নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
(নিৰ্মল প্ৰভা বৰদলৈৰ পৰা পুনঃনিৰ্দেশিত)
Jump to navigation Jump to search
নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
জন্ম ২০ জুন , ১৯৩৩ চন
শিৱসাগৰ, অসম
মৃত্যু ১ জুন , ২০০৪ চন
ছদ্মনাম নীলা বাইদেউ[1]
পেচা কবি,গীতিকাৰ,অধ্যাপিকা,প্ৰবক্তা আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ গৱেষক
ৰাষ্ট্ৰীয়তা  ভাৰত
সময় ১৯৫৭-২০০৪
উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজী বন ফৰিঙৰ ৰং
দেৱী
সূদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু
চিল চিল চিলা বাগি চিল মিলা[2]
উল্লেখযোগ্য বঁটা ১৯৮৩: সাহিত্য অকাডেমি বঁটা
১৯৫৮:শিশু সাহিত্যৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বঁটা
২০০৪:কনকলতা বৰুৱা বঁটা
[2]

নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ অসমৰ এগৰাকী সুকবি, গীতিকাৰ আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ গৱেষক,গুৱাহাটীৰ ভোলা বৰুৱা কলেজৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপিকা,গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জৱাহৰলাল নেহৰু আসনৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক আৰু নতুন দিল্লীৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ জাতীয় প্ৰবক্তা ৷সূদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু শীৰ্ষক কাব্য-সংকলনৰ বাবে তেওঁ ১৯৮৩ চনত সাহিত্য অকাডেমীৰ বঁটা লাভ কৰে । উল্লেখযোগ্য যে, এই গ্ৰন্থখন বাংলা, পাঞ্জাৱী, হিন্দী আৰু উৰিয়া ভাষাকে ধৰি বহুকেইটা ভাৰতীয় ভাষালৈ অনুদিত হৈছে ৷ তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত বিভিন্ন গীতত ঊষা মংগেশকাৰ,ড০ ভূপেন হাজৰিকা, উদিত নাৰায়ণ,দীপালী বৰঠাকুৰ,জুবিন গাৰ্গ আদিকে ধৰি অনেক অসমীয়া-অনাঅসমীয়া বহু ন-পুৰণি শিল্পীয়ে কণ্ঠদান কৰিছিল ৷ সোণৰ খাৰু নেলাগে মোক, কি নাম দি মাতিম, জোনবাই এ বেজী এটি দে, আগলি বতাহে কঁপালে কলৰে পাত আদি তেওঁৰ কেইটামান চিৰসেউজীয়া জনপ্ৰিয় গীত৷অসম আন্দোলনৰ সময়তো তেওঁৰ ভূমিকা আছিল বলিষ্ঠ আৰু সক্ৰিয়৷[3] আমেৰিকা,জাৰ্মেনী,জাপানকে ধৰি বহুকেইখন দেশ তেওঁ ভ্ৰমণ কৰে আৰু গৱেষণাপত্ৰ-পাঠ আৰু বক্তৃতা প্ৰদান কৰে ৷ মননশীল আৰু তাত্ত্বিক দিশত চহকী তেওঁ লিখা শিৱ,দেৱী আৰু সূৰ্য নামৰ গ্ৰন্থকেইখনক ড০ মুকুন্দমাধৱ শৰ্মাই গ্ৰন্থৰত্নত্ৰয়ী আখ্যা দিছে ৷ 'নীলা বাইদেউ' ছদ্মনামেৰে বৌদ্ধিক সমাজত পৰিচিত ৷ ১৯৯৮ চনত বেলতলা লেখিকা সমাৰোহ সমিতিয়ে তেওঁৰ জন্মদিৱসটো অৰ্থাৎ ২০ জুন তাৰিখটো প্ৰেৰণা দিৱসহিচাপে উদ্‌যাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়৷ [4] তেওঁ ১৯৯১ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ দুধনৈ অধিবেশনত সভাপতিৰ পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল৷ [5][6]

