ধেমাজি জিলা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
ধেমাজি জিলা
—  জিলা  —
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী
অসমত ধেমাজি জিলাৰ অৱস্থান
দেশ ভাৰত
ৰাজ্য অসম
সদৰ ধেমাজি
মাটিকালি
 - মুঠ ৩,২৩৭ কি.মি. 
(১,২৪৯.৮ বৰ্গ মাইল)
জনসংখ্যা (২০১১)
 - মুঠ ৬,৮৮,০৭৭ জন
 - জনঘনত্ব ২১২.৬ প্ৰতি বৰ্গ কি.মি. 
(৫৫০.৫ প্ৰতি বৰ্গ মিটাৰ)
সময় অঞ্চল ভাৰতীয় মান সময় (গ্ৰী.মা.স.+05:30)
আই এচ অ’ ৩১৬৬ কোড IN-AS-DM
ৱেবছাইট www.dhemaji.gov.in

ধেমাজি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত অসম ৰাজ্যৰ এখন জিলা।[1] জিলাখনৰ উত্তৰে আৰু পূবে অৰুণাচল প্ৰদেশ, দক্ষিণে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু পশ্চিমে লখিমপুৰ জিলা। ধেমাজি জিলাৰ মুঠ মাটিকালি হৈছে ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ। জিলাখন দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে: ধেমাজি আৰু জোনাই। ধেমাজি নগৰ ধেমাজি জিলাৰ সদৰ।

২০০১ চনৰ লোকপিয়ল মতে, জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ৫.৭১ লাখ। ইয়াৰে ২.৯৫ জন পুৰুষ আৰু ২.৭৬ গৰাকী মহিলা। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৬%। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।[1]

ধেমাজি নামৰ উৎপত্তি[সম্পাদনা কৰক]

বহুল প্ৰচলিত পৌৰাণিক জনবিশ্বাস মতে, 'ধেমাজি' নামৰ উৎপত্তি -এসময়ত সেই ঠাইত এখন নদীয়ে সঘনাই নিজৰ সূঁতি সলাইছিল তথা বানপানীৰ তাণ্ডৱলীলা চলোৱা বাবে, সেইসময়ৰ লোকসকলে ইয়াক কোনো অশুভ শক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত বুলি ভাবিছিল । এইদৰে সঘনাই বানপানী আৰু সূঁতি সলোৱা বাবে লোকসকলে বানপানি ক "ঢাল" আৰু সূঁতি সলোৱা ক "ধেমালি" বুলিছিল (যিহেতু ঠাইখন বানপানিৰ খেলপথাৰত পৰিণত হৈছিল) । কালক্ৰমে মূখবাগৰি অঞ্চলটোৰ নাম "ঢাল-ধেমালি" হয় । পয্যায়ক্ৰমে "ঢাল" শব্দটি বিলুপ্ত হৈ "ধেমালি" শব্দটি প্ৰচলিত হবলৈ ধৰে । আৰু এই "ধেমালি" শব্দটিয়ে আজিৰ "ধেমাজি"।

ইতিহাস[সম্পাদনা কৰক]

আনুমানিক ১২৪০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আশেপাশে আহোম ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফাই বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলাৰ, তেতিয়াৰ হাবুং নামৰ কোনো অঞ্চলত ৰাজধানী স্থাপন কৰে বুলি কোৱা হয়। সঘনাই হোৱা বানৰ প্ৰকোপত অতিষ্ঠ হৈ স্বৰ্গদেউ জনাই ৰাজধানী হাবুংৰ পৰা স্থানান্তৰ কৰে। ইয়াৰ আগতে আৰু পাছলৈ (১২২৩-১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) এই অঞ্চল চুতীয়া সকলৰ অধীনত আছিল। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা চুহুংমুঙৰ আক্ৰমণত চুতীয়া ৰজা নাতিপাল নিহত হোৱাৰ পিছত এই অঞ্চল পুনৰ আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভূক্ত হয়।[2]

বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলা ১৯৭১ চনলৈকে ডিব্ৰুগড়ত সদৰ ঠাই থকা পুৰণি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ অংশ আছিল। ১৯৭১ চনত পুৰণি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ বিভাজন কৰি ডিব্ৰুগড় আৰু লক্ষীমপুৰ দুখন জিলা কৰাৰ সময়ত ধেমাজিক লক্ষীমপুৰ জিলাৰ মহকুমা ঘোষণা কৰা হয়।[2] সেই সময়ৰ ধেমাজি মহকুমাত বৰ্তমানৰ জোনাই মহকুমা (এতিয়াৰ ধেমাজি জিলাৰ অংশ) আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা (এতিয়াৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অংশ) অন্তৰ্ভূক্ত আছিল। ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলা ভাঙি বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি জিলা গঠিত হয়।

