেৰেও গুৰুত্বপূৰ্ণ। ৰিহাৰে আচলত, বুজনে নুবুজ বুকুৰ কলিজা ঐ, দূৰণিত বাজিছে আদি গীতৰ নাম উল্লেখযােগ্য। দিগন্ত ভাৰতীৰ- মনলে ওভতি আহে ল'ৰালি, পলৰীয়া তই পলৰীয়া, আহে বা নাহে ঘুমতি, জুবিন গাৰ্গৰ- সােণেৰে সজোৱা পজা, একবিংশ শতিকাৰ প্ৰেম কাহিনী, গানে কি আনে, অলপ শান্তি দিয়া, গান দিয়া- কবিতা দিয়া আদি গীতৰ নামােল্লেখ কৰিব পাৰাে। তদুপৰি ঊনবিংশ শতিকাৰ বহুকেইজন গীতিকাৰে বৰ্তমান সময়তাে আধুনিক গীত ৰচনা কৰি অসমীয়া গীতি সাহিত্যক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। কৰবী ডেকা হাজৰিকাই আজি পৰ্যন্ত সস্তীয়া ৰুচীৰ গীত লিখা নাই। সেইদৰে জাহ্ন বৰুৱাই তেওঁৰ ফ্লিমৰ বাবে নিজে গীত ৰচনা কৰি নিজে সুৰ প্ৰদান কৰে। তেওঁৰ গীতত প্ৰবল সাহিত্যিক মূল্য বিচাৰি পোৱা যায় উদাহৰণ স্বৰূপে হালধীয়া চৰায়ে বাও ধান খায় ফ্ৰিম খনৰ গীতকেইটাৰ নামােল্লেখ কৰিব পাৰি। তদুপৰি বৰ্তমান সময়ৰ দূৰদৰ্শনৰ ধাৰাবাহিক চিৰিয়েলবােৰৰ বাবে ৰচনা কৰা গীত (Title song) খিনিটো প্ৰচুৰ সাহিত্যিক সময় পােৱা যায়।

পৰ্যালােচনা[সম্পাদনা কৰক]

যদিও গীতাৱলী পুথিৰ পৰা অসমীয়া গীতি সাহিত্যৰ সময়সীমা ধৰা হৈছে, প্ৰকৃততে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ শােণিত কুঁৱৰী নাটকৰ সময়ৰ পৰাই আধুনিক গান যথাৰ্থ প্ৰযােগ হয়। অসমীয়া আধুনিক গীতবােৰত প্ৰকাশিত সাহিত্যিক গুণ সমুহলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা পাওঁ যে আধুনিক গীতত পূৰ্বৰ দৰে কেৱল ধৰ্মীয় আদৰ্শকে মুখ্য ভাৱে গ্ৰহণ কৰি থকাহােৱা নাই। তাৰ পৰিৱৰ্তে সমাজ চেতনা, কমান্টিক ভাৱ-অনুভূতিৰ বিজাৰ, প্ৰেম-অনুৰাগৰ বাহ্যিক আৰু মাজিৰ্ত প্ৰতিফলন, মানৱ মনৰ অৱচেতন মনৰ বৰ্ণন, প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্যৰ বণৰ্না, নদ-নদী, সময় বছৰ, ঋতু আদিৰ বৰ্ণনাকে আদি কৰি নানা বিষয় সামৰি লােৱা দেখা গৈছে। প্ৰকৃততে মধ্যযুগীয় পৰম্পৰাগত চিন্তা চৰ্চাৰ পৰিসমাপ্তি ঘটাই আধুনিক গানেই আধুনিক সমাজ ব্যৱস্থালৈ এক নব্য ধাৰাৰ আগমন ঘটোৱাই। আধুনিক গীতৰ এক নিৰ্দিষ্ট ধৰাবন্ধা নিয়ম নাই, সেইদৰে বৰগীত, বিয়ানাম বা আইনাম আদিৰ দৰে একোটা নিৰ্দিষ্ট সুৰ, লয়, তাল আদিত আবদ্ধ নহয়, সেইদৰে বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰতাে কোনাে বাধ্যবাধকতা নাই, গতিকে এই গীতবােৰে মুক্ত আৰু স্বাধীন ভাৱে এক নৈতিক আদৰ্শ প্ৰতিফলিত কৰিব পাৰে। অসমীয়া আধুনিক গীতি সাহিত্যলৈ অসমীয়া সকলৰ অৱদানৰ লগতে মিছনেৰীসকলৰ অৱদানাে যথেষ্ট পৰিমানৰ। অৰুণােদয় আলােচনীৰ পাততাে অসমীয়া গীত সম্পৰ্কত দুই এক আলােচনা কৰা হৈছিল। অৱশ্যে অসমীয়া আধুনিক গান সৃষ্টিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়াটোকে কিন্তু গীতি সাহিত্যৰ মাজত আবদ্ধ কৰিব নােৱাৰি। ৰচনা হােৱা গীতবােৰৰ ভিতৰত প্ৰতিনিধিত্বমূলক একাংশৰ গীতত হে এনে সাহিত্যিক মূল্য নিহিত হৈ আছে যিবােৰ গীতকগীতি সাহিত্যৰ অন্তৰ্গত কৰিব পাৰি। তদুপৰি গীতৰ সাহিত্যিক মূল্য নিৰূপণ কৰােতে গীতটোৰ জনপ্ৰীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া নহয়। গুৰুত্ব দিয়া হয় গীতৰ কথা, পটভূমি, বিষয়বস্তু, গীতৰ গভীৰতা আদি দিশবােৰৰ। গতিকে অসমীয়া আধুনিক গীতৰ সকলাে গীতেই গীতি সাহিত্যৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰৰ নহয়। ওপৰৰ সৰহ সংখ্যক আলােচনা মাথো গ্ৰন্থত সন্নিৱিষ্ট গীত সম্পৰ্কীয় আলােচনাতে সিমাবদ্ধ হৈ আছে। কিন্তু অসমীয়া গীতৰ সাহিত্যিক মুল্য যে কেৱল গ্ৰন্থত সন্নিৱিষ্ট গীতবােৰত হে আছে এনে নহয়। অসমীয়া গীতি সাহিত্যৰ সমল থকা অন্যান্য উৎসবােৰ হ'ল-