শৈশৱ[সম্পাদনা কৰক]

নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ জন্ম হৈছিল ১৯৩৩ চনৰ ২০ জুন তাৰিখে ৷ জন্মস্থান হৈছে শিৱসাগৰ টাউনৰ মাজমজিয়াত থকা পুৰণা আমোলাপট্টি বা গণকপটি ৷[7] পিতৃৰ নাম আছিল ধৰ্মেশ্বৰ শৰ্মা বৰদলৈ আৰু মাতৃৰ নাম আছিল মুক্তাবালা বৰদলৈ ৷ জন্মৰ সময়ত ক্ষীণকায় আৰু নিশকতীয়া আছিল বাবে তেওঁ সঘনাই বেমাৰত পৰিছিল ৷ জন্মৰ দুই-তিনিমাহমান পাছতেই তেওঁ শাৰীৰিকভাৱে ভীষণ অসুস্থ হৈ পৰে ৷ ডাক্তৰ-কবিৰাজৰ চিকিৎসাতো ভাল নোহোৱাত দেউতাকে জীয়েক নাবাচিব বুলিয়েই ভাবিছিল ৷ পিছে পিতৃ-মাতৃৰ আৰু আত্মীয়-স্বজনৰ পৰিচৰ্যাত তেওঁ ক্ৰমাৎ সুস্থ হৈ আহিল আৰু স্বাস্থ্য-পাতিও পূৰ্বতকৈ সবল হৈ আহিল ৷[8]

তেওঁক ঘৰত মামণি,মণি,মাধন,মাকণ আদি অসংখ্য নামেৰে মাতিছিল ৷ দেউতাকৰ অন্তৰঙ্গ বন্ধু ভৱদেৱ ঠাকুৰে তেওঁৰ নাম ৰাখিলে নিৰ্মলা ৷ দেউতাকে অধিক অৰ্থপূৰ্ণ কৰিবৰ বাবে তেওঁৰ নামটো সলাই নিৰ্মলপ্ৰভা কৰিলে৷ যাৰ অৰ্থ হ'ল-স্বৰ্গীয় জ্যোতি ৷ [9]

নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰম্ভ হয় শিৱসাগৰৰ ২ নং প্ৰাইমাৰী বিদ্যালয়ত ৷ মাধ্যমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে শিৱসাগৰৰে ফুলেশ্বৰী হাইস্কুলত ৷ আনহাতে জয়সাগৰ কলেজৰ পৰা আই.এ.ত উত্তীৰ্ণ হয় ৷ প্ৰাইমেৰী স্কুলত পঢ়ি থাকোঁতে তেওঁ মাহে সাত টকাকৈ প্ৰভিঞ্চিয়েল বৃত্তি লাভ কৰে ৷ উল্লেখ্য যে, সেইখন স্কুলৰ পৰা এই বৃত্তি লাভ কৰা তেঁৱেই প্ৰথমগৰাকী শিক্ষাৰ্থী ৷ দ্বিতীয়মান শ্ৰেণীতেই নিৰ্মলপ্ৰভাই হেম চিলাই, কম্বল চিলাই, ক্ৰছ চিলাই আদিৰ বিষয়ে শিকিছিল ৷[10] তেওঁলোকৰ ঘৰৰ ওচৰতে থকা সম্বন্ধীয় মোমায়েক গণেশ শৰ্মা চাংকাকতিৰ বাঁহীৰ সুৰ আৰু গীতে শিশু নিৰ্মলপ্ৰভাক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱিত কৰিছিল ৷ সেইজন মোমায়েকৰ গীত শুনি-শুনিয়েই নিৰ্মলপ্ৰভাই বহুতো সুৰ শিকিছিল ৷[11] চতুৰ্থমান শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে জীৱনৰ প্ৰথমটো কবিতা লিখে ৷ দেউতাকে কবিতাটো ঘৰৰ মানুহৰ সমুখত পঢ়ি শুনায় আৰু জীয়েকৰ মূৰত হাত ফুৰাই মোৰ মাজনী আগলৈ সৰুজনী নাইডু হ'ববুলি আশীৰ্বাদ দিয়ে ৷ [12]