ধেমাজি জিলা গঠন[সম্পাদনা কৰক]

খ্ৰীষ্টীয় ১৯৮৯ চনৰ ১৪ আগষ্টত ধেমাজি জিলাৰ গঠন অসম চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।[3] তদানীন্তন লখিমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি মহকুমাৰ পৰা ঢকুৱাখনাৰ অংশ বাদ দি বাকী অংশ, মাছখোৱা মৌজাৰ একাংশ আৰু বৰদলনি মৌজা আৰু জোনাই মহকুমাৰে ধেমাজি জিলা গঠন হয়। জিলা সদৰক লৈ চিলাপথাৰ নগৰ আৰু ধেমাজি নগৰৰ মাজত হোৱা টনাটনিৰ অৱসান ঘটাই ১লা অক্টোবৰ ১৯৮৯ তাৰিখৰ পৰা ধেমাজি নগৰক সদৰ হিচাপে ধেমাজি জিলাৰ প্ৰতিষ্ঠা হয়।[4]

ভৌগোলিক অৱস্থিতি[সম্পাদনা কৰক]

ধেমাজি জিলাৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতি ৯৪° ১২' ১৮'' ডিগ্ৰী পূৱৰ পৰা ৯৫° ৪১' ৩২'' ডিগ্ৰী পূৱ আৰু ২৭° ০৫' ২৭'' ডিগ্ৰী উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৫৭' ১৬'' ডিগ্ৰী উত্তৰলৈ। জিলা সদৰ ধেমাজি নগৰৰ ভৌগোলিক স্থানাংক ২৭.৪৮ উত্তৰ ৯৪.৫৮ পূৱ। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। মাটিকালি প্ৰায় ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ (১২৫০ বৰ্গ মাইল)।[4]

প্ৰশাসনিক বিভাজন[সম্পাদনা কৰক]

ধেমাজি জিলা জোনাই বিধানসভা সমষ্টি আৰু ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত।[5] এই দুয়োটা সমষ্টি অনুসূচীত জনজাতিৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত।[6][5] এই দুয়োটা বিধানসভা সমষ্টি লক্ষিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)ৰ অংশ।[7]

জিলা অসামৰিক প্ৰশাসন

জিলা উপায়ুক্ত : এম এম মনিৱন্নন, আই. এ. এছ

মহকুমা

প্ৰশাসনিক দিশৰ পৰা ধেমাজি জিলাক দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে : ধেমাজি আৰু জোনাই[6]

আৰক্ষী প্ৰশাসন

আৰক্ষী অধীক্ষক : মইনুল ইছলাম মণ্ডল, আই. পি. এছ.

আৰক্ষী থানা

ধেমাজি থানা, গোগামুখ থানা, গেৰুকামুখ থানা, চিলাপথাৰ থানা, চিমেন চাপৰি থানা, চেঙাজান থানা, জোনাই থানা, চিচিবৰ মুখ থানা

আৰক্ষী চকী

বৰদলনি আৰক্ষী চকী, মাছখোৱা আৰক্ষী চকী, লিকাবালি আৰক্ষী চকী

অৰ্থনীতি[সম্পাদনা কৰক]


জনগাঁথনি[সম্পাদনা কৰক]

২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ধেমাজি জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫,৭১,৯৪৪ জন (পুৰুষ ২,৯৪,৬৪৩ আৰু মহিলা ২,৭৭,৩০১)।[8] লিংগ অনুপাত প্ৰতি হাজাৰ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৩৬ গৰাকী মহিলা। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।[8][9] মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৭.২৭% আৰু ৫.৩৩% ক্ৰমে অনুসূচীত জনজাতি আৰু অনুসূচীত জাতি শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভূক্ত।[9]