  • ৰেডিঅ’
  • গ্ৰামােফোন ৰেকৰ্ড
  • বােলছবি
  • এম. পি. থ্ৰি প্লেয়াৰ

তদুপৰি বিভিন্ন সংগঠন আৰু অনুষ্ঠানবােৰৰ নিৰ্দিষ্ট কেতবােৰ নিদ্ধাৰিত গীত থাকে বা কলেজ বিশ্ববিদ্যালয়বােৰৰাে একে-একোটা নিৰ্দিষ্ট গীত থাকে। এই গীতবােৰৰাে যথেষ্ট সাহিত্যিক মূল্য আছে। এটা সময়ত ছিলং ৰেডিঅ'কেন্দ্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাই আধুনিক অসমীয়া গীত সৃষ্টিত বিশেষ অৰহণা যােগাইছিল। সেইদৰে পিছলৈ ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীত ৰেডিঅ' কেন্দ্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হােৱাত তাত বজাবলৈ বহুখিনি গীতৰ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। আৰু ফলশ্ৰুতিত এচাম গীতিকাৰৰ সৃষ্টি হৈছিল। এইসকল গীতিকাৰৰ বহুতাে গীতত সাহিত্যিক মূল্য পােৱা যায়। সেইদৰে জয়মতী বােলছবিৰ পিছৰ পৰা সাম্প্ৰতিক সময়লৈকে হাজাৰতকৈয়াে অধিক অসমীয়া বােলছবিৰ সৃষ্টি হ'ল। এই বােলছবিসমূহৰ বাবে ৰচনা কৰা গীতসমূহতাে বহুতাে সাহিতিক সমল পােৱা যায়। ৰেডিঅ'ৰ জৰিয়তে প্ৰতিস্থা কৰা গীতিকাৰসকলৰ ভিতৰত অনুবাধা দাস, হেমন্ত দত্ত, লক্ষ্যহীৰা দাস, বিৰিঞ্চি কুমাৰ মেধি, প্ৰবােধ শৰ্মা, মুনিন দত্ত, কেশৱ মহন্ত, ইদ্ৰিছ আলি, নগেন বৰা, চৈয়দ চান্দুল্লা, দীজেন্দ্ৰ মােহন শৰ্মা, বিউতি শৰ্মা বৰুৱা, সত্য বৰুৱা, ৰীতা বৰুৱা আদিৰ নাম উল্লেখযােগ্য।

তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক]

  1. অসমীয়া গীতি সাহিত্য, মহেশ্বৰ নেওগ, চতুৰ্থ প্ৰকাশ, ২০০৮, পৃষ্ঠা-২
  2. http://assameseonline.com/web/?url=home/read/18
  3. অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবিত্ত, সত্যেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা, সৌমাৰ প্ৰকাশ, পৃষ্ঠা-২১
  4. অসমীয়া গীতি সাহিত্য, পৃষ্ঠা-২
  5. অসমীয়া গীতি সাহিত্য, পৃষ্ঠা-২
  6. উৎস- কবি আৰু কবিতা, পৃষ্ঠা- ৫৯
  7. অসমীয়া আধুনিক গান, সম্পাদনা- লােকনাথ গােস্বামী,পৃষ্ঠা- ৪১
  8. অসমীয়া আধুনিক গান,পৃষ্ঠা- ৪২
  9. অসমীয়া আধুনিক গান, পৃষ্ঠা- ৪৩
  10. অসমীয়া আধুনিক গান, পৃষ্ঠা-৪৩