নিৰ্মলপ্ৰভাই কাশীনাথ বৰ্মনৰ গ্ৰন্থ নাৰীৰত্ন তৃতীয়মান শ্ৰেণীতেই পঢ়ে আৰু কিতাপৰ অন্তৰ্নিহিত বাৰ্তা আৰু মহীয়সী নাৰীৰ জীৱন-বৃ্ত্তান্তৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে অনুপ্ৰাণিত হয় ৷ তেওঁৰ এগৰাকী ককাইদেৱেকে(পোণা ককাইদেউ) চাৰি-পাঁচ বছৰ বয়সতে, তেওঁক তিনিমাহমান গান শিকাইছিল ৷ সেই শিক্ষা লৈয়েই শিশু নিৰ্মলপ্ৰভাই হাৰমনিয়ামৰ লগত গীত গাব পৰা হৈছিল ৷ সভা-সমিতিত গীত পৰিৱেশন কৰাৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰতিযোগিতাতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল ৷[13]

বাল্য-বিবাহ[সম্পাদনা কৰক]

সেইসময়ৰ অসমত ঠায়ে-ঠায়ে বাল্য-বিবাহৰ পৰম্পৰা আছিল ৷ সেই নিয়মানুযায়ী ছোৱালী এজনীক পুষ্পিতা হোৱাৰ আগতেই বিয়া দিব লাগে ৷ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈও সেই পৰম্পৰাৰ পৰা পৰিত্ৰাণ নাপালে ৷ তেতিয়া তেওঁৰ বয়স ন বছৰ ৷ পৰিয়ালৰ মানুহৰ লগত যোৰহাটলৈ বিয়া এখন খাবলৈ গৈছিল ৷ বিয়া খাই উঠি তাৰে কোনোবা মানুহ এঘৰলৈ তেওঁলোক ফুৰিবলৈ গৈছিল ৷ সেইঘৰ মানুহেই নিৰ্মলপ্ৰভাক দেখি তেওঁলোকৰ ল'ৰাৰ লগত তেওঁৰ বিয়া ঠিক কৰি পেলালে ৷কিন্তু দেউতাকে মেট্ৰিক পৰীক্ষা পাছ নকৰালৈকে ছোৱালী ঘৰৰ পৰা উলিয়াই নিদিওঁ বুলি জেদ ধৰিলে আৰু দৰাঘৰলৈ চিঠি লিখিলে ৷ তেওঁলোক মান্তি হ'ল যদিও বিবাহৰ সমস্ত কাম-কাজ সম্পন্ন হ'ল৷ দুৰ্গাপূজাৰ সময়ত তেওঁলোক নিৰ্মলপ্ৰভাৰ ঘৰলৈ আহে আৰু আঙঠি পিন্ধায় ৷ ল'ৰা বি.এ. পাছ ৷ ডিগবৈত চাকৰি কৰে ৷ নিৰ্মলপ্ৰভা ১১ বছৰ বয়সতে বিয়াত বহিব লগ হ'ল ৷ এক আড়ম্বৰপূৰ্ণ পৰিৱেশত ছোৱালীৰ শিৱসাগৰৰ নিজা ঘৰতে বিবাহোনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰি দৰাঘৰীয়া মানুহ যায়গৈ ৷ নিৰ্মলপ্ৰভা ঘৰতে থাকে ৷ [14] পিছে দৰাঘৰীয়া মানুহে তেওঁলোকৰ কথা ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু পুষ্পিতা হোৱাৰ কেইদিনমানৰ পাছতেই ছোৱালীক যোৰহাটলৈ পঠিয়াই দিবলৈ ক'লে ৷ কিন্তু দেউতাকে এই অনুৰোধত সজোৰে হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ সিদ্ধান্তত অটল হৈ থাকিল ৷ দৰাঘৰীয়া মানুহৰ লগত তেওঁলোকৰ বিস্তৰ মতভেদ আৰু তৰ্কাতৰ্কি হয'ল ৷ তাৰ ঠিক কেইমাহমানৰ পিছতেই নিৰ্মলপ্ৰভাই এটি কন্যা সন্তান প্ৰসৱ কৰে ৷ যোৰহাটৰ পৰা খবৰ আহে যে ল'ৰাই ইতিমধ্যেই দ্বিতীয় বিবাহ কৰোৱাইছে ৷ দেউতাককে ধৰি ঘৰৰ মানুহৰ প্ৰচণ্ড খং উঠে আৰু ছোৱালীক উলিয়াই নিদিওঁ বুলি সংকল্পবদ্ধ হয় ৷ তেতিয়া নিৰ্মলপ্ৰভাৰ কন্যা সন্তানটি জন্ম হোৱাৰ এমাহেই পূৰ হোৱা নাছিল৷ [15]