ধেমাজি এক গ্ৰাম্য প্ৰধান জিলা। জিলাখনৰ নগৰীয়া জনসংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ মুঠেই ১.৮৫%। সমগ্ৰ ধেমাজি জিলা অঞ্চল মিচিং, সোনোৱাল কছাৰী, বড়ো, দেউৰী আৰু তিৱা/লালুং আদি জনগোষ্ঠীৰ থলুৱা বসতিস্থল আছিল। বিভিন্ন সময়ত আহোম, ৰাভা, তাই-খামতি, কোঁচ, কেওঁট, কৈৱৰ্ত, ব্ৰাহ্মণ, কায়স্থ, কলিতা আদি গোষ্ঠীৰ এই অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন ঘটে।[2] ১৯৭১ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈকে এই দুই দশকৰ ভিতৰত ৰাজ্যৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ১০৪.৪৮% হাৰত জিলাখনৰ অন্তৰ্ভূক্ত অঞ্চলৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায়। এই সময়চোৱাত ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ পৰা ইয়ালৈ নতুন কৃষিভূমি বিচাৰি পাম খাবলৈ অহা লোকৰ তীব্ৰ হাৰত প্ৰব্ৰজন ঘটিছিল। সামগ্ৰিকভাৱে জিলাখনৰ বছেৰেকীয়া জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ৫.২২% (ৰাজ্যিক গড় ২.৬২%)।[8]

জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ অংশ অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভূক্ত। এই সকল হৈছে আহোম,চুতীয়া, কোঁচ ইত্যাদি। অনুসূচীত জনজাতি বিলাকৰ ভিতৰত মিচিং, সোনোৱাল কছাৰী, বড়ো, দেউৰী, তিৱা/লালুং , হাজং আদিয়েই প্ৰধান। কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায় এই জিলাৰ মূল অনুসূচীত জাতি। নগন্য সংখ্যক (প্ৰাক্তন) চাহ শ্ৰমিক সমুদায়ৰ লোকো এই জিলাত আছে।[8]

ধৰ্ম

হিন্দু ধৰ্ম প্ৰধান ধৰ্ম। সীমিত পৰিমাণে খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম ধৰ্মৰও প্ৰচলন আছে। এই জিলাত সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ তথ্য প্ৰায় নাই বুলিব পাৰি।[8]

ভাষা

অসমীয়া হ'ল প্ৰধান আৰু সাধাৰণ ভাৱে ব্যৱহৃত ভাষা । ইয়াৰ উপৰিও ধেমাজি জিলাত মিচিং, বড়ো আৰু বাংলা ভাষা ঘৰুৱাভাৱে ব্যৱহাৰ হয়।

শিক্ষা[সম্পাদনা কৰক]

জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৪১.৬৯%। মহিলা সাক্ষৰতাৰ হাৰ ১৩.৬%।
নিন্ম আৰু উচ্চ প্ৰাথমিক পৰ্যায়ৰ উল্লেখনীয় শিক্ষানু্ষ্ঠানঃ

  • ভৈৰৱপুৰ নেতাজী মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়, মাধ্যমঃ অসমীয়া, ঠিকনাঃ ভৈৰৱপুৰ, চিলাপথাৰ, স্থাপিতঃ ১৯৭৫

পৰিবহণ[সম্পাদনা কৰক]

ধেমাজি জিলাত মুঠ ৪৩.৭৫ কিঃমিঃ ৰাজ্যিক PWD আৰু ১৪১ কিঃমিঃ পথ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ অধীনত। Boarder Roads Organisation-এ ৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো তদাৰক কৰে।[10]

পথ

৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ধেমাজি জিলাৰ দীঘে দীঘে ইমূৰৰ পৰা সিমূৰলৈ প্ৰায় সোঁমাজেৰে পাৰ হৈছে।[10] ইয়াকে আলম কৰি ধেমাজি জিলাৰ নগৰ সমূহ (পশ্চিমৰ পৰা পূৱলৈ ক্ৰমে) গোগামুখ, ধেমাজি, চিলাপথাৰ আৰু জোনাই গঢ়ি উঠিছে।

ৰেলপথ

ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ প্ৰায় সমান্তৰাল ভাৱে উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱেৰঙিয়া ডিভিজনৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ ৰঙাপাৰা-মূৰ্কংচেলেক মিটাৰ গজ শাখাৰ এক একাকী ৰেলপথ আছে। জোনাইৰ সমীপৰ মূৰ্কংচেলেক এই শাখাৰ অন্তিম ৰেল আস্থান।

