নিচুকনি গীত

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search

নিচুকনি গীত বুলিলে সাধাৰণতে কোমলমতি শিশুৰ মন ভুলাই ৰাখিবলৈ বা টোপনি নিয়াবলৈ গোৱা নাতিদীৰ্ঘ অথবা নাতিহ্ৰস্ব গীতকে বুজোৱা হয়৷ শিশুৰ মানসিক জগত খনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সহজ-সৰল ভাবে এই গীতবোৰ ৰচনা কৰা হয়৷

নিচুকনি গীতৰ উৎস আৰু বৈশিষ্ট[সম্পাদনা কৰক]

নিচুকনি গীতৰ বৈশিষ্ট হ’ল যে এইবোৰক সহজে মনত ৰাখিব পাৰি৷ এইবোৰ গীতৰ বিভিন্ন কথাৰ মাজত কোনো অংগাংগী সম্পৰ্ক দেখা নাযায়৷ কেতিয়াবা একো একোটা গীত একোটা সৰু সাধু কথা বা লোক-কাহিনীৰ অৱতাৰণা কৰা দেখা যায়৷ শিশুৰ মনক বান্ধি ৰাখিব পৰাকৈ মোহনীয় সুৰ তথা অপূৰ্ব শব্দচয়নেৰে গীতবোৰ ৰচনা কৰা হয়৷ এনেবোৰ গীতত যুক্তিতকৈ অলীক কল্পনাকহে অধিক প্ৰাধান্য দিয়া হয়৷ অনাখৰী মানুহৰ কল্পনা, ধাউতি আৰু সৃষ্টিৰ হাবিয়াসতেই সৃষ্টি হয় নিচুকনি গীতৰ৷ নিচুকনি গীতবোৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট দৈৰ্ঘ্যৰ নহয়, প্ৰায়বোৰেই নাতিদীৰ্ঘ হয় আৰু ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে ক’ব পাৰোঁ যে চুটি হ’লেহে এইবোৰে শিশুৰ মন গহনত অবিচ্ছিন্ন ভাবে দোলা দিব পাৰে৷ ভালদৰে নিৰীক্ষণ কৰিলে দেখা যায় যে কিছুমান নিচুকনি গীতত একো একোটা অৰ্ন্তনিহিত তাৎপৰ্যও থাকে৷ কেতিয়াবা দুই এটা নিচুকনি গীতত ইতিহাস তথা সমাজ-ব্যৱস্থাৰ সজীৱ চিত্ৰ দেখা পোৱা যায় ।

নিচুকনি গীতৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ হৈছে "Lullaby"৷ এই শব্দটোৰ উৎস সম্পৰ্কে বহুতো তথ্য পোৱা যায়৷ তাৰ ভিতৰত এটা তথ্যৰ মতে ১০৭২ চনত তুৰ্কী লেখক মেহমুদ–আল-কাছগিৰিয়ে পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে তেওঁৰ "Diwanu-I-Lugat-Al-Turk" নামৰ গ্ৰন্থখনত "Balubalu" ৰ কথা উল্লেখ কৰে যাৰ অৰ্থ নিচুকনি গীত৷ আন এক তথ্য অনুসৰি হিব্ৰু ভাষা"Lilith Bye, Lilith Abi (Lilith degon)" ৰ পৰাও ইয়াৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হৈছে৷ ইহুদী সকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে এজন শক্তিশালী অপদেৱতা যি ৰাতি ৰাতি শিশুৰ আত্মা (টোপনি)চুৰ কৰি ফুৰিছিল৷ সেই দেৱতাৰ কুদৃষ্টিৰ পৰা শিশুটিক আঁতৰাই ৰাখিবৰ বাবে ঘৰত তাবিজৰ লগতে ’’Lilith Abi’’ লিখি একেলগে ৰাখিছিল৷ এই শব্দটোৰ পৰাও ইংৰাজী ’’Lullaby’’ শব্দটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ভবাৰ থল নথকা নহয়৷

ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ নিচুকনি গীতৰ নামাকৰণ[সম্পাদনা কৰক]

ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰচলিত ভাষা সমূহৰ নিচুকনি গীতৰ নামাকৰণত ভিন্নতা দেখা যায়৷ উদাহৰণ স্বৰূপে:

অসমীয়া নিচুকনি গীত বা ধাই নাম[সম্পাদনা কৰক]

পৃথিৱীৰ আন ঠাইৰ দৰে অসমতো নিচুকনি গীতৰ প্ৰচলন অতীজৰে পৰা হৈ আহিছে৷ শিশুক নিচুকাবলৈ সৃষ্টি হোৱা এইবোৰ গীতৰ মাজেৰে শিশুৰ মনৰ কল্পনা মাতৃ হৃদয়ৰ অভিব্যক্তি, আশা-আকাংক্ষা, মৰম-চেনেহ আৰু কৃষিজীৱী মানুহৰ সৰু সৰু সপোন তথা হা-হুতাশবোৰৰ চিত্ৰ দেখা পোৱা যায়৷ কল্পনা শক্তিৰ মায়া জালেৰে আবৃত এই গীতবোৰে শিশুসকলক অনুসন্ধিৎসুপ্ৰৱণ কৰি তোলে৷ অসমীয়া নিচুকনি গীতৰ উদাহৰণ-

আমাৰে মইনা শুব এ
বাৰীতে বগৰী ৰুব এ
বাৰীৰে বগৰী পকি সৰি যাব
আমাৰে মইনাই বুটলি খাব ৷
শিয়ালী এ নাহিবি ৰাতি
তোৰে কাণ কাটি লগামে বাতি
শিয়ালীৰ মুৰতে মৰুৱা ফুল
শিয়ালী পালেগৈ ৰতনপুৰ

অসমৰ বিভিন্ন জাতি জনজাতিৰ মাজতো নিচুকনি গীতৰ প্ৰচলন দেখা পোৱা যায়৷ তলত দুটামান উদাহৰণ উল্লেখ কৰা হ’ল-

ফেচুদোলা, মামাথেৰ বাৰীক গেলা
আম খালা, কাঠাল খালা
মামাথেৰ ঘৰোত কি পালা?
মাইমে বোলে চিঃ চিঃ ভাগিন আইছি বইহবা দি
নেদো পিৰা বহক মাটিত, কাঠপিপৰাই কামৰক কটিত৷
ফেচুদোলা, মামাথেৰ বাৰীক গেলা
ফুল দেখি চমাক খালা
ফুলোক লাগি মেললা হাত
ফুল গেল ওঠৰ হাত৷ (নলবাৰী জিলা)

আহ আহ জোন কাকা
তোৰ চাৰিপোণ মোৰ চাৰিপোণ
ঘুগৰা গাথো আহ
ঘুগৰা বোলে ৰুণুৰঝুনুৰ
বৰ আইৰ হবাৰ বেলা
বৰে দিব বৰ কাপুৰ
কইনাই দিব মালা৷ (গোৱালপাৰা জিলা)

আইৰে বাণ্ডিয়া শিয়াল
ঘৰ পিণ্ডাৰে থাক
বাবুৰ মা জলকে গেলে
বাবুৰ কাণ কাট৷ (চাহ জনজাতি)


আহ জোনাকী আহ
উৰি উৰি আহ
তৰা পাততে ভাত দিম
ইছা মাছৰ জোল দিম
তাৰ তলতে বান্ধি থ’ম
ৰাতিপুৱালৈ এৰি দিম৷ (কোচ সকলৰ নিচুকনি গীত)

প্ৰসংগ পুথি[সম্পাদনা কৰক]

১৷ অসমীয়া লোক সাহিত্যৰ ৰূপৰেখা – লীলা গগৈ ২৷ অসমীয়া লোকগীতি সংগ্ৰহ – অসম সাহিত্য সভা সংকলিত ৩৷ সাতসৰী, গৰীয়সী, প্ৰান্তিক