ৰচনা সমূহ[সম্পাদনা কৰক]

মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপযোগী

  • অসমৰ লোক-সংস্কৃতি
  • কবিতাৰ কথা
  • অসমৰ লোক কবিতা
  • সাহিত্য আৰু সংস্কৃতি
  • কবিতা দেশী-বিদেশী
  • আধুনিক কবিতা
  • অসমীয়া চুটি গল্প
  • কবিতা আৰু প্ৰকৃতি
  • কাৰ্বি সমাজ সংস্কৃতিৰ এচেৰেঙা
  • ৰবীন্দ্ৰনাথৰ গীত আৰু কবিতা
  • স্বাধীনতা সংগ্ৰমাৰ গীত-মাত আৰু কথা
  • বৰগীতৰ কথা
  • যাত্ৰা আৰু অংকীয়া ভাওনা
  • দেৱী
  • শিৱ
  • সূৰ্য্য
  • গোপন বাসনা আৰু ৰাতিসেৱা।

সৃষ্টিমূলক তথা মৌলিক

  • বন ফৰিঙৰ ৰং
  • সমীপেষু
  • দিনৰ পাছত দিন
  • অন্তৰংগ
  • সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু
  • অমিতাভ শব্দ
  • শব্দৰ ইপাৰে শব্দৰ সিপাৰে
  • নিৰ্মল প্ৰভা বৰদলৈৰ নিৰ্বাচিত কবিতা
  • বন্দুকোঁকী আৱাজ চে সুবহ হোতী হেই কিয়া
  • বসন্তৰ এদিন।

গানৰ সংকলন

  • সোনবৰণী আই
  • সুৰুজমখী
  • ফুলৰ এই মেলাতে।

উপন্যাস

  • জলপদ্ম।

শিশুৰ সাহিত্য

  • চিল চিল চিলা বগী চিলমিলা
  • অসমীয়া ওমলা গীত
  • কথা চৰিত্সাগৰ
  • সুৱদী মাত
  • শিশু গীতি-নাট্য সংকলন
  • শালিকী ৰটৌ টৌ
  • মন উৰণীয়া
  • মানুহ (১০টা খণ্ডাৰ)
  • সেউজী সেউজী (নাট সংকলন)
  • হাঁয় নাৰিকল পিঠা
  • জিকিমিকিৰ কথা
  • এনেহেন মৰমৰ দেশ
  • ৰজা
  • বন্ধু
  • গছে গছে পাতি দিলে ফুলৰে শৰাই।

নাটক, কাব্য নাটক, সংগীতালেখ্য

  • মেঘদুত (কাব্যনাট)
  • ওৰণী (নৃত্য-নাটিকা)
  • তৃতীয় অংক(নাটক)
  • অগ্নিগৰ্ভা (নাটক)
  • বেউলা (নৃত্য-নাটিকা)
  • ফুলকোঁৱৰ (সংগীতালেখ্য)
  • মহাকাল (পূৰ্ণাংগ নাটক)
  • সোণবৰণী আই (নাটক)
  • পুতলা নাচ (নাট)
  • মেগমল্লাৰ
  • বিহুৰে বিৰিণাৰ পাত
  • ৰাগ বসন্ত
  • বুকুৰ আপোন আই (নৃত্য-নাটিকা)
  • কৰ্মবীৰ নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ
  • চন্দ্ৰ কুমাৰ আগৰৱালা
  • অসমৰ জনজাতীয় গীত-মাত
  • মাজুলী
  • আই (নৃত্য-নাটিকা)
  • ৰঙালী
  • ভোগালী
  • জেং বিহু(নৃত্য-নাটিকা)