জলপথ

ধেমাজি জিলাৰ কাৰেং ঘাট, মাজৰ বাৰী ঘাট, উৰিয়াম ঘাটৰ পৰা ডিব্ৰুগড় জিলালৈ নিয়মীয়াকৈ ফেৰী চলাচল কৰে।[10]

ধেমাজিৰ উল্লেখযোগ্য[সম্পাদনা কৰক]

ধেমাজিৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি[সম্পাদনা কৰক]

অন্নজ্যোতি গগৈ, অসীম দত্ত, অৰুণ কুমাৰ দিহিঙ্গীয়া, উমেশ চন্দ্ৰ চেতিয়া, কেশৱ গগৈ, খগেশ্বৰ পেগু, গজেন টাইদ, গনেশ পেগু, জগদীশ কুমাৰ আগৰৱালা, জয়ৰাম বৰগোঁহাই, জীতেন চুতীয়া,টুচেন ভিতৰুৱাল কোঁৱৰ, তিলেন গগৈ, দিব্য চুতীয়া, দিলীপ কুমাৰ হাজৰিকা, নন্দেশ্বৰ দেউৰী, নৱ কলিতা, নবীন কামান, নিবেদিতা বড়া সন্দিকৈ, পুণ্যেশ্বৰ বৰগোঁহাই, পুষ্প গগৈ, পুষ্পা চুতীয়া, পূৰন্দ্ৰ প্ৰসাদ শইকীয়া, বগেন গগৈ, বনজিৎ ভট্ৰ, বলীন বৰগোহাঞি, বসন্ত কুমাৰ দলে, বুলজিৎ বুঢ়াগোহাঁই, বিমল ৰাজখোৱা, বিমলা গগৈ গোঁহাই, ভোগেশ্বৰ দত্ত, ভূপেন গগৈ, ভবেন পেগু, মহেশ্বৰ পাচনি, ললিত কুমাৰ দলে, ললিত চুতীয়া, শৈশৱ কুমাৰ দত্ত, সুকোমল বড়া, হীৰেন পাঠক, হেমন্ত বৰপাত্ৰগোঁহাই, হৰেন্দ্ৰ কুমাৰ বৰগোঁহাই, ৰমেশ মোহন কুলি।

উল্লেখযোগ্য ঠাই[সম্পাদনা কৰক]



প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ[সম্পাদনা কৰক]

পূৱ-হিমালয়ৰ পাদদেশত অৱস্থিত এই জিলাখনক অতিশয় ভূকম্পন প্ৰৱণ শ্ৰেণীত গণ্য কৰা হয়। দেশৰ ভিতৰতে অন্যতম বানপানী প্ৰৱণ জিলা হিচাপে দুৰ্ণাম থকা জিলাখন বছৰটোৰ বাৰিষাৰ কেইমাহ প্ৰায়েই দেশৰ অন্য অংশৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ থাকে। সঘনাই হোৱা বানপানী, জিলাখনৰ জনপ্ৰতিনিধি সকলৰ অকমণ্যতা তথা স্থানীয় স্তৰত বিৰাজ কৰা প্ৰশাসনিক দুৰ্নীতিৰ সানমিহলিত জিলাখনৰ অধিকাংশ বাটপথৰ অৱস্থা তেনেই শোচনীয়।[1]

আৰু চাওক[সম্পাদনা কৰক]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Dhemaji at a glance". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/ataglance.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  2. 2.0 2.1 2.2 "History of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/history.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  3. Law, Gwillim (2011-09-25). "Districts of India". Statoids. http://www.statoids.com/yin.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2011-10-11. 
  4. 4.0 4.1 "Geography of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/geography.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  5. 5.0 5.1 "List of Assembly Constituencies showing their Revenue & Election District wise break - up". Chief Electoral Officer, Assam website. http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.1%20-%20DEOs%20wise%20ACs%20breakup.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 September 2011. 
  6. 6.0 6.1 "administration of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/admin.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  7. "List of Assembly Constituencies showing their Parliamentary Constituencies wise break - up". Chief Electoral Officer, Assam website. http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.2%20-%20PC-wise%20LAC%20breakup.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 September 2011. 
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 "demography of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/demography.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  9. 9.0 9.1 "Population (2001 Census) of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/population.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 
  10. 10.0 10.1 10.2 "communication of Dhemaji District". NIC, Dhemaji District Unit.. District Administration, Dhemaji, Assam, India. http://dhemaji.gov.in/communication.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 আগষ্ট 2013. 

বাহ্যিক সংযোগ[সম্পাদনা কৰক]