আত্মজীৱনী

  • জীৱন জীৱন বৰ অনুপম।

অনুবাদ সাহিত্য

  • তুলসী দাস
  • মীৰাবাঈ
  • বিন্দু আৰু সিন্ধু
  • আমাৰ লাগতিয়াল গছ-গছনি
  • এছিয়াৰ সাধু
  • উৰিষ্যাৰ লোক-সংস্কৃতি
  • অমৰত্বৰ আভাস (ছোভিয়েট কবিতা)
  • তাও তে চিং (চীনৰ কবিতা)
  • নামঘোষা (অসমীয়াৰ পৰা বাংলালৈ)
  • ডাকঘৰ (বাংলা নাট)
  • শব্দৰ আকাশ (উৰিয়া কবিতা)
  • শুভ বাৰ্তা (বাইবেলৰ পৰা)
  • প্ৰাৰ্থনা ( বাইবেলৰ পৰা)
  • আলা মেলুৰ হুতাহ
  • সিংহ পোৱালিয়ে গুজৰিবলৈ শিকিলে
  • ময়ুৰৰ পাখিত থকা চকু
  • ৰাণী লক্ষ্মীবাঈ।

সম্পাদনা আৰু নিদেৰ্শনা

  • কবিতা মঞ্জৰি
  • এশ বছৰৰ অসমীয়া কবিতা(যন্ত্ৰস্থ)
  • অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিত আৰ্য্যভিন্ন উপাদান (যন্ত্ৰস্থ)
  • পাঞ্চালী
  • বিবাহ।
  • কণিকা (শিশু আলোচনী, সম্পাদিকা)


স্বীকৃতি আৰু সন্মান[সম্পাদনা কৰক]

তথ্য সংগ্ৰহ[সম্পাদনা কৰক]

  1. বৰদলৈ, ড৹ নিৰ্মলপ্ৰভা (মাৰ্চ, ২০১৫). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৩৮৭. 
  2. 2.0 2.1 বৰদলৈ, ড৹ নিৰ্মলপ্ৰভা (মাৰ্চ,২০১৫). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৪১৯-৪২০. 
  3. জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম, ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
  4. দাস, শোণিত বিজয় আৰু বায়ন,মুনীন (২০০৬). কথা বৰেণ্য ১০০. প্ৰকাশক গুৱাহাটী: কথা প্ৰকাশন. ISBN ৮১-৮৯১৪৮-১৪-১. 
  5. ১৯১৭ চনৰ পৰা অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা অসম সাহিত্য সভাৰ ৱেবছাইট, আহৰণ: ১৮ নৱেম্বৰ, ২০১২।
  6. vedanti.com আহৰণ: ১১-০৭-২০১২
  7. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ১৬. 
  8. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৫-৬. 
  9. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৮. 
  10. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৩২. 
  11. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৩৭. 
  12. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৫১. 
  13. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৫২. 
  14. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৭৪. 
  15. বৰদলৈ,ড০ নিৰ্মলপ্ৰভা (২০১৫,মাৰ্চ). জীৱন-জীৱন বৰ অনুপম. জ্যোতি প্ৰকাশন. পৃষ্ঠা. ৭৫-৯৩. 
  16. "সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়াসকলৰ তথ্য". সাহিত্য অকাডেমি. http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/showSearchAwardsResult.jsp?year=&author=&awards=AA&language=ASSAMESE। আহৰণ কৰা হৈছে: নৱেম্বৰ ১৬, ২০১২.